Paprikapoeder vol pesticiden, Brussel wil nóg meer gif in ons keukenkastje

Door: Anja Hazekamp en Ines Kostić

Heb jij ook je paprikapoeder weggegooid? “100% gemalen paprika” vermeldt het etiket van Verstegen. De overige ingrediënten onthulde Foodwatch onlangs: 18 verschillende soorten landbouwgif blijken er te passen in een potje paprikapoeder. 

Het Nederlandse Verstegen spande de kroon met negen toegestane én negen verboden soorten pesticiden in één potje. Maar ook Duitse en Franse merken blijken (verboden) landbouwgif te bevatten. Groene thee en kruiden als komijn blijken eveneens vol te zitten met pesticiden. Van de 64 geteste producten, bevatten er 45 resten van verboden landbouwgif. 

Het onderzoek van Foodwatch bevestigt opnieuw: we kunnen er niet blind op vertrouwen dat eten dat we kopen in de supermarkt veilig is. De landbouwgif-resten in ons voedsel kunnen bij langdurige blootstelling ernstige aandoeningen veroorzaken, waaronder kanker, verminderde vruchtbaarheid en neurologische stoornissen.

Europa faalt bij het maken van pesticide-regels en beschermt onze voedselveiligheid en onze gezondheid onvoldoende. Er is dringend actie nodig.

De regels voor voedselveiligheid worden grotendeels in Europees verband bepaald. De Europese Unie bepaalt met welke pesticiden ons eten bespoten mag worden. Uit welke landen we voedsel importeren. En welke pesticiden we exporteren naar andere werelddelen.

Milieu en voedselveiligheid staan daarbij helaas niet voorop. De Europese Commissie heeft vooral oog voor de wensen van de agro-industrie, pesticide-fabrikanten en handelsbelangen.

Toegestaan maar éigenlijk te gevaarlijk
In 2015 publiceerde de Europese Commissie een lijst van 77 toegestane soorten landbouwgif die eigenlijk te gevaarlijk zijn en zo snel mogelijk vervangen moeten worden door veilige alternatieven. In 2023 waren 50 van deze pesticiden nog steeds toegestaan in de EU. 

Ook het omstreden landbouwgif glyfosaat heeft nog steeds de goedkeuring van de EU. Ondanks opstapelend bewijs dat het gif waarschijnlijk kankerverwekkend is, blijft glyfosaat het meest gebruikte landbouwgif in Europa. In het voorjaar wordt het massaal gebruik om onkruid te verdelgen en velden als het ware ‘geel’ te spuiten. 

Verboden
Maar ook pesticiden die Europa wél al verboden heeft, blijken alsnog in ons paprikapoeder en ander eten terecht te komen. Ook dat is te wijten aan gebrekkig Europees toezicht op onze voedselveiligheid. 

Veel pesticiden die in Europa verboden zijn, worden wel nog gebruikt in andere werelddelen. De Europese Commissie stelt minder strenge eisen aan voedsel dat we importeren van buiten Europa. En accepteert dat hier producten van elders in de winkel liggen, met resten van verboden landbouwgif 

Boemerang
Bovendien staat Brussel toe dat de Europese pesticide-industrie gif dat hier verboden is, exporteert naar andere werelddelen. Dat creëert een soort boemerang-effect. Het verboden landbouwgif dat Europa exporteert naar andere werelddelen wordt daar gebruikt voor voedselproductie. Wij importeren vervolgens het voedsel, dat bespoten is met verboden landbouwgif uit eigen keuken. Europa accepteert onveilig voedsel uit andere werelddelen. En levert zelf de giftige ingrediënten. Die zijn niet alleen nadelig voor onszelf maar ook voor de gezondheid van mens en dier elders. 

Von der Leyen wil regels nog verder afzwakken
Het Europees toezicht op onze voedselveiligheid is al onvoldoende, maar dreigt onder leiding van de industrie-gezinde Commissiepresident Ursula von der Leyen verder te verslechteren.  

Onlangs presenteerde de Europese Commissie voorstellen voor een drastische afzwakking van 14 Europese wetten die de gezondheid van mens, dier en milieu beschermen. Onder meer de pesticideregels worden verder afgezwakt. Pesticiden hoeven door de afzwakking niet meer om de zoveel jaar herkeurd te worden, maar kunnen een ‘eeuwige’ goedkeuring krijgen.

Von der Leyen en tijdelijk EU-voorzitter Cyprus proberen deze afzwakkingen van Europese voedselveiligheidswetgeving in sneltreinvaart erdoorheen te drukken. Terwijl de Tweede Kamer en het Europees Parlement nog over de voorstellen debatteren, tracht de EU-voorzitter om al komende vrijdag goedkeuring van de 27 EU-landen te krijgen voor de afzwakkingen

Ook op strengere regels voor geïmporteerde producten is geen zicht: Met het beklinken van de Mercosur-handesdeal heeft Von der Leyen de deur nog verder opengezet voor import van producten met verboden pesticiden. Ook de ingrediënten blijft Europa leveren: hoewel het Europees Parlement er al jaren voor pleit, is er nog steeds geen verbod op het exporteren van verboden landbouwgif.

Overstijgend belang
Europa kán zorgen voor veilig paprikapoeder en veilig voedsel: géén landbouwgif meer toelaten dat schadelijk is voor mens, dier en milieu. Bij twijfel, niet doen! 

Voor geïmporteerde producten moeten minimaal dezelfde eisen gelden als voor producten uit Europa. En: stop het exporteren van verboden landbouwgif, dat elders de wereld vergiftigt en erna terug op ons bord belandt.

Tegelijkertijd is meer gerichte steun nodig voor biologische en gifvrije productie.

Dat we onze gerechten kruiden met 18 soorten landbouwgif is voor niemand gezond. De veiligheid van ons voedsel is een overstijgend belang. Van links tot rechts moeten we samenwerken om de onverantwoorde plannen van Von der Leyen te stoppen en ervoor te zorgen dat we met goed vertrouwen ons eten in de supermarkt kunnen kopen.

Een duidelijk ‘Nee’ van de Nederlandse regering, tijdens de vergadering in Brussel komende vrijdag, is daartoe een eerste belangrijke stap.

Anja Hazekamp is Europarlementariër namens Partij voor de Dieren
Ines Kostić is Tweede Kamerlid namens de Partij voor de Dieren