Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Rutte negeerde archiefwet en wiste jarenlang elke dag sms’jes

Landsadvocaat: toestel premier had ruimte voor slechts 20 berichten
Joop

Politieke verandering: de stropdas gaat af

  •  
17-05-2019
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
IMG_3609
Een politieke kaste die zich kleedt alsof het vastgoedjongens zijn. Dat is om een heleboel redenen vreemd.
In een wereld waar politiek draait om beeldvorming is een aspect opmerkelijk genoeg onderbelicht gebleven. Bas Eickhout (GroenLinks) en Arnout Hoekstra (SP) droegen afgelopen maandag bij het Europese lijsttrekkersdebat geen stropdas. Wat een verademing. Letterlijk ook want het symbool van conservatieve mannelijkheid wil nog wel eens zichtbaar knellen.  
Eerder was het me al opgevallen bij het debat tussen de spitzenkandidaten in Maastricht. Eickhout had geen stropdas om, Guy Verhofstadt en Frans Timmermans evenmin. De laatste droeg zelfs een spijkerbroek. Dat is niet zo maar een detail. Maatschappelijke verandering toont zich in de mode. Het is tekenend dat grote modeketens als H&M sinds enige tijd t-shirts met politieke statements in de rekken hebben hangen. En ook dat die voornamelijk op de vrouwenafdeling te vinden zijn. Vrouwen zijn de drijvende kracht achter de groeiende progressieve beweging. Nu gaan enkele mannen mee.
Je kunt zeggen dat je niet aan mode of uiterlijk doet en dat het je niet interesseert maar politici letten erg op hoe ze overkomen. Ze denken er over na, worden er in getraind en dus zegt het wat. De stropdas is het symbool van behoudzucht, het is zeg maar de hoofddoek van de carrièremaker die zo aan de wereld wil tonen dat hij niet frivool is. Dat hij serieuze ambities heeft. Dat is besmettelijk gedachtegoed. Jesse Klaver draagt zo’n ding naar verluidt steevast om duidelijk te maken dat hij premier wil worden. Terwijl het toch een veel beter signaal zou zijn dat we met hem een stroploze premier krijgen.
debat2017

© Noordelijk lijsttrekkersdebat 2017

Het dragen van een das is een gevolg van groepsdruk. De laatste jaren zag je dat alle lijsttrekkers de strop om hun nek hielden. Dat is niet omdat ze dat zelf bedachten. Het is kuddegedrag. Ze hopen zo gerespecteerd te worden. In bepaalde kringen is een man zonder das geen man. En als mannen denken dat ze vooral man moeten zijn, begint de ellende meestal.
Dat is niet altijd zo geweest. Het einde van de stropdas leek nabij in 1998 toen het land cultureel gezien zeer progressief was. Het huwelijk werd opengesteld voor homo’s, de multiculturele samenleving werd gewaardeerd, euthanasie werd verruimd, de emancipatie leek voltooid, drugsgebruik werd uit de criminele hoek gehaald. En prins Claus hield zijn befaamde rede waarin hij onder daverend applaus de stropdas van zich afwierp en “werknemers aller landen” opriep “zich te verenigen en de nieuwe ketenen die ze vrijwillig om hebben gedaan van zich af te werpen en het openboordenparadijs te betreden”.  
Het was een bevrijding. Letterlijk en figuurlijk want de stropdas is vooral het symbool van hiërarchie en daar wilden we in de jaren ‘90 graag van af. Nou ja, we… Er is natuurlijk altijd een groep die erg hecht aan hiërarchie, vooral als ze er zelf belang bij hebben. In Nederland is dat veelal de witte man. Als tegenreactie op de toegenomen progressiviteit stond Pim Fortuyn op. Met een knoeperd van een stropdas in een vette Borelli-knoop. Dat was niet alleen maar mode. Een vrouwelijke verslaggever beet hij toe “mevrouw, ga lekker naar huis, koken, veel beter”. Fortuyn verlangde terug naar de jaren ‘50, die zogenaamd gouden tijd voor de zich superieur wanende man. Prompt deden pluchezoekers hem allemaal na, ook in zijn kledingkeuze.  
Fortuyn zette daarmee een populistische revolte in gang die tot op de dag van vandaag doordendert. Nederland is in veel opzichten veranderd van een progressief, ruimdenkende natie in een conservatief, kleinburgerlijk land.
Het resultaat? Een politieke kaste die zich kleedt alsof het vastgoedjongens zijn. Dat is om een heleboel redenen vreemd. Tegenwoordig, in het neo-boreale tijdperk, hoor je er niet zoveel meer over maar politici waren jarenlang druk bezig om de al dan niet bestaande kloof met het gewone volk te dichten. Die kloof is nu groter dan ooit als je kijkt naar de kleding. In de gewone maatschappij hebben het pak en de stropdas namelijk afgedaan.  
Nog maar een op de tien – mannelijke – werknemers draagt een pak op zijn werk, bleek uit een Britse enquête waarin bijna de helft van de ondervraagden zei een pak ongepaste kleding te vinden. Zelfs Goldman Sachs, de zakenbank die het zenit van het kapitalisme vormt, heeft recent de dress code aangepast om het dragen van meer casual kleding onder werknemers te bevorderen “omdat de werkplekken aan het veranderen zijn in een lossere omgeving.” Het pak is in rap tempo terrein aan het verliezen, de meeste politici hebben dat weer niet door.
Nieuwkomer Rob Jetten is de laatste tijd vaker te zien zonder das en Baudet ook, al is diens motief wellicht dat hij zich graag voordoet als een Franse intellectueel. Misschien juich ik te vroeg. Politiek rebel Peter Kwint (SP) kreeg vorig jaar nog een veeg uit de pan van Kamervoorzitter Khadija Arib omdat hij in werkmanskleding het woord nam. Maar bij het volgende lijsttrekkersdebat voor de landelijke verkiezingen hoop ik naast veel vrouwen ook een man te zien die zich ontworsteld heeft aan het keurslijf van de das. Wie dat durft, durft vast meer.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (30)

Minoes&tuin
Minoes&tuin19 mei 2019 - 6:13

De naam zegt het al 'strop' das!

Satya
Satya18 mei 2019 - 10:16

De onfatsoenlijke mensen zijn momenteel zeer fatsoenlijk gekleed. Het pak zegt jammer genoeg niets over de inhoud. Het fvd maakt van het pak een uniform met bedorven inhoud. Jammer afhankelijk van mn stemming kan een pak best aantrekkelijk zijn.

Eric Minnens
Eric Minnens18 mei 2019 - 7:32

Sorry Francisco, maar je slaat de hele periode van de stropdashater Wouter Bos over (2002-2010). Die overigens wél weer commentaar had op de nóg oncenventonelere truiendrager Hans Spekman. Kortom, een golfbeweging die korter is dan jij beschrijft.

het petertje
het petertje18 mei 2019 - 7:29

stropdas af..ja

JanB2
JanB217 mei 2019 - 23:41

Ik heb weinig op met mensen die het van hun kleiding moeten hebben. Of het nou Armani is of de Wibra-mode van Hans Spekman, als kleding ontaard in kleren van de keizer die een gebrek aan inhoud en authenticiteit moeten maskeren dan prik ík daar in ieder geval feilloos doorheen.

Thuiszitter
Thuiszitter17 mei 2019 - 18:33

Wat zijn de kledingvoorschriften voor die gasten ? zag een tijdje terug dat een SP’er werd verzocht zijn jasje aan te doen ipv t-shirt met korte mauwen . https://www.ad.nl/politiek/kamervoorzitter-pakt-sp-er-kwint-aan-waar-is-uw-jasje~ab80a1c3/ Wat mij betreft doen ze maar aan wat men zelf wil dragen.

Evernesa
Evernesa17 mei 2019 - 17:03

Behalve dat ik die Eickhout een arrogante lummel vind, zal een stropdas hem niet aantrekkelijker maken. Toch zou ik het aanraden als hij vertegenwoordiger van Nederland in Europa wil worden. De mannen zonder stropdas die een bedrijf of een instelling vertegenwoordigen moeten daartoe verplicht worden, vooral omdat het een socialistische gedrachts norm is(eenvoud). Ook zou de voorzitter van de Tweede Kamer een verplichting daartoe moeten instellen.

2 Reacties
Katootje2
Katootje217 mei 2019 - 23:54

"vooral omdat het een socialistische gedrachts norm is(eenvoud)." Als je met wetenschappelijke taal begint snap ik het niet meer.

Eric Minnens
Eric Minnens18 mei 2019 - 20:48

@Katootje 'gedracht' is de wetenschappelijke term voor 'een combinatie van gedrag en (kleder-) dracht. Is soms ook het resultaat van een freudiaanse verschrijving. ????

Katootje2
Katootje217 mei 2019 - 16:20

Francisco van Jole is een dedicated follower of fashion - https://www.youtube.com/watch?v=QA5gJ0hZpCc

1 Reactie
HM van der Meulen
HM van der Meulen19 mei 2019 - 13:39

Het is maar goed dat hij geen Engels verstaat.

Rechtse Bal3
Rechtse Bal317 mei 2019 - 16:04

je kunt de debatkleding rituelen vergelijken met de hoedjes van prinsjesdag. 1x per jaar dat ding op je hoofd. Zelfde geldt voor Timmermans met zijn spijkerbroek. De toon werd indertijd gezet door Diederik Samsom , die verscheen op TV ook plots met een (foute) stropdas.... en we weten allemaal wat er van hem is geworden.

Minoes&tuin
Minoes&tuin17 mei 2019 - 12:41

En dan hetzelfde kuddegedrag maar dan andersom. Ik mag hopen dat eenieder draagt waar hij/zij zich lekker bij voelt en dat het criterium is. Dat is volgens mij waar het om gaat.

3 Reacties
Gaanweweer2
Gaanweweer217 mei 2019 - 14:10

U stemt zeker op Borelli knopen..

Minoes&tuin
Minoes&tuin17 mei 2019 - 14:41

Gaanweweer Jij weet blijkbaar hoe die eruit zien!

DanielleDefoe
DanielleDefoe18 mei 2019 - 23:36

Jongeheer Defoe ging ooit naar een schoolfeest met een dubbele Windsor. Zelf veel plezier gehad van youtube voor in en uitdoen van contactlenzen

[verwijderd]
[verwijderd]17 mei 2019 - 12:03

--- Dit bericht is verwijderd —

1 Reactie
Goverman
Goverman17 mei 2019 - 19:41

Dit herken ik wel. Ik werk als ambtenaar bij het Rijk. Ik heb in de regel een pak aan ziet das. Ik maak een uitzondering wanneer ik in de volgende situaties kom: - wanneer ik op bezoek ga bij de bewindslieden. - wanneer ik een debat ondersteun in de Tweede Kamer. - wanneer ik een afspraak heb waar wethouders / gedeputeerden / raadsleden / Statenleden bij zijn. Ook wanneer de koning er bij is. - wanneer ik namens mijn departement voor een rechter sta. Maar dus niet voor bijvoorbeeld een directeur van een bedrijf of ProRail oid. En dus ook niet voor de auteur van dit artikel ;) :) Ik toon daarmee respect voor de publieke functie van de ander: het gaat dan om het ambt wat deze bekleedt, niet om de persoon an sich. Omvang van gemeente etc. doet er wat mij betreft niet toe: de wethouder van pak em beet Elst benader ik net zo als de minister-president.

Hannes Achterhout
Hannes Achterhout17 mei 2019 - 11:54

Liever toch een stropdas op tv want anders zie je die enge boordenknoopjes en dat vind ik vies. Je wilt niet weten hoeveel bacterieën daaronder zitten.

1 Reactie
Eric Minnens
Eric Minnens18 mei 2019 - 7:40

@Hannes Die bacteriën zitten er toch wel hoor, of jij boordenknoopjes nu wel of niet ziet. En hoeveel bacteriën zouden er trouwens wel niet op zo'n nooit gewassen stropdas zitten?

Sam V
Sam V17 mei 2019 - 11:38

Kleding is onderdeel van het imago. Het imago is van belang voor de acceptatie van de boodschap. De wens kan wel zijn dat er minder stropdassen komen, maar dat zal geen effect hebben op de inhoud van de boodschap, alleen op de mate waarop de boodschap overkomt bij een doelgroep. In dat opzicht lijkt Baudet daar het beste over te hebben nagedacht. De "Franse intellectueel van het volk" .

CharlesdeValois
CharlesdeValois17 mei 2019 - 10:16

Zouden vastgoedjongens de politici hebben nagedaan ipv andersom? Met kledingvoorschriften en de veranderingen daarin verandert natuurlijk ook ergens de inhoud, alhoewel je niet weet welke precies. Kan je bijv. een relatie leggen tussen een scheiding in je haar en het rijden van treinen op tijd ? En mag je een stropdas als een graadmeter gebruiken dat men zich teveel laat aanleunen. Voor je het weet komt men met gaten in de kleding om te laten zien dat het met jou wel goed toeven is.

6 Reacties
José
José17 mei 2019 - 12:28

“Kan je bijv. een relatie leggen tussen een scheiding in je haar en het rijden van treinen op tijd ?” Nog wat leuke voorbeelden van spurious correlations: https://tylervigen.com/spurious-correlations

Minoes&tuin
Minoes&tuin17 mei 2019 - 12:42

Of zou er niet zoveel verschil zitten tussen sommige politici en vastgoedjongens.

CharlesdeValois
CharlesdeValois17 mei 2019 - 15:26

José, leuke voorbeelden, als je de grafieken zou gebruiken om te voorspellen dan weten we bijna wat de toekomst ons brengt, als je een variabele stuurt dan gaat de andere gewoon mee...Ze vallen bijkans met elkaar samen...Maar of dat met een scheiding in het haar ook zou gelden, misschien kan je er op promoveren. De stelling zou dan zo kunnen klinken: als de minister een nette scheiding heeft dan rijden de treinen op tijd. Dus dan is de maatschappelijk relevante boodschap:: minister kam je haar.

Minoes&tuin
Minoes&tuin18 mei 2019 - 2:23

Die scheiding kan ook een vorm van onbuigzaamheid vertegenwoordigen etc...

Minoes&tuin
Minoes&tuin18 mei 2019 - 2:24

Of rechtlijnigheid?

Minoes&tuin
Minoes&tuin19 mei 2019 - 12:45

Al is vertegenwoordigen hier natuurlijk wel een fout woord!

VliegendeHollander2019
VliegendeHollander201917 mei 2019 - 10:12

"Dat is niet altijd zo geweest. Het einde van de stropdas leek nabij in 1998 toen het land cultureel gezien zeer progressief was. Het huwelijk werd opengesteld voor homo’s, de multiculturele samenleving werd gewaardeerd, euthanasie werd verruimd, de emancipatie leek voltooid, drugsgebruik werd uit de criminele hoek gehaald." De meeste mensen zijn van nature behoudend en stellen vast dat sommige zaken te ver zijn doorgeschoten. Alle verandering is nu eenmaal geen verbetering. Mensen beginnen zich af te vragen of al die zogenaamde progressieve ontwikkelingen wel zo'n goed idee zijn. Dus volgt onherroepelijk een reactie en worden weer conservatieve posities ingenomen.

1 Reactie
Katootje2
Katootje217 mei 2019 - 15:40

VH waarom zouden mensen van nature angsthazen zijn?