Ondernemers met migratieachtergrond sluiten zaken uit protest tegen racisme in Maagdenburg

Meer dan 120 ondernemers met een migratieachtergrond in Maagdenburg hielden vandaag hun zaak enkele uren gesloten uit protest tegen racisme en uitsluiting. Een medeorganisator sprak tegenover n-tv zelfs van ongeveer 150 deelnemende zaken. De actie vindt plaats in de aanloop naar de deelstaatverkiezingen in Saksen-Anhalt, waar de AfD ruim aan kop gaat in de peilingen. Tegelijkertijd waarschuwen economische onderzoekers dat juist deze Oost-Duitse deelstaat sterk afhankelijk is van immigratie om het tekort aan arbeidskrachten op te vangen.

De winkels, horecabedrijven en andere ondernemingen bleven woensdag tussen 10.00 en 15.00 uur dicht. Onder de deelnemers waren onder meer horecazaken, barbershops en kiosken, onder andere rond de Hasselbachplatz in het centrum van Maagdenburg. Ook ondernemers zonder migratieachtergrond hadden aangekondigd zich bij de actie aan te sluiten.

Met de actie willen de initiatiefnemers kort voor de verkiezingen van 6 september een zichtbaar signaal afgeven tegen racisme en uitsluiting. Volgens Saaeid Saaeid van de Vluchtelingenraad van Saksen-Anhalt, die het protest ondersteunt, zijn veel mensen met een migratieachtergrond steeds banger om vijandig te worden bejegend.

Protest tegen racisme in Maagdenburg
De actie moet volgens Saaeid een waarschuwing aan de samenleving zijn en kiezers ertoe bewegen het verkiezingsprogramma van de AfD goed te bekijken. Hij roept mensen op de samenleving niet te laten verdelen in Duitsers en buitenlanders.

Volgens hem is sprake van een politieke en maatschappelijke ontwikkeling waarin migratie steeds nadrukkelijker als een probleem wordt voorgesteld. Pleidooien voor grootschalige uitzettingen en het verdringen van mensen met een migratieachtergrond zouden steeds normaler worden.

Sinds de aanslag op de kerstmarkt in Maagdenburg in 2024 is het maatschappelijke klimaat volgens Saaeid bovendien gespannen en vergiftigd geraakt.

De ondernemers willen met hun tijdelijke sluiting zichtbaar maken dat mensen met een migratieachtergrond bij de samenleving horen. Een demonstratie voor het deelstaatparlement in Maagdenburg was voor woensdagmiddag aangekondigd. Daar zouden mensen met een migratieachtergrond over hun ervaringen vertellen.

De organisatoren benadrukken daarbij dat hun maatschappelijke verbondenheid niet uitsluitend moet worden afgemeten aan hun economische bijdrage. Volgens Saaeid hoeft niemand door werk of economische prestaties te bewijzen dat hij of zij bij de samenleving hoort. Menselijke waardigheid en maatschappelijke verbondenheid gelden voor iedereen.

AfD wil fundamentele ommekeer in migratiebeleid
De actie krijgt extra politieke betekenis door de deelstaatverkiezingen van 6 september. De AfD ligt in de peilingen met ruime voorsprong voor op de andere partijen. De partij kiest in haar verkiezingsprogramma voor Saksen-Anhalt voor een veel strengere koers op migratie. De AfD spreekt onder meer van een ommekeer van 180 graden in het migratiebeleid en wil een offensief voor uitzettingen en zogenoemde remigratie.

Ook wijst de partij het door de overheid werven van buitenlandse zorgmedewerkers en algemene arbeidsmigratie voor de zorg principieel af. De deelstaatafdeling van de AfD in Saksen-Anhalt wordt door de Verfassungsschutz, de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst, als bewezen rechtsextremistisch aangemerkt.

Tegenover de politieke discussie over beperking van migratie staat een economisch probleem dat voor Saksen-Anhalt steeds belangrijker wordt. Door de vergrijzing neemt het aantal Duitse werknemers af. Onderzoekers waarschuwen daarom dat minder immigratie aanzienlijke gevolgen kan hebben voor de economie.

Onderzoeker waarschuwt voor economische gevolgen
Reint Gropp, directeur van het Leibniz-Institut für Wirtschaftsforschung Halle (IWH), verwacht dat een deelstaatregering onder leiding van de AfD de economische groei in Saksen-Anhalt aanzienlijk zou kunnen afremmen.

Volgens Gropp kan alleen al vreemdelingenvijandige retoriek een negatief economisch effect hebben. Voorlopige berekeningen wijzen volgens hem op een mogelijke daling van de jaarlijkse economische groei in Saksen-Anhalt met ongeveer een half tot één procent.

Gropp stelt dat de huidige economische groei in de deelstaat mede door immigratie mogelijk wordt gemaakt. Het aantal Duitse werknemers neemt af doordat meer mensen met pensioen gaan dan er nieuwe werknemers bijkomen.

De economische bijdrage van immigranten kan volgens hem per beroep en bedrijfstak worden berekend. Wanneer deze werknemers zouden verdwijnen, zou ook die toegevoegde waarde wegvallen.

Buitenlandse werknemers belangrijk in verschillende sectoren
Het aandeel buitenlandse werknemers verschilt sterk per bedrijfstak. In de zorg is hun aandeel in Saksen-Anhalt nog relatief klein. In andere sectoren is het aanzienlijk groter. In de voedselproductie, bouw, horeca en logistiek ligt het aandeel buitenlandse werknemers volgens de aangehaalde cijfers tussen 33 en 40 procent. Ook ongeveer een vijfde van de artsen in Saksen-Anhalt komt uit het buitenland. Daarmee raakt het debat over immigratie niet alleen asiel en integratie, maar ook een van de belangrijkste structurele problemen waarmee de Oost-Duitse economie te maken heeft: het tekort aan arbeidskrachten.

Oost-Duitsland verliest potentiële arbeidskrachten
Ook het Institut der deutschen Wirtschaft (IW), een economisch onderzoeksinstituut in Keulen dat nauw verbonden is met het Duitse bedrijfsleven, heeft gewaarschuwd voor de gevolgen wanneer immigratie naar Oost-Duitsland sterk zou afnemen.

Zonder migratie zou het aantal potentiële arbeidskrachten in de Oost-Duitse deelstaten tot 2035 met meer dan een achtste afnemen. In 2045 zou de daling volgens het onderzoek zijn opgelopen tot ruim een vijfde.

De demografische ontwikkeling is al decennialang zichtbaar. In de Oost-Duitse deelstaten zonder Berlijn daalde het aantal mensen in de leeftijd van 15 tot en met 66 jaar van 10,05 miljoen eind 1995 naar 7,74 miljoen eind 2025. Dat komt neer op een afname van 23 procent.

De onderzoekers waarschuwen bovendien voor een zichzelf versterkend proces. Door een vergrijzende bevolking en een verslechterend aanbod van diensten kunnen regio’s minder aantrekkelijk worden voor jongeren. Dat kan vervolgens leiden tot verdere emigratie en minder nieuwe inwoners.

Migratie belangrijk thema voor verkiezingen Saksen-Anhalt
De protestactie in Maagdenburg brengt daarmee twee discussies samen die in de aanloop naar de verkiezingen van 6 september nadrukkelijk spelen: het maatschappelijke en politieke debat over migratie en de economische gevolgen van vergrijzing en een tekort aan arbeidskrachten.

Terwijl de AfD een fundamentele koerswijziging in het migratiebeleid bepleit, waarschuwen economische onderzoekers dat Oost-Duitsland buitenlandse werknemers nodig heeft om de gevolgen van de demografische ontwikkeling op te vangen.

De ondernemers die woensdag in Maagdenburg hun zaken enkele uren gesloten hielden, willen daarnaast vooral een maatschappelijk signaal afgeven: mensen met een migratieachtergrond maken deel uit van de samenleving, onafhankelijk van de vraag hoeveel zij economisch bijdragen.

Dit artikel is ook verschenen op Duitslandvandaag.com.