Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Johan Remkes presenteert stikstofconclusie

Uitstoot boeren-grootvervuilers 'beëindigen' en 'voorlopig' vasthouden aan 2030
Joop

'Politiek bestel is doodziek'

  •  
23-03-2010
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
d66-brinkhorst-300px.jpg
Bij herdenking Hans van Mierlo: steeds meer politici bepleiten staatsrechtelijke vernieuwing
Politici van uiteenlopende partijen lopen weg met de staatsrechtelijke vernieuwing die D66-oprichter Hans van Mierlo ruim veertig jaar geleden al bepleitte.
Door redactie Joop
Dinsdagavond werd Van Mierlo herdacht tijdens een bijeenkomst in de Amsterdamse zaal De Rode Hoed, waar onder meer Jan Terlouw, Els Borst en Ruud Lubbers spraken. Tijdens de speeches en na afloop voor de camera’s van Nova prees iedereen de visionaire ideeën van Van Mierlo, die nu meer dan ooit actueel lijken te zijn. 
De huidige D66-voorman Alexander Pechtold noemde Van Mierlo iemand van  nuance in optima forma. Van Mierlo zag het populisme opkomen, maar bleef een man van de hoop, aldus Pechtold.
Partijgenoot Laurens Jan Brinkhorst noemde het huidige politieke bestel zelfs ‘doodziek’. Volgens hem is het hoog tijd dat het systeem op de schop gaat:
We hebben het vaak over problemen met de democratie in Europa, maar de democratie in Nederland blijft enorm achter. […] Het bestel nu is doodziek. We zijn niet in staat een deuk in een pakje boter te slaan. Coalitievorming… We kunnen helemaal niets meer: treinen aanleggen, spoorwegen, tunnels… Dat komt omdat er een constante wens is om alleen maar dingen bij elkaar te harken en iedereen het zijne te laten zeggen. Dit land kan niet meer kiezen.”
Ook de PvdA’ers Vermeend (“Zijn gedachten komen echt weer terug”) en Verbeet braken een lans voor staatsrechtelijke vernieuwing, net als VVD’er Frank de Grave.
Ruim een week geleden deden enkele CDA- en VVD-prominenten in NRC Handelsblad al suggesties om het politieke systeem op te schudden. Volgens veel aanwezigen in De Rode Hoed is de tijd ernaar om nu door te pakken.

Meer over:

politiek, nieuws,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (20)

objectivist
objectivist23 mrt. 2010 - 22:21

Brinkhorst heeft gelijk. Het moet anders. Dit stelsel is nog van de 19e eeuw. Het wordt tijd voor vernieuwing.Eerste kamer eruit en een slankere overheid.

Klukkluk2
Klukkluk223 mrt. 2010 - 22:21

Wellicht was de visie van van Mierlo zijn tijd ver voorruit. Maar ik vraag me af of regent types zoals Van Thijn en Wiegel niet weer de voorstellen in de 1e kamer gaan blokkeren? Daarnaast moeten we eens naar andere landen in Europa kijken. Hoe gaan deze om de moderne democratie? Ons buurland Duitsland bijvoorbeeld is veel verder. De gekozen burgermeester is daar een aantal jaar geleden ingevoerd en dat bevalt daar prima. Het is toch een gotspe hoe dat nu in NL gaat, mensen die vaak geen enkel draagvlak in de maatschappij hebben gaan vanuit de 2e kamer als burgermeester of Commissaris vd Koningin verder.

Bouwman2
Bouwman223 mrt. 2010 - 22:21

Bestuurlijke vernieuwing is een mantra. Een gekozen burgemeester of een presidentieel systeem lost het onderliggende probleem echt niet op. Bij de verkiezing in de Franse regio's leed de UMP een nederlaag terwijl Nicolas Sarkozy toch een voortreffelijk president is en de PS ook de oplossing voor de economische crisis niet heeft en uisluitend de status quo wil handhaven. Het probleem is angst, onzekerheid en bijgevolg ontevredenheid, terwijl er wel altijd wat te verbeteren valt maar in feite niets te klagen. Onderwijs, zorg, veligheid, welvaart en sociale bescherming het is er allemaal. Nederland is min of meer af. Bij gebrek aan urgente thema's verveelt de geëmancipeerde kiezer zich en gaat hij zich bezig houden met incidenten als een hoofddoekje of een huis in Argentinië. Gelukkig is het land waar dat kan, maar D66 doet er verstandig aan de kroonjuwelen in de kluis te houden. Kroonjuwelen zijn er immers voor de schijn, een goede koning kan heel wel zonder.

vanessa2
vanessa223 mrt. 2010 - 22:21

Laurens Jan was al lang het vijfde wiel aan de wagen van D'66, maar presenteert zich nu blijvend als de lekke band in de bagageruimte. Hij hunkert stiekem al jaren naar een elite die het volk bestuurt, niks naar echte democratie. Nu blaft hij dat het niet zo kan zijn 'dat iedereen het zijne kan zeggen' en meent in zijn verwarring waarschijnlijk dat dat klopt met de principes van D'66. Als we politieke vernieuwing willen bedrijven is er maar een eerste regel: de lui die het ene preken maar stiekem het andere aanhangen in de berm achterlaten.

doeidoei
doeidoei23 mrt. 2010 - 22:21

In filosofische zin sneden de ideeën van D66 wellicht ooit hout. In praktische zin is er nagenoeg niks van terecht gekomen. Dat is overigens nog steeds zo, en dreigt weer te gebeuren. D66 zat met toenmalige coalitiepartners aan het stuur van die 'vernieuwing'. Enerzijds is het in het algemeen nooit verder gekomen dan een 'dualisme' op gemeentelijk niveau. Dat was een oplossing voor een ambtelijk verzonnen probleem. De aandacht werd hiermee effectief afgeleid waar het echt om ging, t.w. niet afgestemde bestuurslagen, dus dubbel of driedubbel werk, vaak voor gecreëerde interne klanten ipv externe klanten. Dat betekende meer i.p.v. minder ambtenaren. Dat was op zich al een veeg teken. In de tweede plaats was er ooit het fenomeen van de gekozen burgemeester. Nou ja, gekozen? Die een keuze was voornamelijk uit PVDA. Dat herkennen inwoners van Utrecht en Tilburg maar al te goed. Dat er voor de gekozen burgemeester amper animo was, lag daar aan en niet aan de belangstelling om te participeren of betrokkenheid. Een effectievere bestuurlijke sabotage heeft in NL nog niet plaatsgevonden. En het vond plaats onder de neus van de D66-ers die zich nu zo roeren. De politieke generatie die daar zwaar medeverantwoordelijk voor is, is de generatie Van Mierlo, Brinkhorst, Terlouw, De Graaff die allen een post in een kabinet hadden. De heer De Graaff zelfs bij uitstek. Hij had dat expliciet in zijn portefeuille. Wanneer nu de heer Brinkhorst roept dat het politieke systeem ernstig ziek is, dan mag hij wat mij betreft de bijdrage van zijn eigen partij en bewindslieden zeker niet onderschatten. Hun geheugen verdient in ieder geval opfrissing.

Rineke2
Rineke223 mrt. 2010 - 22:21

Waarom toch die nostalgie? Was het niet Hans van Mierlo in Paars I die duidelijk ons maakte dat Binnenlandse Zaken niet zijn prioriteit was, hij koos voor Buitenlandse Zaken om minister te worden, en dat in een politieke positie verkerend dat hij de eisende partij was. D66 is in mijn ogen dan ook meer een seculier CDA als politieke partij: je kunt er alle kanten partijpolitiek voor de coalitievorming toch mee opgaan? Pragmatische politiek, dat dan weer wel.

Hanvander Horst
Hanvander Horst23 mrt. 2010 - 22:21

De bekendste staatsrechterlijke vernieuwingen die D66 altijd heeft bepleit zijn de gekozen burgemeester en en het districtenstelsel. Die zullen allebei teleurstellende gevolgen hebben. In Nederland kan een gekozen burgemeester niet zo heel veel meer zijn dan de voorzitter van het College, de premier in de gemeente. Hoe moet je die in hemelsnaam kiezen? Je kunt opteren voor de Britse aanpak waaarbij de kandidaat met de meeste stemmen ook automatisch de functie krijgt, ook al is dat bijvoorbeeld 25%. Een andere aanpak vereist herstemmingen tot één kandidaat de helft plus een stem op zich heeft verenigd. Daar kom je dan niet van af en die moet dan vier jaar lang zien te zorgen voor een meerderheidscoalitie om zijn college te steunen. Dat leidt vast tot akelige problemen naar analogogie van de cohabitation in Frankrijk, waar soms een rechtse president gedwongen is een linkse regering te accepteren en omgekeerd. Nee, die gekozen burgemeester is een recept voor verziekte verhoudingen en voor een gekozen premier geldt mutatis mutandis precies hetzelfde. Nederland is een land van minderheden en van coalitievorming. Als je de flexibiliteit uit dat systeem haalt, bijvoorbeeld door de politiek op te zadelen met een burgemeester of een premier waar je vier jaar aan vast zit, dan schep je juist een klimaat voor noodverbanden en achterkamertjespolitiek. Het zou allemaal helpen, werpen de democraten dan terug, als we een districtenstelse hadden, want dan ontstaat er in Nederland vanzelf een tweepartijensysteem. De meeste mensen weten niet dat wij in Nederland tot 1917 een districtenstelsel hadden en dat leidde helemaal niet tot een tweepartijenstelsel. Wel tot veel gedoe en - jawel - achterkamertjespolitiek. Je was verkozen met 50% plus één van de stemmen. Het ging dus vrijwel altijd in twee ronden. Aan de eerste ronde deden in elk district kandidaten van alle partijen mee. Dat was meer om de krachten te meten. Vervolgens trokken de kandidaten met de minste stemmen zich terug en brachten een stem-advies uit op de kanshebber die het dichtst bij hun denkbeelden stond. Een katholiek met weinig stemmen beval dan een protestant aan en een oud-liberaal een vrjzinnig democraat. Op die manier een beetje. Althans dat was de theorie. In de praktijk bedreven de partijleiders in Den Haag iets wat koehandel heette. Zij bepaalden in onderling overleg en op basis van de uitslagen der eerste ronde welke partij in welk district zich terug zou trekken volgens het principe voor wat hoort wat. Het was manipulatie ten top. Vervolgens leverde de tweede ronde het gewenste resultaat op, omdat alleen de centraal afgesproken kandidaten zich presenteerden. Was dat alles? lang niet. Leidende politici, zoals Troelstra of Abraham Kuyper moesten natuurlijk koste wat kost een kamerzetel hebben. Daarom stelden zij zich in drie of vier districten tegelijk kandidaat. Zij kozen na de verkiezingen het district uit waar hun minderheid het kleinst was en daarna moesten in de overige districten de verkiezingen helemaal over. Tot zover de binding van de kandidaat aan zijn district. Nu kun je hier ook wel het Britse first past the post systeem invoeren, maar dan krijg je een gigantische meerderheid in de kamer gebaseerd op een minderheid van de kiezers, en voor een goede uitslag is het dan niet alleen van belang hoeveel kiezers je hebt, maar ook waar ze wonen. Hoe gespreider te kiezers, hoe groter je kansen, want in een land als het onze zou je met nog geen dertig procent van de stemmen al genoeg hebben om een zetel te winnen. De beloning is dan net zo groot als wanneer je in je district zestig pocent van de stemmen krijgt. Je mag van me denken wat je wilt, maar IK vind zo'n first past the post systeem niet rechtvaardig en ik weet zeker dat je er in Nederland geen handen voor op elkaar krijgt. Dat van het districtenstelsel is dus ook een middel erger dan de kwaal. Verder is D66 een fijne partij hoor, daar niet van.

opmerker
opmerker23 mrt. 2010 - 22:21

Eindelijk komen we nu in de politiek op een keerpunt, waarbij door de verbeterde communicatie tussen kiezers middels internet, de politicy die niet doen wat ze zeggen, worden afgerekend. Totale paniek in de tent. Plots moet ons mooie systeem op de helling. Bedenk dat de heren altijd hun eigen gang konden gaan, zodra de verkiezingen achter de rug waren. Lucratieve baantjes onder een klein groepje verdelen wordt steeds moeilijker, met dank aan onze media die tegenwoordig alles in het nieuws gooien. Ik zou zeggen we gaan de goede kant op. Houden zo.

Hjalmar Hoort
Hjalmar Hoort23 mrt. 2010 - 22:21

Politici van uiteenlopende partijen lopen weg met de staatsrechtelijke vernieuwing die D66-oprichter Hans van Mierlo ruim veertig jaar geleden al bepleitte. En wat bepleitte van Mierlo dan zoal? Zijn wikipedia is niet volledig. Staat wel dat D66 wilde vernieuwen, maar niet hoe of wat: http://nl.wikipedia.org/wiki/Hans_van_Mierlo

1 Reactie
HugoSpanje
HugoSpanje23 mrt. 2010 - 22:21

Het is u misschien nog niet opgevallen maar in deze wereld gebeuren er een paar dingen meer als in Wikipedia staat beschreven. Dus ruk u zelf los van uw pc, loop naar buiten en aanschouw het echte leven.

JoopSchouten
JoopSchouten23 mrt. 2010 - 22:21

Komenzenupasmee. Stelletje woordenknutselaars.

1 Reactie
JoopSchouten
JoopSchouten23 mrt. 2010 - 22:21

Het bestel is vormgegeven door deze zelfde kritikasters. Ik ben benieuwd wat Hans hier op gezegd zou hebben.

7731BK11
7731BK1123 mrt. 2010 - 22:21

Over populisme gesproken. Ik ben ruim 30 jaar lid van D66 geweest, w.o. de tijden van Jan Terlouw en Hans van Mierlo. Maar ben afgehaakt onder Pechtold, die als geen ander de grootste populist in de 2e Kamer is/was, tijden de laatste debatten, waarbij hij doorlopend op smalende wijze het toen zittende kabinet onderuit haalde, met name Balkenende en Bos. Een stijl die Van Mierlo en Terlouw als twee van de weinigen juist NIET hanteerden. Hierin was ik het geheel eens met Ruud Lubbers. Het zijn deze parlementariërs zelf ( Geert, Femke, Agnes Kant, Alex.Pechtold) die mede ons staatsbestel "VERROT" hebben gemaakt. Dat maak je niet goed met een "gekozen burgemeester of premier". Ook dan zal een groot deel van de kiezers NIET op die persoon stemmen en de "kloof" tussen politiek en burgers blijven bestaan. 't Is maar van welke kant je het bekijkt. We zullen moeten beginnen met elkaar niet voor rotte vis uit te maken en daarme ontevredenheid en haat te zaaien.

1 Reactie
Frank23
Frank2323 mrt. 2010 - 22:21

Prachtig geschreven. Ik wordt ziek van all themagroepjes in Nederland die slechts voor hun thema gaan ongeacht de gevolgen voor het grotere geheel laat staan voor de mensen achter de "ideologie" VVDers de uitkeringstrekker, Wilders de Islam, Femke de 'vervuiler, links de landbouw and so on. Zo lang al die themagroepjes ongenuanceerd, generaliserend en vooral zonder enige zelfreflectie blijven schreeuwen. Wordt het alleen maar erger in dit land. Grtz

paulvr2
paulvr223 mrt. 2010 - 22:21

Jaja, de gekozen premier zodat Wilders nog veel gemakkelijker aan de macht komt zeker? Nee dank U. Wat een herziening nodig heeft is ons mediastelsel dat langzaam maar zeker steeds meer mensen qua meningsvorming manipuleert. Met het politieke systeem is echt niets mis.

1 Reactie
Magikeven!ikheetMostafa
Magikeven!ikheetMostafa23 mrt. 2010 - 22:21

Beste mensen, Sinds waneer worden verdachten van haatzaaien, discriminatie en extreemrechts premier van Nederland?

[verwijderd]
[verwijderd]23 mrt. 2010 - 22:21

Laurens Jan Brinkhorst. Elke keer als die man zie en hem hoor praten weet ik weer waarom ik géén D66-er ben.

1 Reactie
Wij, Prins Pils, bij de gratie Gods
Wij, Prins Pils, bij de gratie Gods23 mrt. 2010 - 22:21

Dat heb ik ook. En dat gezeur over staatsrechtelijke vernieuwing ben ik ook een keer zat. We hebben een prima stelsel, er wordt alleen gewoon te populistisch gedaan! En men meet zich meningen aan zonder de feiten en cijfers te kennen.

polyblok
polyblok23 mrt. 2010 - 22:21

Brinkhorst heeft eigenhandig in 2003 de toekomst van de zonne-energie in Nederland gestopt. Een abrupt einde van nieuwe initiatieven en kleine bedrijfjes die zonne energie systemen in NL probeerden -en met succes- te promoten en te installeren. Als minister , verantwoordelijk voor energie, heeft hij ervoor gezorgd dat NL een niet meer in te halen achterstand in europa opliep. Momenteel lobbied hij voor de olie-industrie. En hij heeft kritiek op de politiek ??? Daar krijg ik nou pijn van in mijn buik !

1 Reactie
Jansen & Jansen
Jansen & Jansen23 mrt. 2010 - 22:21

OK, ff kijken of deze wel door de moderatie komt :-( Pot, je hebt gelijk, daar zou ik graag de tegenwoordig vaak gebruikte kwalificatie "schijn van belangenverstrengeling" aan toe willen voegen. Die schijn bestaat, doordat de schoonfamilie van de dochter van Brinkhorst een aanzienlijk familiekapitaal bezit dat in belangrijke mate bestaat uit aandelen koninklijke olie.