Parlementaire bla bla

Op straat vreet een hongerige zeemeeuw aan het karkas van een stadsduif. Zijn bebloede snavel scheurt en trekt.

Een beter beeld als metafoor voor twee actuele nieuwsfeiten is nauwelijks denkbaar. De eerste is die van de opgeworpen stelling dat Nederland steeds verder polariseert. Een nodeloze stelling, want allang opengetrapte deur. Polarisatie, de verharding van steeds uiteenlopender standpunten, is immers één van de onuitroeibare neveneffecten van de algehele digitalisatie. Nederland loopt voorop met digitaliseren en daarméé met polariseren.

Digitale platforms zijn het schervengericht van deze tijd. Schreef de boze of verontwaardigde burger vroeger een brief naar de krant en verscheen een enkeling op radio of t.v., nu brult de hele natie zijn dagelijkse frustraties en masse van zich af. Iedereen heeft toegang tot social media en het alomaanwezige internet waarop derhalve iedereen zijn mening kan spuwen. Veelal vooral ongefundeerd, ongeletterd, onbeschaafd en ronduit asociaal. Eigenlijk zijn we met de nonstop online-meningendiarree allang voorbij het verschijnsel polarisatie, maar voor die overtreffende trap bestaat simpelweg nog geen nieuw begrip.

In de parlementaire heksenjacht op van Jaap van Dissel (RIVM, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) en de zijnen, aangaande de Covidjaren zien we zowel meeuw als schervengericht terug. De parallellen zijn treffend.

Met de vraag of van Dissel zich met zijn uitspraken destijds wel bewust was van het maatschappelijk effect begeeft men zich direct al op gevaarlijk, polariserend glad ijs. De emotionele lading in deze vraagstelling ondermijnt al in vertrekpunt de rationele wijze waarop dergelijk onderzoek dient plaats te vinden. Voorzitter Daan de Kort illustreerde zijn pijnlijk gemis aan inzicht nog eens met de uitspraak; “Corona kent 18 miljoen verhalen”.

De aanmatigende toon van de commissie biedt zodoende alleen nog maar meer ruimte voor allerlei polemische vervuiling van de discussie, want er is uiteraard maar één verhaal. Met het persoonlijk maken van een internationale ramp maakt men een kardinale fout en komt openbare waarheidsvinding hopeloos op de tocht te staan.                       

Wetenschappelijk adviesorgaan RIVM, en dus ook zelfbenoemd ‘virusbestrijder’ van Dissel, dienen zich uitsluitend met onderzoek en daaruit volgend advies aan de overheid bezig te houden. Emotionele overwegingen dienen daar binnen geen enkele rol te spelen. Beleid, uitvoering én publieke verantwoording zijn vervolgens aan de politiek.

Een wetenschappelijk adviesorgaan als het RIVM hoort vooral daarom ook helemaal niet in de publiekelijke strafbank. Wat is het nut van persoonlijke vragen aan toch al geplaagde (en bedreigde!) wetenschappers als van Dissel?

In het nauw gedreven over zijn rol als voorzitter van het Outbreak Management Team (OMT) waardoor hij ‘zoveel contact had met het kabinet dat medische adviezen en politieke besluitvorming door elkaar gingen lopen’  kwam hij zelfs tot de uitspraak dat dat “..een kwetsbaar gebied”  betrof. Alsof men een strateeg het verloop van de oorlog verwijt.

Met deze ingeslagen weg wordt wellicht straks nog geïnformeerd of religieuze gevoelens een rol hebben gespeeld bij gedane adviezen.

Diverse media zetten Van Dissel bovendien nu al weer neer als koppig/stekelig en nukkig en wie zou dat in hemelsnaam niet zijn bij zo’n duidelijk door dergelijke, op goedkoop effectbejag geschoeide vraagstelling? Moet Van Dissel berouw tonen? Tranen laten? Brengt men de brandstapel weer in stelling?

Uiteraard was de pandemie ook voor beleidsmakers, de zittende politici van destijds, een nieuw verschijnsel en hun (re-)actie daarop derhalve weinig verwijtbaar. Alleen een heldere, zakelijke en vooral wetenschappelijke analyse van de pandemie is nu werkelijk zinvol. Voor professionals die de materie kunnen wegen en op de juiste wijze interpreteren.

Niemand is gebaat bij deze publieke exercitie (executie?). Het randverschijnsel van een parlementaire-enquetecommissie in deze is een onzinnig doekje voor het (na-)bloeden.

Het beeld van de meeuw met zijn duif is in alle kille wreedheid ook glashelder: hier wordt een lijk gepikt.