Politiek voor de gewone mensen

Tegenstellingen binnen de politiek zijn voor mij geen reden om niet samen te werken. Er is altijd wel iets wat je bindt. Ik heb zoveel geleerd van mensen, echt een cadeautje.

In het najaar leerde ik Linda Oerlemans kennen, zij is lijsttrekker van ONS Tilburg, een lokale politieke partij in Tilburg dus. We trokken samen op met nog een aantal zorgorganisaties, politieke partijen, maar ook cliënten tegen gemeentelijk beleid binnen de WMO. Er vindt op dit gebied al een aantal jaren een grote hervorming plaats, waar al het geld van de ZIN begeleidingen bij de 10 grootste aanbieders terecht komt. Men denkt dan meer controle te hebben op zowel de begeleiding, maar natuurlijk ook op de kosten. Dit najaar werd een volgende stap gezet met het beëindigen van 25 kleinere zorgaanbieders, wat veel commotie gaf, met name bij cliënten. Linda Oerlemans trommelde meer dan 10 cliënten op om in een ingelaste en emotionele raadsvergadering hun verhaal te doen.

Dat is Oerlemans ten voeten uit. In dezelfde tijd speelde een versmalling van Ringbaan West, een verkeersader dwars door Tilburg. Ook hier haalde ze weer een bewoner naar voren om zijn verhaal te doen. Regelmatig komt dat haar op kritiek te staan, dat ze verhalen van mensen zou gebruiken om haar gelijk te halen. Sommige beleidsmakers vinden het blijkbaar vervelend dat ze worden geconfronteerd met wat hun op papier gemaakte plannen voor inwoners, voor burgers, voor mensen betekent. En dat is precies wat Oerlemans doet, kijken wat gemeentelijk beleid doet met de leefsituatie van mensen. Ze kan niet anders, het zit in haar natuur en ze verbaast zich erover dat ze daarin vaak een uitzondering is.

Het leek me een leuk idee haar te interviewen voor de komende gemeenteraadsverkiezingen. Als er dan een groot wantrouwen is van burgers naar de politiek, dan is Oerlemans iemand die opkomt voor mensen en dit geschade vertrouwen met wat ze daadwerkelijk doet, kan terugbrengen. Ik spreek haar in een van de bekendste eetcafés in Tilburg aan de eerdergenoemde Ringbaan West. Het is heerlijk weer op deze vrijdagmiddag en het terras zit bomvol.

Oerlemans (42 jaar oud) komt echt uit een arbeidersgezin en is opgegroeid in Udenhout, een dorp vlakbij Tilburg. Haar vader werkte al vanaf zijn 13e in de leerfabriek van Van Lier, haar moeder was thuis. Ze was enig kind en ging tijdens haar middelbare school in de Thuiszorg werken. Zelfstandig zijn en werken voor je geld zijn voor Oerlemans belangrijke waarden. In dat werk met name in het weekend werd ze dus al geconfronteerd met situaties van mensen thuis. Ze vertelt dat zij ervoor heeft gezorgd dat haar moeder dat werk later ook is gaan doen. Dat zij eigenlijk haar moeder heeft geëmancipeerd.

Na haar middelbare school ging ze eerste modemanagement studeren en later Personeel en Arbeid in Breda. Daarna begon Oerlemans te werken bij Saturn, een grote elektronicawinkel in Tilburg, de voorloper van MediaMarkt. Ze stuurde personeel aan, vaak mensen uit volkswijken, die dit bedrijf een kans gaven op de arbeidsmarkt. Hier werd dus nadrukkelijk een beroep gedaan op haar sociale en verbindende kwaliteiten.

Na 4 jaar stopte Oerlemans bij Saturn en ging lesgeven bij de Rooi Pannen. In die tijd was ze aanwezig bij een boekpresentatie van Alexander Pechtold (D66) en stelde daar een aantal kritische vragen. Dit werd opgepikt door een vertegenwoordiger van een plaatselijke politieke partij, die haar uitnodigde om een keer langs te komen.

Zo werd Linda Oerlemans op 29-jarige leeftijd lijsttrekker van Voor Tilburg. Tegenwoordig is zij dat van haar eigen partij ONS Tilburg. Ze vertelt dat ze daarnaast ook nog 10 jaar lang bij de Voedselbank heeft gewerkt. “Toen was mijn hart verkocht aan de mensen hier in Tilburg. Ik ben altijd opgekomen voor onrecht, dat deed ik al op de middelbare school als klasgenootjes werden gepest bijvoorbeeld.”

In een adem gaat ze door over Nel in de Veestraat, een van de meest beruchte straten in Tilburg. Nel stond in de gemeente bekend als zeer kritisch op de politiek in Tilburg, dat de politiek niets voor mensen zoals zij deed. Oerlemans besloot om bij Nel op bezoek te gaan. In gesprek met haar vertelde Nel dat haar grootste wens was een speeltuintje voor de kinderen in de straat. Dit werd dus de eerste politieke actie van Linda Oerlemans. Ze zien elkaar sindsdien nog regelmatig. Grappig, mijn dochter woont in een antikraakpand in de buurt, dus als ik haar bezoek rijd ik altijd langs deze speeltuin.

“Ik vind het echt te makkelijk om op mensen bijvoorbeeld het label van extreemrechts te plakken. Het is belangrijk dat je in gesprek blijft met elkaar. Mensen zijn mijn drijfveer. Ik heb zoveel geleerd van mensen, echt een cadeautje. Ik ben al heel mijn leven gefascineerd door mensen die anders zijn, niet in het systeem passen. Tijdens een van de campagnes hebben we ook foto’s van mensen zoals Nel op de posters gezet in plaats van die van de lijsstrekker.”

Oerlemans vertelt over de grootste actie die ze tot zover in haar loopbaan als politica heeft gerealiseerd. Het was tijdens de Coronacrisis en veel mensen hun huis niet meer uitkwamen. Ze had soep over en zette de rest op Facebook. Ze kreeg heel veel reacties, wat haar aanzette om een actie te gaan uitzetten onder de naam ONS Soepje. Dit initiatief werd een breed gedragen samenwerking met andere politici zoals Esmah Lahlah (Groen Links-PvdA), maar ook de plaatselijke AH, de Rabobank, de Turkse Moskee, de brandweer, verschillende kerken, een Turkse slager, de daklozenopvang, het Bosnisch eetcafé Klopa van een vriendin van Oerlemans. Kortom: mensen uit alle lagen van de bevolking deden mee. Op het hoogtepunt werden per dag 500 maaltijden rondgebracht, onder andere door de burgemeester op zijn fiets. In deze actie zit alles waar Oerlemans voor staat. “Tegenstellingen zijn voor mij geen reden om niet samen te werken. Er is altijd wel iets wat je bindt”, zegt ze. Voor haar is de ideale wereld een wereld waar mensen meer naar elkaar omkijken.

Het onderwerp gaat verder over het systeem, waarbij vaak vanuit het hoofd bedachte plannen centraal staan en geld en controle leidend zijn. Burgers worden daarbij gewantrouwd en gezien als kostenpost. “Dit gaat voorbij aan mensen en richt dus veel schade aan. Je zou beleid moeten maken, waarbij de vertaalslag naar mensen in hun leefomgeving structureel wordt meegenomen. Dat mis ik bijvoorbeeld bij de huidige coalitie in Tilburg. Ik zie veel politici die gaan voor macht en ambitie en daardoor hun idealen loslaten. Een beetje wat Rob Jette nu landelijk doet.” Oerlemans vindt het jammer dat er zo weinig mensen stemmen tijdens de gemeenteraadverkiezingen, vorige keer maar 40 procent in Tilburg. “Ik begrijp dat mensen het vertrouwen in de politiek verloren hebben, maar als je invloed wilt hebben dan moet je juist nu stemmen. De gemeenteraadsverkiezingen zijn veel minder abstract dan de landelijke verkiezingen en gaan over jouw direct leefomgeving. Zeker als je dan stemt op een lokale partij, die zich niet hoeft te houden aan een eventuele landelijke agenda.”

Zo loopt ons gesprek ten einde op deze mooie vrijdagmiddag. Oerlemans vertelt dat ze volledig in beslag is genomen door de komende verkiezingen en regelmatig op moet draven voor een interview. “Maar dat vind ik heel leuk hoor,” zegt ze snel. Dat legt ook druk op haar gezin met 4 jonge kinderen en een zieke man. Deze laatste is zelf ook politiek actief en ondersteunt Oerlemans in haar politieke carrière. Maar toen bij hem een ernstige vorm van kanker werd geconstateerd, kwamen er meer huishoudelijke taken op haar schouders terecht. Gelukkig heeft ze een groot netwerk om haar heen, die regelmatig bijspringt.

Ik ben blij met dit gesprek met deze bevlogen plaatselijke politica met een groot hart voor mensen, voor inwoners van Tilburg. Dit zijn de bestuurders die het vertrouwen kunnen teruggeven aan burgers. Dus is mijn stemadvies op 18 maart, stem op de politici waarvan je weet dat zij opkomen voor de situatie van mensen in de stad. Doe even de moeite om dat te onderzoeken, want met de gemeenteraadsverkiezingen heb je met je stem de meeste invloed.