Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen

Niet langer getreurd, oppositie is ook een positie

  •  
22-08-2024
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
2077 keer bekeken
  •  
ANP-499267931

Na de laatste landelijke en provinciale verkiezingen, verwisselden een paar partijen hun coalitierol voor een oppositierol. Soms was dat even geleden. En de zoektocht naar invulling van die nieuwe rol, of het gewenningsproces zo u wilt, lijkt hier en daar nog steeds in volle gang te zijn.

Om de zoekenden een hart onder de riem te steken, begin ik met mijn slotconclusie dat oppositie ook een positie is. De oppositie is zelfs een noodzakelijk onderdeel van de democratie. Nadat de stemmen zijn geteld en een coalitie het roer in handen neemt, wordt de rest van het electoraat immers vertegenwoordigd door de oppositie. “His majesty’s opposition”, is de respectvolle aanduiding in het VK.

Terwijl de winnaars via coalitieakkoorden de wensen van hun kiezers bijknipten tot die in de gedeelde doos pasten, likte de andere (bijna) helft van het politieke spectrum haar wonden en scherpte de messen. Het concept van het cordon sanitair werd weer verkend, verliezers bundelden krachten en de teleurstelling over het stemgedrag van de kiezers werd breed uitgemeten. Ook op electorale verliezen lijkt het traditionele rouwproces van toepassing te zijn. Van ontkenning en ongeloof naar boosheid, gevolgd door desoriëntatie/heroriëntatie en tenslotte aanvaarding (vrij naar Kübler‐Ross).

Ontkenning dat het een nederlaag is, dat je electoraat stilletjes de benen heeft genomen en ontkenning van de redenen waarom, zijn zo wat mogelijke reacties. Boosheid was er hier en daar ook. En de reis van desoriëntatie, via heroriëntatie naar aanvaarding is in de meeste gevallen nog wel gaande.

Als nieuwkomer in de politiek, kan ik misschien makkelijk spreken over oppositierol. De rouwfase kon ik grotendeels overslaan. De teleurstelling voel en deel ik uiteraard met mijn lotgenoten. Maar een rol in de oppositie is uiteindelijk de uitkomst van het democratische proces, waarbij ik in een nederlaag ook veel schoonheid en waarde zie. Motivational speakers weten er ook wel raad mee: “De weg naar succes is geplaveid met fouten die goed zijn afgehandeld” (Daniel Coyle). Of: “In elke nederlaag zit een les die je laat zien hoe je de volgende keer de overwinning behaalt” (Robbert Collier). Voorbeelden van wat geleende open deuren, die pas opengaan als het er tijd voor is.

Op naar de heroriëntatie dus. De aanvaarding en invulling van een nieuwe rol, die recht doet aan minderheden die niet genegeerd mogen worden omdat ze op verliezers stemden. Een paar uitgangspunten die mij helpen bij de invulling van een oppositierol zijn vrij algemeen. Zoals het besef, dat iedere verandering met een minderheid begint. Dat een goed plan een goed plan blijft en een slecht plan een slecht plan. Dat constructieve en inhoudelijke kritiek tot betere besluiten leidt.

Dat ook aan de andere kant van de tafel weldenkende mensen te vinden zijn die vatbaar zijn voor argumenten die meningen overstijgen. Ook al verschillen de wegen en schuren de standpunten soms hevig. Dat ook aan de overkant (met moed en volharding) steun gevonden kan worden voor onderdelen van verliezende programma’s. Dat daarbij geen concessies of handjeklap nodig zijn als dat strijd met feiten of eigen programma’s oplevert. Dat een coalitieakkoord geen democratisch besluit of voldongen feit is, maar een gedeelde mening die meestal nog wacht op afdoende onderbouwing met feiten.

Kortom, bouw die bruggen. Ga respectvol de confrontatie aan op basis van geldige argumenten. Leg spanningsvelden aan en verbeter besluiten met inhoudelijke en feitelijke kritiek. Sluit de rouwverwerking af, leer van gemaakte fouten en ga aan het werk voor de kiezers die ons die opdracht en het vertrouwen gaven.

Oppositie is ook een positie. Want wie moet anders die coalities behoeden voor misstappen en blinde vlekken? En wat nemen we hiervan mee als we op een mooie dag zelf weer eens in een coalitie kunnen stappen?

Meer over:

opinie, politiek
Delen:

Praat mee

Onze spelregels.

Omschrijving *

Typ hier je reactie...


0/1500 Tekens
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Reacties (9)

Farmer3.0
Farmer3.0
23 aug. 2024 - 6:47
Mooie foto bij bovenstaande stukje. Ouwehand met opgestroopte mouwen, heeft er zin in. Jetten met een ontspannen houding, kundig politicus. Timmermans met uiteraard een vermoeiende blik. Heeft het zin er af. Misschien het stokje overdragen aan Klaver? De SP mijnheer met de armen over elkaar. Gespeelde verontwaardiging.
Frits Jansen
Frits Jansen
23 aug. 2024 - 1:58
Er waren tijden dat de coalitie zo'n hecht blok was dat de oppositie er voor spek en bonen bij zat. Een dichtgetimmerd regeerakkoord deed de rest. Maar nu is het eerder zo dat de oppositie op eieren moet lopen om een ontijdige kabinetscrisis te voorkomen. Zeker PVV bewindslieden geven voortdurend reden vragen te stellen over de eenheid van kabinetsbeleid. Ja, ik spreek van een ontijdige kabinetscrisis want je kunt wel willen dat dat verschrikkelijke PVV kabinet zo snel mogelijk instort, maar de verwachting is dat Wilders dan nóg meer stemmen krijgt en het land volledig onbestuurbaar wordt.
Anna R. Chist
Anna R. Chist
22 aug. 2024 - 19:40
Ga dan eens oppositie voeren ipv mee te doen zoals dat onder Rutte het geval was.
Break on through
Break on through
22 aug. 2024 - 15:43
Met dit huidige kabinet kan de oppositie best naar huis. De vvd en pvv richten zichzelf immers wel ten gronde. Daar zijn ze geen oppositie voor nodig :) Kan de oppositie zich richten op zaken die echt belangrijk zijn. Bijvoorbeeld! Bestrijding tweedeling en armoede, klimaatverandering en daardoor veroorzaakte ellende, bestrijding woningnood want in rechts gelul kun je immers niet wonen. Etcetera. Etcetera.
Campanula
Campanula
22 aug. 2024 - 15:34
'De politiek is vuil en vunzig' - Pechtold. Dit stukje klinkt als constructief met populisten. Mijn mening is eerder 'breng zo ze snel mogelijk ten val'. Gebruik alles wat mogelijk is.
1 Reactie
Campanula
Campanula22 aug. 2024 - 15:35
Zo ze = ze zo
Joop1961
Joop1961
22 aug. 2024 - 15:28
Ik hoop dat de oppositie n " samenwerking" aangaat en dezelfde taktiek gebruikt of in ieder geval slim wilders ontwricht zodat ie als zeer boos zichzelf voor schut zet zodat de voorzitter hem toch echt tot orde moet gaan roepen en daar zal bosman weinig goede vrienden mee maken. Opzouten dit " nazi " kabinet !
Anna R. Chist
Anna R. Chist
22 aug. 2024 - 15:26
Deze reactie is verwijderd
MG1968-2
MG1968-2
22 aug. 2024 - 14:28
Dood is ook maar een label.
1 Reactie
Adrienne van Diepen
Adrienne van Diepen22 aug. 2024 - 16:02
😉
Sander Leunisen
Sander Leunisen
22 aug. 2024 - 14:16
Deze reactie is verwijderd
4 Reacties
Zandb
Zandb22 aug. 2024 - 15:51
Sander Zo bezien is minder slim vanzelfsprekend nog heel slim. Maar minder dom dan wel weer nog heel dom.
vdbemt
vdbemt22 aug. 2024 - 17:34
@ZandB. Een heel creatief en goed antwoord is ook een creatief en goed antwoord. Zelfs héél. Goed gesproken.
Sander Leunisen
Sander Leunisen22 aug. 2024 - 19:34
Deze reactie is verwijderd
Zandb
Zandb23 aug. 2024 - 8:35
Sander U meent dus dat ik niet kan begrijpen dat er van alles mogelijk is? Nou, dat betekent in feite dan wel dat u zelf niet gelooft dat er van alles mogelijk is.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Meld je hieronder gratis aan voor Joop NL. Iedere donderdag een selectie opvallende nieuwsverhalen, opinies en cartoons in je mailbox.

BNNVARA LogoWij zijn voor