Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen.

Over roofdieren en vriendelijke mensen

29-07-2026
leestijd 3 minuten
1437 keer bekeken
ANP-556333479

Of we nu bruin zijn, geel, zwart of wit; we horen allemaal tot de mensensoort Homo sapiens (de wijze mens). Op zich is dat al bijzonder want ooit, zo'n 50.000 jaar terug waren er vijf mensensoorten. De meest bekende is Homo neanderthalensis, vernoemd naar het Neanderdal ten noorden van Keulen waar in 1856 de eerste skeletten bij graafwerk gevonden werden. In eerste instantie dacht men aan een apensoort of aan een mens met een afwijkend ziek hoofd. Maar nee hoor, uiteindelijk constateerden wetenschappers dat dit een ander mensensoort was.

Waarom, zo vroegen zij zich wel af, is deze soort uitgestorven en is Homo sapiens gebleven? Zou Homo sapiens de Homo neanderthalensis hebben uitgemoord? Waren ze zwakker, dommer en weinig zelfbewust? Geen van die veronderstellingen hield stand. Sterker nog, de neanderthalensis was vergeleken bij de sapiens zelfs geniaal. Hoe gek het ook klinkt, dat maakte hen ook kwetsbaar. Geniale mensen zijn individualistisch ingesteld terwijl de minder geniale sapiens sociaal was. Sociaal c.q. meer gericht op het gemeenschappelijke blijkt een grotere overlevingskans. Overal in Europa vond men bij graafwerk nu skeletten van deze mensensoort. Uit verder wetenschappelijk onderzoek bleek dat deze soort 200.000 jaar terug wel 20.000 jaar geleefd had. En dan ineens bij de opkomst van Homo sapiens 50.000 jaar terug zijn ze ineens verdwenen en werd Homo sapiens de enige mens die overbleef.

Waarom bleef voor wetenschappers een groot raadsel .

Onderzoek via een andere ingang
Het raadsel bleef wetenschappers bezighouden en in 1958 zocht de Russische professor Dimitri Beljajef de oplossing via een andere ingang.

Hij constateerde dat onze huisdieren hond, poes, varken en koe, veel kleiner waren dan hun voorouders wolf, tijger, buffel. Bovendien hadden zij in tegestelling tot hun voorouders krulstaarten, witte vlekken op hun huid en ze waren speelser en meer benaderbaar.

Zou het nu nog mogelijk zijn dacht de professor om van een wild roofdier een tam en vriendelijk huisdier te maken?

Daartoe nam hij in Siberië een paar honderd zilvervossen in gevangenschap. Deze zilvervossen zijn heel agressief en je kunt ze alleen benaderen met dikke handschoenen aan die tot de elleboog reiken.

Eenmaal gevangen ging zijn assistente dagelijks langs de kooien en keek welke zilvervossen niet direct van zich af beten maar aarzelden. Die vossen haalde ze eruit en met die vossen begon men selectief te fokken. Zoals een paardenfokker gericht is op paarden die hard kunnen rennen of juist paarden die sterk zijn en zware vrachten kunnen trekken, zo werden de uitgekozen zilvervossen gefokt op vriendelijkheid en de mate van benadering.

In 1964, bij de vierde generatie, zag zij de eerste zilvervos met zijn staart kwispelen en in 1978 bleek uit onderzoek dat de uitgekozen zilvervossen minder stresshormonen hadden en meer serotonine (gelukshormoon) en meer oxytocine (knuffelhormoon). Wetenschappers waren stomverbaasd. Het verschil met de voorouders was dat zij vriendelijker waren. Doorgeredeneerd; omdat Homo sapiens vriendelijker was dan Homo neanderthalensis, had Homo sapiens evolutionair de overhand gekregen.

Dat opent perspectieven. Schepsels kunnen dus via selectie een andere mentaliteit krijgen. Zou dit ook opgaan voor het schepsel mens, vroeg men zich af.

In theorie zou dit wellicht mogelijk zijn maar mensen laten zich niet dwingen om alleen met bepaalde uitgekozen medemensen zich voort te planten. Er moeten dus andere wegen gevonden worden op bijvoorbeeld medisch gebied, voedingspatronen of wat dan ook.

Ik ben geen wetenschapper en zou het ook niet weten. Ik weet wel dat jaarlijks tientallen miljarden onderzoeksgeld gebruikt wordt voor het vernieuwen van militaire middelen. Je zou daar een paar miljard kunnen afhalen en gebruiken voor onderzoek naar de mogelijkheid om mensen vriendelijk te maken. Vriendelijke mensen zijn minder geneigd oorlog te voeren dus past dat onderzoeksgeld ook in de begroting.

Overigens zijn we al op weg naar die vriendelijkheid. Na twee alles vernietigende wereldoorlogen begon men in 1946 met het opzetten van de verzorgingsstaat, het kolonialisme werd afgeschaft, vrouwen kregen een gelijke rechtspositie en mede door onwikkelingshulp zakte het perecentage hongerigen van 65 % in de jaren vijftig to 12 % nu.

Houwen zo – er zijn dus mogelijkheden. De huidige imperialistische politiek van Poetin, Trump en Netanyahu is een rem op de doorgaande morele evolutie maar ook dat zal verdwijnen. Gewoon doorgaan dus. Op weg naar een maatschappij van rechtvaardiheid, vrede en harmonie.

Delen:

Reacties (0)

Joop

Meld je hieronder gratis aan voor Joop NL. Iedere donderdag een selectie opvallende nieuwsverhalen, opinies en cartoons in je mailbox.

Je kunt je op elk moment uitschrijven. Bekijk of beheer hier alle nieuwsbrieven.

Wil je meer weten over de manier waarop wij met jouw gegevens omgaan? Lees dan ons Privacy statement.

BNNVARA wij zijn voor