Joop

Ook het WK schaak in bezet Oost-Jeruzalem verdient afkeuring

  •  
23-11-2022
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
1340 keer bekeken
  •  
schaakmat

© cc-foto: Steve Buissinne

Even leek het erop dat met de jarenlange ophef rond het WK voetbal in Qatar het thema sport en mensenrechten voortaan de aandacht zou krijgen die het verdient. Sportbonden die nu nog toernooien organiseren op plaatsen waar de mensenrechten worden geschonden zouden kunnen rekenen op harde kritiek, was de verwachting. Niets blijkt echter minder waar. Waar de nieuwsprogramma’s en talkshows nog altijd niet over Qatar raken uitgepraat, wordt aan toernooien in andere mensenrechtenspookhuizen schouderophalend voorbijgegaan.

Een voorbeeld. Op 20 november begon niet alleen het WK voetbal, maar ook het WK schaak voor landenteams. Het toernooi is door wereldschaakfederatie FIDE toegewezen aan Israël, dat als locatie een Israëlisch hotel in Oost-Jeruzalem koos, het Palestijnse stadsdeel dat het al 55 jaar bezet houdt en koloniseert. De Israëlische overheersing gaat gepaard met rechtenschendingen van de buitencategorie en is door alle VN-organen en tientallen mensenrechtenorganisaties – ook Israëlische – veelvuldig publiekelijk veroordeeld. Het hotel waar de schakers spelen en verblijven staat op land van een Palestijnse familie dat door Israël is geconfisqueerd.

Het behoeft geen betoog dat deelname aan het toernooi neerkomt op normalisering en verdieping van het onrecht. Het lijdt ook geen twijfel dat Israël het juist met die bedoeling in Oost-Jeruzalem heeft georganiseerd. Niettemin stemde de FIDE in met de locatie en besloot de Nederlandse Schaakbond het sterkst mogelijke nationale team af te vaardigen. De internationals werden voor een moreel dilemma geplaatst: wilden ze voor Nederland uitkomen, dan moesten ze geen last hebben van een geweten. Ten minste één topschaker weigerde in Oost-Jeruzalem te spelen.

Reglementen van sportbonden blijken in zo’n geval van weinig waarde. In haar statuten (artikel 4) keurt de FIDE ‘elke vorm van discriminatie af’ en belooft ze ‘alle internationaal erkende mensenrechten te eerbiedigen en de bescherming van deze rechten te bevorderen’. Eerder dit jaar werden Rusland en Belarus op grond daarvan zonder pardon uitgesloten van toernooien, als straf voor de Russische inval in Oekraïne. ‘FIDE veroordeelt elk gebruik van militaire middelen om politieke conflicten op te lossen’, heette het toen. Dat is een adequate beschrijving van wat er in Jeruzalem aan de hand is, maar nu bleven de statuten in de kast.

Op haar website gaat de FIDE nog een stap verder door te schrijven dat het toernooi ‘in Israël’ plaatsvindt. Daarmee bestempelt ze Oost-Jeruzalem ten onrechte tot Israëlisch grondgebied en vertrapt ze de Palestijnse rechten op de stad. Even schrijnend is een toeristische lofzang op Jeruzalem, waarin aan 55 jaar bezetting en de Palestijnse bevolking geen letter wordt gewijd. Dat is meer dan wegkijken van onrecht: het is propaganda.

Wat de FIDE en de Nederlandse Schaakbond tot dit extreme staaltje sportwashing heeft bewogen is onbekend. Protesten van Palestijnse en andere organisaties zijn tot dusver onbeantwoord gebleven. The Rights Forum, waar ik werkzaam ben, heeft de FIDE per brief opgeroepen het WK te verplaatsen naar Den Haag, en drong er bij de Schaakbond op aan zich daarvoor in te zetten en het toernooi in Oost-Jeruzalem hoe dan ook te mijden. De bond kondigde aan met een officiële reactie te komen, maar die bleef uit.

De langdurige en hevige commotie rond het WK voetbal in Qatar leek de opmaat tot structurele aandacht voor het thema sport en mensenrechten, een positieve ontwikkeling. Het WK schaak in Oost-Jeruzalem laat echter zien hoe beperkt de impact op de sportwereld is en hoe schaakbonden de mensenrechten in het ene geval beschermen, maar in het andere meewerken aan schendingen. Het helpt dan niet dat de maatschappelijke verontwaardiging en kritische berichtgeving even selectief zijn.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (30)

JohnVKR
JohnVKR23 nov. 2022 - 17:45

Mensenrechten zijn voor onze media en sportbonden alleen een issue wanneer daarmee moslims kunnen bashen.

Sachs
Sachs23 nov. 2022 - 16:25

Heel goed dat hier aandacht op wordt gevestigd. Het meten met twee maten ten opzicht van Qatar is hemeltergend. De vraag aan de media is waarom aan het schaaktoernooi in bezet Jeruzalem geen aandacht is geschonken, te meer daar dat is uitgelopen op een politiek evenement.

2 Reacties
Y-Line
Y-Line23 nov. 2022 - 16:49

'Het meten met twee maten ten opzicht van Qatar is hemeltergend.' Wat was dat spreekwoord ook alweer? 'Je bijt niet in de hand die je voedt' of zo?

Y-Line
Y-Line24 nov. 2022 - 19:43

'Het meten met twee maten ten opzicht van Qatar is hemeltergend. ' Ja erg vervelend als je ze je vroegere werkgever aanpakken.

MartinSijes
MartinSijes23 nov. 2022 - 14:59

Het tourisme is een van de grootste werkgevers in oost-Jeruzalem. Men slaakte daar een zucht van verlichting toen het toerisme weer op gang met de daarbij behorende inkomsten. De Palestijnen in oost jeruzalem profiteren van het toernooi

Mooie Marc
Mooie Marc23 nov. 2022 - 14:01

Retorische vraag: Waarom altijd dat exclusieve onderscheid als het om Israël gaat tegenover voorbeelden als Turkije, Iran, e.v.a., vooral ook vele landen in de Arabische wereld, die in omgang met minderheden of door hen verdreven volkeren en andere minderheden veel meer te verwijten valt?

7 Reacties
Mark Huysman
Mark Huysman23 nov. 2022 - 16:20

Retorische vraag: waarom zijn er altijd figuren die als het over mensenrechtenschendingen in Israël gaat naar andere landen wijzen? Hopen ze daarmee de aandacht weg te leiden van apartheidsstaat Israël?

Sachs
Sachs23 nov. 2022 - 16:30

[vooral ook vele landen in de Arabische wereld, die in omgang met minderheden of door hen verdreven volkeren en andere minderheden veel meer te verwijten valt?] Qatar wordt afgefakkeld, maar Israël niet eens benoemd. Maar volgens u is het andersom. Dat kunt u vast uitleggen.

LaBou
LaBou 23 nov. 2022 - 17:18

Hier ligt een schone taak voor lego: het schrijven van een column over de misstanden in al die andere landen. Er kleeft maar één enkel nadeel aan: dan weet iedereen wat de ware naam van deze reaguurder et zijn rechtse reacties is. En dát, ben ik bang, is wat hem weerhoudt.

Y-Line
Y-Line23 nov. 2022 - 17:24

@mark huysman Omdat Joden al sinds het begin der tijden een doelwit zijn van allerlei ongure types.

Lopez
Lopez23 nov. 2022 - 19:48

@Marc Zoals u in het artikel kunt lezen, en wellicht ook zelf hebt gemerkt, wordt Qatar naar aanleiding van het WK voetbal al jaren overladen met kritiek en krijgen ook de FIFA en nationale voetbalbonden als de KNVB er zeldzaam hard van langs. Wie zou hopen dat deze hausse aan kritiek zou leiden tot structurele aandacht voor mensenrechten bij de toewijzing van internationale sporttoernooien komt echter bedrogen uit. Voorbeeld: de FIDE en de KNSB vinden het prima om het WK schaak af te werken in bezet Oost-Jeruzalem, en van maatschappelijke verontwaardiging en kritische media-aandacht ontbreekt ieder spoor. En dat valt extra op omdat het WK voetbal en het WK schaak tegelijkertijd plaatsvinden. De pijlen worden exclusief en obsessief gericht op Qatar – de hypocrisie is adembenemend. Om je dan, zoals u, te beklagen over een ‘exclusief onderscheid als het om Israël gaat’ getuigt wat mij betreft van uitzonderlijk wereldvreemdheid.

Mark Huysman
Mark Huysman23 nov. 2022 - 20:12

@Y-line Wil jij de misdaden van de staat Israël op conto schrijven van de joden?

Y-Line
Y-Line23 nov. 2022 - 21:40

@huysman ' Wil jij de misdaden van de staat Israël op conto schrijven van de joden?' Nee natuurlijk niet, maar jij weet heel goed wat ik bedoel.

Rob12342
Rob1234223 nov. 2022 - 10:41

Heb ik Martijn de Rooi gehoord toen de winterspelen in Sotchi waren? Of de winterspelen in China? Of schaken in Venezuela? Nee toch?

4 Reacties
LaBou
LaBou 23 nov. 2022 - 11:34

Maar we hebben jou daar toen ook niet over gehoord.

Lopez
Lopez23 nov. 2022 - 12:19

@Rob12342 Ik lees in het artikel een pleidooi voor structurele aandacht voor mensenrechten bij toewijzing van sporttoernooien, dat wil zeggen: álle sporttoernooien. Dat zou u toch moeten aanspreken.

Volrin
Volrin23 nov. 2022 - 12:54

Als jij iets niet gehoord hebt, is het dan niet gebeurd? Belangrijker nog, als Martijn de Rooi al hypocriet zou zijn, maakt dat de feiten anders? Maakt dat zijn kritiek incorrect?

Rob12342
Rob1234223 nov. 2022 - 15:16

Ik vind de hijgerigheid op Joop om Israel voor alles wat daar gebeurd en niets te maken heeft met politiek (een schaaktournooi...)te veroordelen nogal hypocriet. Als ik kijk naar de artikelen die over de hierboven genoemde landen gaat qua hoeveelheid in schril contrast met de negatieve artikelen over Israel. Dat is mijn punt. Wat je ook mag vinden; Israel is de enige democratie in het de regio.

Marcus A.2
Marcus A.223 nov. 2022 - 10:30

Wat mensenrechten waar het gaat om lhbti+, vrouwen rechten, gelovigen betreft is israel een voorbeeld voor de regio. Waar het gaat om politieke en etnische conflicten is israel gelijk aan de andere landen in die regio. Maar van Israël wordt meer verwacht. Ze moeten het blijkbaar beter doen dan de andere landen in die regio. Veel beter zelfs. Waarom zou je dat van één specifiek land verwachten?

6 Reacties
r v b
r v b23 nov. 2022 - 11:19

welke andere landen in de buurt voeren al meer dan 70 jaar een politiek van bezetting en genocide? Israel is het meest kwaadaardige land in de buurt, de basis van het land is roof en genocide.

LaBou
LaBou 23 nov. 2022 - 11:35

"Wat mensenrechten waar het gaat om lhbti+, vrouwen rechten, gelovigen betreft is israel een voorbeeld voor de regio. " Zo fantastisch is het daar nou ook niet voor deze mensen. Maar omdat het elders slechter is moeten ze daar blijkbaar maar gelukkig mee zijn.

Lopez
Lopez23 nov. 2022 - 12:31

@Marcus A.2 [Waarom zou je dat van één specifiek land verwachten?] Waarom zou je wel kritiek hebben op de toewijzing van het WK voetbal aan Qatar en geen kritiek op het WK schaak in bezet Oost-Jeruzalem en op sportevenementen in andere ‘mensenrechtenspookhuizen’, zoals het in het artikel wordt genoemd? Oftewel, om op uw woorden voort te borduren: waarom zou je alleen van één specifiek land (Qatar) respect voor de mensenrechten verwachten?

Volrin
Volrin23 nov. 2022 - 12:55

"Wat mensenrechten waar het gaat om lhbti+, vrouwen rechten, gelovigen betreft is israel een voorbeeld voor de regio." 1. Dat andere landen het slechter doet, betekend niet dat Israël het goed doet of geen kritiek verdient. 2. Op ander mensenrechten gebieden is Israël juist geen voorbeeld. "Maar van Israël wordt meer verwacht. Ze moeten het blijkbaar beter doen dan de andere landen in die regio. Veel beter zelfs." Dat is een stropop die je zelf mag verbranden. "Waarom zou je dat van één specifiek land verwachten? " Waarom zet je stropoppen op, in plaats van op de inhoud van het artikel te reageren?

Arjan Fernhout
Arjan Fernhout23 nov. 2022 - 14:34

De vraag lijkt retorisch, maar neigt naar een valse beschuldiging; de gebruikelijke slachtoffertactiek.

Sachs
Sachs23 nov. 2022 - 17:32

@Marcus [Wat mensenrechten waar het gaat om lhbti+, vrouwen rechten, gelovigen betreft is israel een voorbeeld voor de regio.] Kunt u uitleggen hoe dat 'voorbeeld' zich verhoudt tot het geldende Israëlische apartheidsregime? Daaronder worden de groepen die u noemt ernstig gediscrimineerd, evenals vele andere. [Waar het gaat om politieke en etnische conflicten is israel gelijk aan de andere landen in die regio.] Kunt u verduidelijken welke landen in de regio zich schuldig maken aan militaire bezetting, etnische zuivering, kolonisering en apartheid? [Maar van Israël wordt meer verwacht. Ze moeten het blijkbaar beter doen dan de andere landen in die regio. Veel beter zelfs.] Flauwekul. Israël moet zich terugtrekken uit bezet gebied en haar burgers gelijke rechten geven. Na bijna 75 jaar onderdrukking hebben die daar alle recht op. Dat vindt u hopelijk ook. Of zit daar uw probleem?

Kipzonderkop3
Kipzonderkop323 nov. 2022 - 9:33

''Ook het WK schaak in bezet Oost-Jeruzalem verdient afkeuring'' Ook? Wat ook afkeuring verdient zijn Palestijnse terreur aanslagen in Jerusalem. De aanslag van vandaag gaat natuurlijk weer strengere veiligheidsmaatregelen tegen zinloos geweld opleveren. Zo sneu dat het Palestijnse volk door hun terroristen steeds weer verder de afgrond in worden geholpen. https://www.telegraaf.nl/nieuws/246891491/dode-en-gewonden-bij-explosies-bushaltes-in-jeruzalem-in-jaren-zo-n-aanval-niet-gezien

5 Reacties
r v b
r v b23 nov. 2022 - 11:21

Palestijnen verzetten zich tegen de bezetting, zoals oekrainers zich verzetten tegen bezetting.

LaBou
LaBou 23 nov. 2022 - 11:36

Zo sneu dat kees elke keer laat zien dat precies doet wat hij anderen verwijt onder het motto: zo de wind waait waait mijn jasje.

Volrin
Volrin23 nov. 2022 - 12:58

"'Ook het WK schaak in bezet Oost-Jeruzalem verdient afkeuring'' Ook?" Ja, ook. Of heb je de hele kritiek rond het WK in Qatar gemist? "Wat ook afkeuring verdient zijn Palestijnse terreur aanslagen in Jerusalem. " 1. Wat een wanhopig whataboutisme. 2. Palestina organiseert geen wereldkampioenschap en dat is waar dit artikel over gaat. Landen die de mensenrechten schenden maar vervolgens wel een WK mogen organiseren. "Zo sneu dat het Palestijnse volk door hun terroristen steeds weer verder de afgrond in worden geholpen." Zo sneu dat sommige mensen terechte kritiek op Israël wanhopig proberen weg te wuiven door meteen weer te beginnen over Palestijnse terroristen.

MartinSijes
MartinSijes23 nov. 2022 - 15:35

Als je ooit oorlog en aanslagen hebt gezien met alke elkende van dien, dan word je misschien net als ik een tegenstander van welke terreur dan ook. Ik moet natuurlijk wel even diep ademhalen voordat ik vanochtend in Jeruzalem op de bus stapte. En toch roep ik dan niet om wraak.

Mark Huysman
Mark Huysman23 nov. 2022 - 18:12

[Als je ooit oorlog en aanslagen hebt gezien met alke elkende van dien, dan word je misschien net als ik een tegenstander van welke terreur dan ook.] Ook tegen de terreur van illegale bezetting, kolonialisme, apartheid en etnische zuiveringen? Onderdeel van die systematische terreur zijn dagelijkse razzia’s, het neerschieten van ongewapende burgers (bv tijden de Grote Mars van de Terugkeer in Gaza of de gerichte dodelijk schoten op journalist Shireen Abu Akleh), het afpikken en vernietigen van bronnen van bestaan van de inheemse bevolking, etc. Israël doodt ongeveer 20 keer zoveel Palestijnen dan andersom, dus als je tegen terreur bent dan moet je je op de eerste plaats keren tegen de staat Israël lijkt me.