Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

De Nederlandsche Bank biedt excuses aan voor slavernijverleden

President Klaas Knot vertelt over de praktijken van zijn historische voorganger
Joop

Plantaardig eten zou de focus moeten zijn van het gezondheidsbeleid

  •  
06-07-2021
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
61 keer bekeken
  •  
boerenkool

© cc-foto: Oldiefan

De gemiddelde Nederlander eet op dit moment helaas slechts 5 gram bonen en 130 gram groente per dag versus 100 gram vlees en 330 gram zuivel.
Door: Lobke Faasen, Priscilla Weterings en Armanda Govers
Uit een studie die onlangs werd gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift BMJ Nutrition, Prevention & Health bleek dat meer plantaardige eters 73 procent minder risico lopen op gematigde tot ernstige Covid-19. Er werd een onderzoek gehouden onder ruim 2800 zorgmedewerkers uit Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje, Engeland en Amerika. Na correctie op factoren zoals roken, beweging, demografie, gewicht, medische klachten en medische specialisatie bleef dit statistisch significante verschil overeind staan. De zorgmedewerkers die een ‘low carb, high protein’ dieet volgden, liepen ondertussen 386 procent meer risico dan degenen die een plantaardig dieet volgden. Er kwamen significant vaker ademhalingsproblemen voor, afwijkingen in de borstkas die te zien waren op röntgenfoto’s en vaker een laag zuurstofgehalte.
In de wetenschappelijke literatuur is een mogelijke verklaring te vinden voor het verlaagde risico bij meer plantaardige eters. Een van de belangrijkste medische ontdekkingen van de afgelopen jaren is het besef dat ontstekingen een rol lijken te spelen in veel chronische ziekten. Voeding die hoog scoort op de ‘ Dietary Inflammatory Index ’ is onder andere geassocieerd met een hoger risico op hart- en vaatziekten , een lagere long -, nier – en lever functie, snellere veroudering , een verminderd psychologisch welzijn en een hoger risico op prostaat -, borst -, baarmoeder -, en eierstok kanker.
De meest ontstekingsbevorderende voedselcomponenten zijn verzadigd vet en transvet. Bijna iedere Nederlander krijgt dit dagelijks binnen via vlees en zuivel. Ook harde margarines, frituur-, bak- en braadvetten en gebak, koek en snacks zijn er een bron van. De meest ontstekingsremmende voedselcomponenten zijn vezels en fytonutriënten. Vezels zijn het meest geconcentreerd in peulvruchten zoals bonen, spliterwten, kikkererwten en linzen. Fytonutriënten vind je in kruiden, groenten, fruit, volkoren granen, noten, zaden en pitten.
Dierlijke producten bevatten geen vezels en nul fytonutriënten. Wanneer men kan kiezen tussen eiwitten uit peulvruchten of vlees, dan zijn peulvruchten zodoende de gezondere keuze. Net zoals groene bladgroenten (denk aan boerenkool) een gezondere bron van calcium zijn dan koemelk. Dan elimineer je immers niet alleen ontstekingsbevorderende stoffen, je voegt ook nog eens ontstekingsremmende stoffen toe. Dit is ook precies wat de meer plantaardige eters in het recente onderzoek deden. Eerder onderzoek laat zien dat de switch van dierlijk naar plantaardig leidt tot een lagere ontstekingswaarde in het bloed. De gemiddelde Nederlander eet op dit moment helaas slechts 5 gram bonen en 130 gram groente per dag versus 100 gram vlees en 330 gram zuivel.
Een recent verschenen grote cohortstudie naar de link tussen (onbewerkt) vlees en 25 medische aandoeningen, laat daarnaast zien dat grotere vleeseters gemiddeld een hoger BMI hebben, wat in lijn is met andere onderzoeken die laten zien dat plantaardige eters over het algemeen slanker zijn. Dit is relevant aangezien recent onderzoek met patiënten in elf landen aantoont dat ruim 65 procent van de Covid-19 patiënten die in het ziekenhuis wordt opgenomen, kampt met overgewicht en obesitas. Covid-19-patiënten met obesitas hebben een 73 procent hoger risico om invasieve mechanische beademing nodig te hebben.
Hoewel er – terecht – vergaande maatregelen werden genomen om de gevolgen van Covid-19 te beteugelen en met man en macht is gewerkt aan de verlossende vaccins, is plantaardig eten nog geen focus van gezondheidsbeleid. Het Voedingscentrum beveelt dagelijks maar liefst twee tot drie porties zuivel en 40 gram kaas aan, vier dagen in de week rundvlees, varkensvlees en kippenvlees en daarnaast twee tot drie eieren per week. Peulvruchten en noten beveelt zij slechts één keer in de week aan, terwijl je van bonen en noten eten beter een dagelijkse gewoonte kunt maken. Waarom doet het Voedingscentrum dit?
Op basis van gesprekken weten wij dat het Voedingscentrum weigert om bijvoorbeeld dagelijks peulvruchten te adviseren of groene bladgroenten te benoemen als gezonde bron van calcium, omdat zij denken dat dit niet haalbaar is voor de burger. Wij zeggen: betuttel de burger niet en laat die zelf bepalen wat haalbaar is. Het is de taak van het Voedingscentrum om de burger te informeren over wat een optimaal voedingspatroon is, niet welke voedingspatroon haalbaar is. Informeer de burger daarom eerlijk dat de switch van dierlijk naar plantaardig optimaal is voor een goede gezondheid. Bijvoorbeeld met een aansprekende en heldere plantaardige Schijf van Vijf. Dit is levensreddende informatie die niet genegeerd zou mogen worden.
Lobke Faasen en Priscilla Weterings zijn beide diëtist met een eigen praktijk. Armanda Govers is directeur van ANBI-stichting Even Geen Vlees.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (31)

dirk den boer
dirk den boer10 jul. 2021 - 11:33

" Ik bid nie voor brune bonen", zei Bartje van Anne de Vries al, eeuw geleden, in armoedig Drents dorpje.Hoeveel NLers hebben dat gelezen? Het blijft je een levenlang bij, bonen is armoe, vlees is lekker en we kunnen het makkelijk betalen. Wat wij in NL aan vlees eten is op wereldschaal natuurlijk te verwaarlozen, pas op voor wat de Chinezen en Indiers (tot voor kort echte vegetariers) zeer binnenkort (of nu al) gaan verstouwen. Vlees eten is een runaway train geworden, zonder deugdelijk remsysteem. Tja, dat is een vd vele nadelen van vrije markt en consumptie, daar kan echt geen enkele regeringsmaatregel tegenop. Veestapel halveren?? Daar bakeleit het parlement al een halve eeuw over. Wat ik denk: gaat gewoon door tot de wal het schip keert (Brussel het niet langer pikt).

Hanneke Kouwenberg
Hanneke Kouwenberg7 jul. 2021 - 14:06

Goede insteek; de basis van een gezond dieet zijn inderdaad (blad-)groenten. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat veel koolhydraten, zeker in de vorm van geraffineerde koolhydraten, metabool syndroom bevorderen. En ik ben echt niet de enige die met de door het Voedingscentrum geadviseerde hoeveelheid koolhydraten neigt naar “insulineresistentie” (“suikervergiftiging” lijkt meer op zijn plaats!), en nergens in de adviezen ten gronde liggende documenten van de Gezondheidsraad wordt de noodzaak voor zoveel koolhydraten gestaafd. Zeker is wel dat koolhydraten goedkoop zijn (en dat maakt me cynisch). De chronische, laaggradige ontsteking die de auteurs aanhalen speelt een rol in het ziektebeeld metabool syndroom. COVID-19 is een vasculitis-achtig ziektebeeld, wat, bovenop een bestaande chronische systemische ontsteking (naast een inadequaat reagerend immuunsysteem als oorzaak) tot ontsporing kan leiden. Vetten, onverzadigd (vooral omega 3) en verzadigde vetten, zijn relatief indolent. Jammer dat in het aangehaalde onderzoek de cijfers van de “low carb, high fat, adequate protein” niet geanalyseerd is. Van een ketogeen dieet is bekend, ook bij eucalorische samenstelling, dat het metabool syndroom kan terugdraaien. Ook zijn er duidelijke aanwijzingen dat het de laaggradige ontsteking remt. Alle kans dat meer planten en meer vet tegenover matige eiwitten en duidelijk minder koolhydraten de sleutel blijken te zijn. Ik ben heel benieuwd naar de nog lopende prospectieve trial in de VS. Preliminary data zijn al wel gepubliceerd: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0899900721000988

1 Reactie
The Apple
The Apple7 jul. 2021 - 23:18

Ik kijk altijd gewoon naar het dieet waar chimpansees en gorilla's de voorkeur aan geven, maar het is leuk dat de wetenschap er ook achter komt dat die dieren blijkbaar beter op de hoogte zijn dan wij.

Eva Verschoore
Eva Verschoore7 jul. 2021 - 6:56

Wat een goed en helder stuk weer Lobke. Een plantaardig voedingspatroon is voor mensen in elke levensfase de beste keuze. En subtiel hoor, over de reden waarom het voedingscentrum dit adviseert, heel netjes;)

1 Reactie
Dick Roelofsen
Dick Roelofsen7 jul. 2021 - 9:45

"Een plantaardig voedingspatroon is voor mensen in elke levensfase de beste keuze." Voor zuigelingen niet, lijkt me.

The Apple
The Apple7 jul. 2021 - 0:25

Bovendien is veel vlees eten slecht voor de intelligentie, blijkt uit de reacties.

3 Reacties
Minoes&tuin
Minoes&tuin7 jul. 2021 - 9:06

The Apple Die wijsheid is verwarrend. Moet je maar eens in sterrenrestaurants gaan kijken. Ik wil niet veel zeggen maar....

The Apple
The Apple7 jul. 2021 - 23:15

Ik kom nooit in sterrenrestaurants, ik constateer slechts een opvallende correlatie tussen degenen die denken dat de mens vlees MOET eten om gezond te blijven en dom-rechts.

EenMening
EenMening8 jul. 2021 - 22:49

@Th Apple Het meeste vlees wordt gegeten in Australië, de VS, Israël, Argentinië, Uruguay en Brazilië. Dat verklaart waarom u uitgerekend in Brazilië bent neergestreken. https://www.welingelichtekringen.nl/natuur-en-milieu/488137/in-deze-landen-wordt-het-meeste-vlees-gegeten.html

Deugkeizer
Deugkeizer6 jul. 2021 - 16:12

Volgens spirituele goeroes eten we uiteindelijk alleen maar om het gebrek aan spirituele voeding te compenseren. Niet anders dan elke andere dodelijke verslaving om tekortkomingen te compenseren. Volgens hen heeft het uiteindelijk alleen maar nadelen om te eten :)

Freddy2
Freddy26 jul. 2021 - 15:28

U weet dat plantaardige eters planten zijn die eten toch? Mensen zijn dierlijk en daarom ook dierlijke eters al eten zij alleen maar planten. Verder is het helaas niet zo zwart wit als dat u het wilt doen blijken, maar goed, de neurologische problemen die u door een tekort aan bruikbare vitamine B12 heeft beginnen hun tol te eisen. Probleem is dat de meeste plantaardige olien ook helemaal niet goed voor ons zijn en veel plantaardige producten teveel aan omega 6 olie hebben in combinatie met te weinig omega 3 wat dan weer bevorderend is voor verkeerde ontstekingen. (Zijn er dan ook goede ontstekingen? Ja die zijn er ook, maar dat is een andere discussie.) U geeft ook aan dat we gemiddeld 100 gram vlees per dag eten en 330 gram zuivel. Dat komt neer op 700 gram vlees en 2310 gram zuivel. Dat is ongeveer 30x meer dan dat we nodig hebben en daar zit het probleem. Met die hoeveelheden is ook water giftig. Want als ik 2 a 3 liter water per dag moet drinken en ik drink 60 a 90 liter per dag, dan ga ik dood. Je zou dus kunnen stellen dat water drinken slechter is dan vlees eten en zuivel nuttigen. Zo is het eten van dierlijke producten helemaal niet slecht voor je, maar het eten van teveel juist weer wel. We moeten dus niet aansturen op het plantaardig eten maar moeten aansturen op het eten van gezonde hoeveelheden eten en zonder de nuance die u ook niet aanbrengt stoppen we ons vol met gliadine en omega 6, komen we bruikbare natuurlijk B12 tekort en worden we alleen maar zieker

1 Reactie
dirk den boer
dirk den boer11 jul. 2021 - 11:00

Leg dat eens uit, Freddy, 100 gr vlees per dag komt neer op 700 gr. Als je per week bedoelt, snap ik het wel weer. Die 330 grs zuivel lijkt ruim 3x het vlees, maar onder die zuivel hoort ook melk en yoghurt natuurlijk dat voornamelijk uit water bestaat. Dertig x meer (per dag, week, jr?) is onzin natuurlijk, dat kan holle bolle Gijs niet eens aan, er is ook nog zoiets als een verzadigingsmechanisme, dat ongeveer halt houdt bij 20 tot 30% teveel, dus 1,2 a 1,3 boven benodigd/gezond De tijdsfactor is wel relevant hier natuurlijk, in een mensenleven kun je zelfs wel ettelijke koeien, varkens schapen en geiten aan..

KM2
KM26 jul. 2021 - 15:15

Leren koken schiet je pas iets mee op. Bereiding doet meer met het product dan het product van zichzelf.

Rutger Groot
Rutger Groot6 jul. 2021 - 14:11

Het is helemaal niet de taak van het voedingscentrum om te burger te informeren wat een optimaal voedingspatroon is: "Het Voedingscentrum biedt betrouwbare informatie over voeding en wil jou helpen om gezonder, duurzamer en veiliger te kiezen". Niet iedereen is in staat om elke dag te koken en alleen verse producten te gebruiken (is ook helemaal niet nodig) bovendien vindt niet iedereen dat lekker. Dus prima rol van het Voedingscentrum om hierbinnen burgers te helpen met verantwoorde keuzes. Wees dus creatief en maak zelf een schijf van 5 of 7 die louter uit plantaardig bestaat, maak een lesprogramma, werk samen met supermarkten, maak recepten etc. Met andere woorden: kom uit je kantoor (Prinsengracht?!) maak werk van je missie, betuttel anderen niet en laat zien hoe het wel moet door te koken en te doen.

1 Reactie
Minoes&tuin
Minoes&tuin7 jul. 2021 - 9:09

Ik wil ook niet altijd maar geholpen worden...In dictaturen wordt je dat ook, want die weten wat goed voor je is.

tempest
tempest6 jul. 2021 - 13:23

Het doel van het Voedingscentrum is om mensen aan te sporen beter te gaan eten. Om dat toegankelijk te maken voor mensen die daar slechts beperkt tijd voor hebben om zich in te verdiepen, gebruikt het Voedingscentrum alleen maar betuttelende simplificaties. Of het nu “de schijf van 5” of “de schijf van 7” of “alleen plantaardig voedsel” is/zou zijn: allemaal betuttelende simplificaties. Ik vind het overigens een best wel opvallende generalisatie voor een diëtist dat “een switch van dierlijk naar plantaardig voedsel optimaal is voor een goede gezondheid”. Juist een diëtist moet toch weten hoe verschillend “optimaal” tussen mensen kan zijn. Ook kan je heel erg ongezond eten als je enkel plantaardig eet, het ene sluit het andere niet uit.

Minoes&tuin
Minoes&tuin6 jul. 2021 - 13:12

Ik vraag me wel af waarom we dan heden ten dage zoveel negentig- en honderdjarigen kennen!

8 Reacties
Minoes&tuin
Minoes&tuin6 jul. 2021 - 13:15

Soms vraag ik me weleens af of mensen leven om te eten of eten om te leven.

Frans Kwakman
Frans Kwakman6 jul. 2021 - 14:38

Minoes - als overlevende van de hongerwinter. Dankzij de goede zorgen van mijn ouders. Sindsdien eet ikngewoon wat mij voorgezet wordt. Eten wat de pot schaft. En ik heb vast niet altijd gezond gegeten, maar wel mijn schoolmelk op de lagere school. Ik begrijp dat zeer ongezond was. Maar gern eten is nog veel ongezonder want daar ga je aan dood. Vanaond staat er biefstuk op het menu, hoor ik. Ja, ik maak het niet lang meer.....

DanielleDefoe
DanielleDefoe6 jul. 2021 - 14:51

Omdat die tijdens hun jeugd/leven minder te eten hadden misschien? Een karig dieet verlengt het leven.

Winterdepressie
Winterdepressie6 jul. 2021 - 19:48

@DanielleDefoe, Wat een totaal idiote kolder. Is dat waarom Afrika zo veel boven het gemiddelde Europese maximum leeftijd zit? O wacht dat zit het natuurlijk niet. Hoe die klassiek homeopathische natuurgenees wijsheid onzin eens even in de broek alsjeblieft....

DanielleDefoe
DanielleDefoe6 jul. 2021 - 22:17

Winterdepressie 6 juli 2021 at 21:48 Ik heb een bloedhekel aan kwakzalverij en ik heb het niet over Afrika. De huidige 100-jarigen zijn opgegroeid op een ander dieet dan het huidige, zonder fast-food en frisdrank, met minder vlees, meer groente en geen ongezonde tussendoortjes. Met een beetje geluk deden zij ook lichamelijk werk. Voor ouderen kan een caloriebeperking gunstig zijn maar de wetenschap is daar nog druk mee bezig.

Minoes&tuin
Minoes&tuin7 jul. 2021 - 9:43

DanielleDefoe Maar juist de jet-set at toen veel meer vlees, ze rookten ook volop. hadden er zelfs rookkamers voor. Laat die nu juist vaak het oudst zijn geworden en worden. Zij waren ook de eersten met auto's. Ik kan ook niet alles verklaren maar wat zij m.i. vooral minder hadden was stress om het dagelijks bestaan. meer ontspanning. En waar zij ook meer toegang toe hadden was medische en andere hulp.

Minoes&tuin
Minoes&tuin7 jul. 2021 - 10:50

DanielleDefoe En ze hadden heel lange tijd geen TV om voor te gaan hangen. Ik denk eerlijk gezegd ook dat echt oud worden, veel te maken heeft met genen. Vaak zie je het ondanks verschil in leefwijzen in bepaalde families overgaan van de ene generatie op een andere ongeacht verschil in leefwijze en zie je in weer een andere familie ondanks dat verschil ook steeds weer dezelfde aandoeningen terugkomen. In onderzoeken van eeneiige tweelingen die totaal verschillend opgroeiden komt het ook niet zelden terug.

DanielleDefoe
DanielleDefoe7 jul. 2021 - 16:11

Minoes&tuin 7 juli 2021 at 12:50 Genen spelen een rol, maar coronaire hartziekten en diabetes zijn ook gerelateerd aan leefstijl. Veel vrouwen rookten en dronken niet. Oud woden lukt inmiddels meer mensen dan vroeger, maar gezond blijven (boven de 75) niet.

Dick Roelofsen
Dick Roelofsen6 jul. 2021 - 12:43

Eten interesseert me niet zo en als je de studies volgt spreken ze elkaar nogal tegen, er is absoluut geen consensus welk voedsel voor een gezond en lang leven het beste is. Dus als ik aan het werk ben leef ik op pizza pepperoni en cola. Op vrije dagen vis of biefstuk met sla en rijst en een wijntje of speciaalbiertje. In coronatijd van bijna alle restaurants hier in de buurt wel een keer een maaltijd besteld, makkelijk, goedkoop en meestal erg lekker. Koken ga ik wel eens doen als ik oud ben.

Geen3
Geen36 jul. 2021 - 12:34

Het voedingscentrum weigert om peulvruchten adviseren en groene bladgroente benoemen als gezonde bron van calcium. En uw reactie daarop is:’ betuttel de burger niet en laat die zelf bepalen wat haalbaar is’. Mooi gedacht, maar dat gaat niet werken. De Schijf van Vijf? Wie in een achterstandswijk heeft daar ooit van gehoord? De meeste snackbars staan in de achterstandswijken. Dat is heel naar, maar ik zou de oplossing niet weten! Schoolmaaltijden?

4 Reacties
DanielleDefoe
DanielleDefoe6 jul. 2021 - 14:53

Met groenten uit de schoolmoestuin?

Minoes&tuin
Minoes&tuin7 jul. 2021 - 11:14

Het is onzin te denken dat enkel kinderen uit een achterstandswijk naar de snackbar gaan en/of zij altijd ongezond eten. Snacks of iets vergelijkbaars kun je tegenwoordig overal kopen, ook al laat je het mooi opdienen op een bordje. Het is ook het steeds veelvuldiger rondhangen in allerlei eetgelegenheden en dat komt in veel meer rangen en standen voor. Ik heb weleens gekeken naar wat sterrenrestaurants allemaal te bieden hebben, of wat ze ons 'voorkoken' maar ook dat is niet echt zo evenwichtig en gezond als je wil (doen) geloven.

Dick Roelofsen
Dick Roelofsen7 jul. 2021 - 12:17

Eten is voor velen een "way of life" geworden en een statussymbool.

dirk den boer
dirk den boer10 jul. 2021 - 11:49

Wat ik vd media denk te weten: in de USA moet je in achterstandswijken (daar zijn er heel van van) 2 of meer km rijden om iets vers of gezonds te vinden, terwijl de snacks en fastfoods en pizza's op elke straathoek te krijgen zijn. In Canada eten de eskimo's in de reservaten nu ook bijna alleen nog pasta, spaghetti en zoetigheden, alleen de ouderen tanen nog wel eens naar zeehond of ijsbeer. De helft is daar obees, vroeger kwam dat niet eens voor onder eskimos (en veel andere indigenous). Maw, waar je op het ene front vooruit gaat (zgn materiele welvaart), hol je op het andere steil omlaag. Allemaal eigen vrije keus, al kan de reclame en de nabijheid van winkels je keus behoorlijk beinvloeden.