Open brief aan de D66-top: Ons sociaal-liberalisme is volledig uit balans

Met stijgende bezorgdheid heb ik het Haagse amateurtoneel rondom het nieuwe begrotingsakkoord gevolgd.

Als gepensioneerd socioloog en langjarig D66-lid ontving ik onlangs een ronkende mail van de progressieve oppositie met de boodschap: “Het kan anders.” Hun conclusie was hard: dit minderheidskabinet kiest niet voor de burger, bezuinigt op sociale zekerheid en schuift miljarden door naar de absolute top.

Natuurlijk doorzie ik de politieke retoriek. Het stoort mij mateloos hoe de politiek de burger steevast reduceert tot een fiscaal getal.

Of je nu een praktisch geschoold vakbondslid bent of een theoretisch opgeleide denker: deze Haagse spreadsheet-democratie slaat ons allemaal plat tot een cynisch 'koopkrachtplaatje' en wist onze morele identiteit uit.

Maar achter die retoriek schuilt ditmaal een bittere waarheid die D66 niet langer kan negeren.

Onze partij wilde weer eens 'te graag regeren'. We leveren de premier, maar zijn prompt met open ogen in de neo-kapitalistische val van de VVD getrapt. Een VVD die bovendien electoraal extreem-rechts faciliteert. Het bereikte 'uitstel van één jaar' op het box 3-conflict is met de VVD aan boord immers geen afstel, maar slechts het vooruitschuiven van een ideologische executie.

Het dwingt tot een harde conclusie: ons sociaal-liberalisme is volledig uit balans geraakt.

Het fundament van de sociaal-liberale traditie stelt dat een mens pas écht vrij kan zijn als hij niet gehinderd wordt door armoede, ziekte of een gebrek aan onderwijs. Individuele ontplooiing bestaat niet zonder een sterke overheid die de publieke sector beschermt en gelijke kansen garandeert. Het liberale en het sociale aspect dienen in onze ideologie net zo zwaar te wegen. Het zijn communicerende vaten.

Wanneer onze partijtop echter instemt met een begroting waarin miljarden naar de top vloeien terwijl de basisvoorzieningen wankelen, verliezen we onze intellectuele en morele geloofwaardigheid. Dan zijn we geen progressieve beweging meer, maar een technocratische managementpartij die de rechtse status quo legitimeert.

Als het sociale aspect steevast het wisselgeld is om de VVD te behagen, is het huwelijk failliet.

Het is tijd om de rug recht te houden. Als dit begrotingsakkoord de koers is waar D66 haar handtekening onder zet, moeten we de dapperheid bezitten om de stekker eruit te trekken. Liever strijdbaar in de oppositie voor een écht eerlijk Nederland, dan als gijzelaar in vak K de afbraak van de sociale rechtsstaat faciliteren.

Hennie Nijenhuis

(oud) Medisch-socioloog & Fiscalist (LLB) en D66-lid