Pols is klein bier. De werkelijke verraders zitten in de Tweede Kamer

Zou Donald Pols’ hoedje hem in de beeldvorming symbolisch de das om doen? (Een metafoor om in de sfeer van de kleding te blijven.) Vooral omdat hij onlangs met onbedekt hoofd op de site van Tata werd gepresenteerd als haar nieuwe Chief Sustainability Officer en Director Corporate Communications & Public Affairs. ‘Als het hoedje dan niet past, zet het in een glazen kast.’

Dat verdwenen hoedje symboliseert de gebruikelijke rolwisselingen in de kaste van bestuurders. Al dan niet via een draaideur wisselend van ambtenaar naar ngo-bestuurder, dan weer bedrijfsmanager en ten slotte volksvertegenwoordiger. Of in elk andere denkbare volgorde. Het blauwe pak weer uit de kast en de stropdas weer aan. Of af. De sneakers vervangen voor stilettohakken. Of omgekeerd.

Wim Kok van Nyenrode-student naar vakbondsbestuurder, vervolgens volksvertegenwoordiger en uiteindelijk commissaris van ING, TPG Post, Shell en de KLM. Denk ook aan Ronald – hoedje! - Plasterk. Van gewaardeerd hoogleraar via minister naar ondernemer en de status van rechtse columnist. En toch maar weer hoogleraar. 

Kok werd in zijn rolwisselingen gevolgd door onder anderen Dick Benschop, Wouter Bos, Ab Melkert, Wim Meijer, Gerdi Verbeet, Lodewijk Asscher en Diederik ‘Greenpeace’ Samsom. ‘Hoezo, overlopen naar de vijand? Juist niet! Wij menen dat we binnen het maatschappelijk middenveld, iets anders dan de traditionele CDA’ers en VVD’ers, een progressieve bijdrage kunnen leveren.’ Dezelfde riedel kennen we uit de sfeer van D66 – Roger van Boxtel en Medy van der Laan – en GroenLinks - Paul Rosenmöller en Maarten van Poelgeest. Eveneens zijn Pols en Yeşilgöz niet de enige voormalige SP’ers die tot de kaste van bestuurders zijn toegetreden. 

De bovenstaande namen zijn maar een paar voorbeelden. Ze zouden allemaal ‘de bedrijfscultuur van binnenuit (helpen te) veranderen’. En…‘Ja, we worden inderdaad redelijk betaald, maar dat is nu eenmaal marktconform en we are worth it….’ 

Want 145K als salaris van Milieudefensie schijnt volgens Pols niet genoeg te zijn om een gezin te onderhouden. Dat doet mij denken aan ex-Quoter Sander graaf Schimmelpenninck, die ons ooit voorhield dat we op de bank minimaal 2,5 miljoen nodig hebben om onbezorgd te leven. Dat zal Pols wel halen, bij Tata.

Ngo’er Pols heeft ook meer voorgangers dan Samsom. Zo ging in september 2024 campagneleider Faiza Oulahsen van Greenpeace naar KPMG. Director Sustainability net als Pols. En natuurlijk blinkt sindsdien KPMG jaloersmakend uit in diversiteit, inclusiviteit en duurzaamheid! Zoals onder Pols ook Tata een lichtend voorbeeld zal worden voor de internationale staalindustrie! Wat ik je brom!

De reacties op Pols’ overstap naar Tata waren mathematisch voorspelbaar. Links: ‘verrader’. Rechts: ’held’. Centrum: ‘geef hem een kans’. Dat laatste gaat nooit lukken. Remember Unilever’s Paul Polman. 

Omdat het om één individu gaat, zijn de negatieve reacties op Pols’ overstap buitenproportioneel, als je naar de werkelijke verraders kijkt. Want dat zijn de gekozen politici die jaar in jaar uit hun dure plicht verzaken om de burger te beschermen. Tegen armoede, vervuiling en vergiftiging, tegen geluidsoverlast. Politici die weigeren serieus de klimaatcrisis aan te pakken en het achteruit hollen van de natuur en de diversiteit. En dat alles voor de lobby van de rijken en de grote bedrijven. Die mogen weinig of geen belasting betalen en krijgen bovendien structurele subsidies. Hoe groot denkt u dat onze jaarlijkse subsidie aan fossiele bedrijven bedraagt? 35 miljard!

Dit alles ten koste van de middelen voor onderwijs, zorg, uitkeringen, woningen en vervoer. ‘Die offers moeten we nu eenmaal brengen voor de toekomstige welvaart van onze kinderen.’ Dit vindt een grote meerderheid van de Tweede Kamer.

Door de illegale oorlog van onze bondgenoten Israël en VS betaalt de burger zich blauw bij de pomp, maar cashen de aandeelhouders. Burgers moeten straks bij pieken van het elektriciteitsgebruik hun wasdroger uitdoen om te zorgen dat de (meestal buitenlandse) datacenters onbelemmerd hun stroom houden. Datacenters die overigens weigeren hun uitstootgegevens openbaar te maken, evenals hun verbruik van energie en drinkwater.

Een ander concreet voorbeeld, het belasten van CO2-uitstoot (met dank aan Jeroen Kraan). In de landbouw is de meeste uitstoot (met name van veehouderijen) onbelast, net als in de internationale scheep- en luchtvaart. Hoe meer stroom een bedrijf verbruikt, hoe lager de energiebelasting. De allergrootste stroomverbruikers betalen vrijwel niets, namelijk 0,3 cent per kilowattuur. Dat is dertig keer minder dan huishoudens. De indirecte kosten voor emissiehandel die overblijven, kunnen de grootste bedrijven terugkrijgen via een subsidieregeling.

Het gaat om Schiphol dat bovendien nog meer geluidshinder en vervuiling mag produceren. Om multinationals als ASML, dat de regio Eindhoven als haar privé-speeltuin mag beschouwen en het Indiase Tata, onze grootste vervuiler, energievreter en recidivist. 

Sluiten die hap, zoals allerlei deskundigen over Tata adviseren. De al genoemde grote Kamermeerderheid echter vindt niet dat het bedrijf moet sluiten. Integendeel, Tata krijgt naast de bestaande fiscale voordelen nog eens twee miljard voor ‘vergroening’. Met steun van Pro Nederland! Met in beide Kamers dus totaal 35 Polsjes.

Ook links blijft bijdragen aan de mythe dat het bedrijfsleven deel uitmaakt van het maatschappelijk middenveld. In plaats strijd te leveren tegen de nietsontziende en genadeloze missie van met name multinationals om met zo weinig mogelijk kosten zoveel mogelijk te verdienen (voor de aandeelhouders). 

Als het om verduurzaming gaat, werken alleen harde, duidelijke wetten en regels. Geen subsidies of greenwashing.

Al met al belandt Donald Pols dus in een gespreid bedje. Met of zonder hoedje.