Piloten logen om te mogen schieten bij 'Wikileaks-incident' in Bagdad

De Amerikaanse helikopteraanval op 12 juli 2007 in een buitenwijk van Bagdad waarbij 17 doden vielen, moet worden gezien als een oorlogsmisdaad. Tot die conclusie komt hoogleraar Humanitair Recht Liesbeth Zegveld na het zien van beelden en getuigenverklaringen die donderdagavond worden uitgezonden in het VARA/VPRO documentaire-drieluik ‘9/11: De dag die de wereld veranderde’. Het merendeel van de slachtoffers betrof burgerslachtoffers. Onder de zwaargewonden waren twee kinderen. De beelden van het incident gingen via Internet en Wikileaks de hele wereld over.

Bekijk de video in andere formaten.

Op de Wikileaks-beelden van het voorval is te horen hoe de helikopterpiloten bij herhaling aan hun commandant, die zich verderop in een pantservoertuig bevindt, toestemming vragen om te vuren. Ze krijgen die toestemming pas nadat ze het busje beschrijven als een zwarte pick-up of “bongo-truck”, een voertuig dat vaak gebruikt wordt door militanten. In het interview van programmamaker Shuchen Tan (VARA/VPRO) vertelt Ethan McCord dat het in werkelijkheid een lichtblauw personenbusje betrof. Hij illustreert zijn verhaal aan de hand van foto’s.

Eerder die dag was er een incident met gewapende mannen in een zwarte pick-up. Volgens McCord hebben de piloten bewust gesuggereerd dat het dezelfde zwarte pick-up betrof. Hun commandant had alleen radiocontact met de Apache en kwam daardoor tot de conclusie dat er een bedreigende situatie was. McCord: “De soldaten in de helikopter hebben informatie aangedikt en opgeklopt. Op basis hiervan hebben ze toestemming gekregen om te vuren. Ze besloten om het busje aan te vallen en weg te vagen. Voor mij is dit een oorlogsmisdaad”. McCord kwam als grondsoldaat enkele minuten na de schietpartij ter plekke en maakte als ooggetuigen foto’s en opnamen van de getroffen slachtoffers. Ook redde hij het leven van twee Irakese kinderen die zwaargewond waren geraakt tijdens de helikopteraanval. Inmiddels is McCord veteraan en uit dienst getreden van het Amerikaanse leger.

In de documentaire die donderdag wordt uitgezonden in het drieluik ‘9/11: De dag die de wereld veranderde’ wordt voor het eerst gesproken met nabestaanden van meerdere slachtoffers in Bagdad. Duidelijk wordt dat de slachtoffers die die dag vielen geen militanten waren, maar onschuldige burgers.

Liesbeth Zegveld zegt dat het voor haar duidelijk is dat het om een oorlogsmisdaad gaat. “Het is nu duidelijk dat het busje dat werd aangevallen een burgervoertuig was, dat op geen enkele manier een bedreiging vormde voor de Amerikanen. Met de nieuwe informatie die we nu hebben van de getuigen en de militair, die er zelf bij is geweest, weten we nu zeker dat de mensen in het busje geen wapens droegen en dat het gewone burgers waren. Het geweld dat hier gebruikt is, is disproportioneel. Dit is een exces en dit is heel erg. Het is in strijd met de Geneefse Conventie.”

Tot op heden hebben de Amerikaanse autoriteiten geen maatregelen genomen tegen de betrokken soldaten.

Lees ook: Nederlandse hacker helpt militair moordschandaal blootleggen en:  Generaal b.d. Couzy: ‘Optreden Amerikanen is pure oorlogsmisdaad’ en:  911.onjo.nl

‘9/11: De dag die de wereld veranderde’, aflevering 2: ‘Toestemming om te vuren’, donderdag 8 september 2011 van 21.00 – 21.50 uur bij de VARA/VPRO op Nederland 2.

Mis niets: Volg Joop op Twitter , vind Joop leuk op Facebook