Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Jesse Klaver wil met links blok Nederland gaan verbouwen

Een heldere linkse agenda moet de kiezer overtuigen van een betere toekomst
Joop

Oeps, veel groenten zijn helemaal niet veganistisch

  •  
24-12-2019
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
494 keer bekeken
  •  
Een lastig dilemma voor veganisten, de mensen die iedere dierlijke toevoeging aan hun voedsel mijden. De Amerikaanse veganistische boer Will Bonsall waarschuwt dat veel (biologische) groenten niet veganistisch zijn omdat ze gekweekt worden met behulp van dierlijke mest. “Ze zijn zeer onveganistisch”, verklaart hij tegenover The Guardian.
Veganisme wint de laatste jaren, mede onder invloed van social influencers, rap aan populariteit. Veganisten en hardcore vegetariërs kampen al met veel ‘verborgen’ dierlijke ingrediënten in voedsel, zoals varkensvlees dat wordt toegevoegd aan appelsap , vis aan wijn en gemalen dierlijke botten in drop. Om maar enkele voorbeelden te noemen. Supermarkten als Albert Heijn voorzien producten van crackers tot drank daarom van het label vegan als er echt geen dierlijke toevoegingen in zitten. Maar daarbij wordt mest over het hoofd gezien.
Bonsall maakt deel uit van een kleine groep veganistische boeren die de traditionele landbouw op hun kop willen zetten door op een andere manier planten te kweken, zonder mest maar ook zonder kunstmest. Dat laatste is immers afkomstig uit aardolie en dat past niet binnen het streven zo weinig mogelijk gebruik te maken van fossiele energie. De boer schreef de gids Essential Guide to Radical, Self-Reliant Gardening waarin hij uitlegt hoe de grond zonder dierlijke producten verrijkt kan worden.
Amerikanen hebben het overigens lastiger dan Europeanen omdat er daar geen sprake is van certificatie. In Europa is er het van oorsprong Duitse keurmerk Biocyclic Vegan voor groenten die zonder dierlijke mest zijn gekweekt.
Een Britse veganistisch ideoloog wijst er op dat planten de bron van alle energie op aarde zijn en dierlijke producten overbodig maken. Nu worden enorme landbouwgebieden nog aangewend voor veeteelt, op fossiele energie na de grootste veroorzaker van CO 2 -uitstoot. Recent wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat het wereldwijde landbouwareaal met driekwart zou kunnen afnemen als alle mensen overgaan op een veganistisch dieet.
Als overgestapt wordt op mestvrije groenten is het ideaal overigens nog niet helemaal bereikt. Probleem is dat brood wordt gebakken van graan dat vrijwel altijd met dierlijke of kunstmest is gekweekt. Voor veel mensen gaat dat wellicht allemaal een stap te ver maar Bonsall wijst er op dat biologische landbouw aanvankelijk ook als iets voor alleen hippies werd gezien. Nu is het een groeiend onderdeel van het reguliere aanbod.
Update 2 januari:
De Nederlandse Vereniging voor Veganisme wijst vanwege de reacties op het artikel dat de levensstijl strekt tot zover het mogelijk en praktisch haalbaar is. Ze benadrukt in een reactie aan Joop “dat zolang vrijwel alle Nederlandse groenten nog geteeld wordt met dierlijke mest, het niet onveganistisch is om deze producten te kopen, maar dat veganisten wel toewillen naar producten van veganistische landbouw”. In Nederland zijn steeds meer boeren die hierop inspringen door hun groenten te telen zonder meststoffen van dierlijke oorsprong te gebruiken. Een voorbeeld is Tuinderij De Voedselketen in Noord-Brabant die groenteboxen aanbiedt met veganistische groenten.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (49)

tinus1969
tinus196931 dec. 2019 - 12:31

Dit bewijst slechts wat ik wel vaker denk en zeg: Mensen hebben biologisch gezien vlees/hoogwaardig energiedicht voedsel nodig. Veganisme is pas mogelijk geworden sinds de industriële revolutie: Veganisme is niet 'natuurlijk', niet te combineren met biologische landbouw. Veganisme is afhankelijk van allerlei industriële processen om van laagwaardig plantaardig voedsel iets hoogwaardigs te maken. Als ook dierlijke mest een probleem is, komen we toch al snel weer terug bij kunstmest, met alle duurzaamheidsissues die daarbij horen Wie meer veganisme wil, komt daardoor ook logischerwijs uit bij genetische manipulatie. De logische volgende stap is het creëren en kweken van 'vruchtvlees'; planten met vruchten die de voedingswaarde van vlees hebben.

Jan Toereloer
Jan Toereloer29 dec. 2019 - 16:37

Dan gewoon toch stront van menselijke grondstoffen gebruiken. Iedereen mens en dier poept toch? Dat verweken is de kunst ????

JanB2
JanB226 dec. 2019 - 0:57

Doorgeslagen, op het dwangmatige af. Veganisme lijkt meer op een stoornis dan op een leefwijze op deze manier.

Anton4
Anton425 dec. 2019 - 19:17

Jammer van de misleidende titel. Mest wordt niet gemaakt òm fruit of groente mee te kweken, maar is een bijproduct van veeteelt. Zonder veeteelt geen dierlijke mest. Met zulke artikelen worden mensen weer even ontmoedigd om het nieuwe jaar goed te beginnen. Veeteelt is hèt grote probleem wat betreft milieu, klimaat en volksgezondheid dus, ja, daar trek ik mijn mond wel over open. Inhoudelijk best een goed artikel, maar jammer dat het wordt gebruikt om de veganisten weer eens door het slijk te halen.

2 Reacties
Katootje2
Katootje225 dec. 2019 - 22:02

Zolang dieren worden gebruikt om de resten van de menselijke consumptie te verwerken en gewassen te eten die niet voor menselijke consumptie geschikt zijn, die groeien op grond waar geen zinvolle bestemming voor is, vormen ze een nuttige en misschien wel noodzakelijk onderdeel van de kringloop en verdienen het dus om met respect te worden behandeld, alvorens eerbiedig geconsumeerd te worden.

Henk Tuinman
Henk Tuinman26 dec. 2019 - 12:33

Katootje, Dat is een goede insteek.

tempest
tempest25 dec. 2019 - 13:29

Tja, als je het woord veganistisch een andere betekenis gaat geven, dan zijn ineens groente en fruit niet meer veganistisch. Maar dat slaat natuurlijk nergens op. Dit soort dingen lees je normaal alleen op satirische nep-nieuws sites als de speld. Ik ben hartstikke voor kringlooplandbouw en snap prima als mensen ervoor kiezen bepaalde dingen te laten omdat er dierenleed aan ten grondslag kan liggen, maar je maakt communicatie wel heel moeilijk als je je van dit soort Newspeak gaat bedienen. Groente en fruit zijn gewoon veganistisch.

2 Reacties
adriek
adriek25 dec. 2019 - 16:56

Ja, bijen worden uitgebuit om fruit te bestuiven, hun honing wordt gejat, fruit is mogelijk door slavenarbeid.

4Vier!
4Vier!28 dec. 2019 - 0:33

Eirda 25 december 2019 at 17:56 Ploegen wordt ook leuk. Zou dat “Seven years in Tibet”-style gaan?

P Haan
P Haan25 dec. 2019 - 8:04

Ze komen er wel. Het blijft apart om te zien dat de vegan community zich in alle bochten wringt om de olifant in de kamer maar niet te hoeven benoemen. Het ellendigste beest in de vergelijking zijn ze zelf, wanneer gaan ze daar nu eens wat aan doen? Elke discussie over klimaat, leefomstandigheden en ga maar door heeft dezelfde onderliggende oorzaak: De intensieve mensenteelt. De explosieve toename van biomassa op de planeet wordt in aantallen zijdelings benoemd, maar in effect niet. Ach, misschien is dat wel de reden dat de zeespiegel niet stijgt; er is te veel water onttrokken aan het geheel?

Andy JPL
Andy JPL25 dec. 2019 - 5:22

Sowieso, alles wat dood gaat, wordt uiteindelijk door de grond opgenomen in de wortels van planten als voeding. Alle planten zijn uiteindelijk dieren eters dus..... daar gaat je veganisme. Maar goed, het is al lang aangetoont dat je door echt veganistisch eten uiteindelijk neurotische problemen krijgt, dus kun je ook niet verwachten dat ze veel nadenken hierover.

1 Reactie
CharlesdeValois
CharlesdeValois25 dec. 2019 - 11:00

Vleesetende planten draaien er niet omheen.

Oki Doki
Oki Doki24 dec. 2019 - 21:14

Het gaat er natuurlijk om dat je bewust leeft, als je alleen maar plantaardig voedsel eet dan kom je een heel eind denk ik. Wil je de wereld beter maken of wil je een nieuwe religie beginnen?

Pim Van der Ende
Pim Van der Ende24 dec. 2019 - 20:18

Zolang je gekweekt voedsel eet, dan is het niet natuurlijk. Miljarden gekweekte insecten uitzetten in een kas om andere insecten op te laten eten. En vervolgens sterven deze miljarden omdat het 'voedsel' op is (tenzij je ze weer andere gekweekte insecten bij voert). Heet biologisch voedsel kweken. Voor mij als kweker voelt het toch heel wrang aan. Als ik 1 x per maand een goede chemische stof gebruik, bespaar ik miljarden dieren levens. En omdat ik mijn water zelf filter en niet loos op de oppervlakte heeft er niemand buiten mijn kas er last van. Dus wat is wijsheid? Iedereen heeft een mening en dat mag ook. Maar soms moet je eerst alle informatie hebben voordat je zo overtuigd bent van jezelf. En dat geldt, voor mijn gevoel, heel erg bij veganisten en dus ook bij biologisch voedsel. Dierenleed vind ik trouwens heel erg, dus voor mensen die uit dit oogpunt veganistisch/vegetarisch zijn heb ik veel respect. Helaas slaan sommige door en worden verblind door hun eigen overtuiging.

2 Reacties
Katootje2
Katootje224 dec. 2019 - 21:10

"En omdat ik mijn water zelf filter en niet loos op de oppervlakte heeft er niemand buiten mijn kas er last van." Raar verhaal: om wat voort bedrijf gaat het, wat kweek je? Wat is die goede chemische stof die je gebruikt om miljarden dierenlevens te sparen? En wat doe je dan met dat water? Gebruik je het voor irrigatie? Drinken jullie het ook?

Henk Tuinman
Henk Tuinman25 dec. 2019 - 22:36

Katootje Wat ze doen kun je opzoeken. En ze zijn MPS-A gecertificeerd.

Katootje2
Katootje224 dec. 2019 - 18:30

Dus als planten beter groeien dankzij mest, dan zijn die planten opeens dierlijke producten? Nou dan mogen ze wel eens beginnen om de vogels te verbieden om te poepen. Komt dit soort verhalen nou af van veganisten, of van mensen die de veganisten verdacht proberen te maken? Het is niet verstandig om alles te geloven wat er geschreven staat, het kan geen kwaad om ook eens je eigen verstand te gebruiken. En vergeet nooit dat Poetin alleen maar verwarring wil scheppen.

1 Reactie
Katootje2
Katootje224 dec. 2019 - 21:03

Ik zie het al: voorbijvliegendevogelpoep mag. Mest is een uitstekende starter voor compost; doodzonde om dat ongebruikt te laten. Als het allemaal verteerd is en compost is geworden, mag het dan wel? Van die video heb ik alleen maat het eerste stukje gekeken, want ik denk dat ik wel genoeg weet om een gezond dieet te kunnen volgen.

4Vier!
4Vier!24 dec. 2019 - 18:15

“ Een Britse veganistisch ideoloog wijst er op dat planten de bron van alle energie op aarde zijn en dierlijke producten overbodig maken” Ja, ja, en al die wormen dan die werk verricht bladeren te verteren, aarde luchtig te houden ed? De bijen die bevruchten?

1 Reactie
dickser
dickser24 dec. 2019 - 21:25

Planten zijn inderdaad de bron van alle energie op het land, zij zijn als enige in staat om zonne-energie om te zetten in energie die wij kunnen gebruiken. Fotosynthese noemen we dat, in het water gebeurt dat door plankton, heel simpel gezecht is de formule 6 CO2 + 6 H2O + zon geeft C6H12O6 + 6 O2 (suiker en zuurstof) waaruit ook blijkt dat CO2 onmisbaar is, alleen geeft teveel hiervan echter helaas grote andere problemen. Verder is er een lijst van stoffen die een plant nodig heeft om te kunnen leven en groeien, Die in een kringloop niet oneindig beschikbaar zijn en dus steeds opnieuw beschikbaar moeten komen, waarin de dieren onmisbaar zijn.

van Putten
van Putten24 dec. 2019 - 17:47

Er zou maar een vogel in je moestuin schijten...Hele oogst mislukt. Dit soort fanatisme schuurt tegen zowel religieus extremisme als eetstoornissen aan. Het obsessief bezig zijn met je eetpatroon en daarbij jezelf regels opleggen die meer een doel op zichzelf worden in plaats van een middel. De term “ecorexia” is al verzonnen voor dit fenomeen.

Hans5
Hans524 dec. 2019 - 17:28

Het gaat erom de voetafdruk zo klein mogelijk te maken. Het is zeer moeilijk om dierenleed uit te sluiten. Maar dat is geen reden om de dieren op de huidige industriële manier te exploiteren. De vleesindustrie is een miljarden industie. Ze zien een veganistische levenswijze als een bedreiging en proberen zo veel mogelijk van dit soort berichten te verspreiden. Hetzelfde gebeurde door de sigaretten industrie. Het is zelfs zo dat de vleesindustrie hetzelfde bureau in in dienst heeft als de sigaretten industie. Ze hoeven maar één ding te doen en dat is zo veel mogelijk twijfel zaaien. Ik snap niet dat Joop daarin mee gaat. Jammer.

1 Reactie
Katootje2
Katootje224 dec. 2019 - 21:16

"Ik snap niet dat Joop daarin mee gaat." Dat gebeurt het kader van the manufacturing of consent. Je moet dat gewoon zien als een slechte grap die bedoeld is om de lachers op je hand te krijgen en het groepsgevoel te bevorderen: "Wij zijn niet zo."

DaanOuwens
DaanOuwens24 dec. 2019 - 16:40

@ Gefaald/de Boer/Sam V/MountEverest/Dick2015 De rechtse en extreem rechtse benepenheid en het dictatoriaal gedrag druipt uit jullie reacties. Die veganisten vertellen jullie niet wat je moet eten. Maar jullie laten weten dat je van mening bent dat ook deze mensen zich maar moeten voegen naar jullie keuzes. Dat zijn ongetwijfeld de beste volgens jullie. Het laat overduidelijk zien dat je voor echte liberalen niet op de rechter vleugel in de politiek moet zoeken. Want de vrijheid van keuze is ter rechter zijde van de agenda afgevoerd. Een soort primitief gevoel van superioriteit is daarvoor in de plaats gekomen. Geheel ten onrechte, zo blijkt uit jullie tekstjes.

4 Reacties
MountEverest
MountEverest24 dec. 2019 - 18:54

@Daan Je draaft steeds meer door. De veganisten worden steeds extremer, om daar iets van te vinden hoef je echt niet rechts of extreemrechts te zijn. De meeste normale mensen (80%) vinden deze manier van denken nogal overtrokken. Jij hoort natuurlijk zelf bij de 20% links en extreemlinks (PvdA en GL) die soms wat wereldvreemd en "luchtfietserig" overkomt op de gemiddelde Nederlander.

Audio
Audio24 dec. 2019 - 19:19

@Daan Het onderstaande geldt voor ons allemaal en voor jou in het bijzonder: "Zelfkritiek vergt meer moed dan zelfoverschatting. Degene die twijfelt is niet de lafaard, maar degene die zeker is. Degene die zoekt is rijker dan wie gevonden heeft. Meer dan over de economische crisis maak ik me zorgen over het verpeste politieke klimaat in Nederland, Europa, de wereld. Het spel van overtuigen en argumenteren wordt een botsing van onwrikbare stellingen, die niets oplossen." https://www.trouw.nl/opinie/consequent-tot-bij-de-duivel~b77fc3fd/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

Sam V
Sam V24 dec. 2019 - 19:21

@DaanOuwens Ik heb de indruk dat de afzender voor jou genoeg is. Die veganisten moeten vooral doen waar ze zelf zin in hebben. Ik beweer ook niets anders. Niet dat het voor jou iets uitmaakt.

DaanOuwens
DaanOuwens24 dec. 2019 - 20:19

@ MountEverest Jij schrijft: De meeste normale mensen (80%) vinden deze manier van denken nogal overtrokken. De meeste normale mensen vinden dat mensen zelf moeten weten wat ze eten. In tegenstelling tot jou. @ Audio Jij schrijft: Het onderstaande geldt voor ons allemaal en voor jou in het bijzonder: Ik maak mij daar helemaal geen zorgen over. Jouw geestverwant hierboven schrijft: Jij hoort natuurlijk zelf bij de 20% links en extreemlinks (PvdA en GL) Dus als de PvdA en GroenLinks extreem zijn dan is daarmee duidelijk dat een goede inschatting van de eigen positionering extreem rechts ontbreekt. En dus ook jou. @ Sam V Jij schrijft: Ik heb de indruk dat de afzender voor jou genoeg is. Nee dat boeit mij weinig. Het gaat om wat je schrijft. Zoals in deze zin: Voor het milieu of klimaat niet. Want dan kan je beter de consequentie trekken dat elk dierlijk leven slecht is voor de aarde. Met het ultieme gevolg dat je zelf niet mag zijn. Onzinnig en geen onderbouwing.

EricDonkaew
EricDonkaew24 dec. 2019 - 16:21

Het kan nog gekker. Mensen die alleen vruchten eten. Want ze vinden het zielig voor spinazieplanten dat ze afgesneden worden om op te eten. Maar vruchten die geplukt zijn in het wild, zijn vrijwel zonder uitzondering het resultaat van o.a. dierlijke mest. Dus die vruchten moet dan in mestloze gaarden tot rijping komen. En kunstmest mag ook al niet. Het wordt een beetje lastig allemaal.

Henri Zwols
Henri Zwols24 dec. 2019 - 15:31

Zonder mest en zonder kunstmest? Da's leuk maar hoe dan ook kleinschalig. Het is ondenkbaar om 8 miljard mensen te voeden zonder gebruik van mest of kunstmest, zelfs al schaffen we het eten van dieren af.

Gefaald
Gefaald24 dec. 2019 - 15:24

Mensen die alleen rauwe troep eten gaan dood. Het ergste is dat sommigen het ook hun kinderen aan doen.

2 Reacties
Hemk
Hemk24 dec. 2019 - 23:47

Ondanks alle wilde ckaims komt doodgaan nog vrij vaak voor, zowel bij veganisten als niet-veganisten

4Vier!
4Vier!26 dec. 2019 - 22:10

Gefaald 24 december 2019 at 16:24 “Mensen die alleen rauwe troep eten gaan dood. Het ergste is dat sommigen het ook hun kinderen aan doen.“ Uiteraard; iedereen gaat dood, mensen die rauwe troep eten niet uitgezonderd. Ze gaan in de regel alleen niet dood aan rauwe troep eten.

de Boer2
de Boer224 dec. 2019 - 15:22

De reflex naar steeds strenger in de leer heeft Jan Siebelink mooi beschreven in een roman die over sektarisme gaat. .

1 Reactie
Herr Vorragend
Herr Vorragend24 dec. 2019 - 15:33

Jede Konsequenz führt zum Teufel https://www.trouw.nl/opinie/consequent-tot-bij-de-duivel~b77fc3fd/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

Sam V
Sam V24 dec. 2019 - 15:18

Ik heb veganisme nooit begrepen. Voor het dierenleed niet. Want dat is gebaseerd op aaibaarheid. Ik zie in ieder geval geen veganisten hier met een bezempje voor zich uit lopen. Voor de gezondheid niet. Want om alle actief werkende vitaminen binnen te krijgen heb je dan supplementen nodig. Voor het milieu of klimaat niet. Want dan kan je beter de consequentie trekken dat elk dierlijk leven slecht is voor de aarde. Met het ultieme gevolg dat je zelf niet mag zijn. Vegetariërs kan ik waarderen. Niets mis mee.

3 Reacties
4Vier!
4Vier!24 dec. 2019 - 18:08

Sam V 24 december 2019 at 16:18 “Ik heb veganisme nooit begrepen. Voor het dierenleed niet. Want dat is gebaseerd op aaibaarheid. (...) Vegetariërs kan ik waarderen. Niets mis mee.“ Bedoel je dat niet precies omgekeerd? Vegans eten niets dierlijks, geen vlees, geen vis, geen kaas, geen yoghurt.

Sam V
Sam V24 dec. 2019 - 19:30

@4Vier! Nee hoor. Het verschil is op dit punt niet zo groot. Ik waardeer op zich ook dat een veganist geen dieren eet en ook geen bio-industrie wil. Maar net als een vegetariër geldt dat dat gebaseerd is op aaibaarheid (bij het argument dierenleed). Zonder alleen de benenwagen met bezempje heb je lak aan insecten. Ook dat zijn toch echt dieren. Dierenleed is dan maar een beperkt argument. Vooral voor de veganist omdat die het verst gaat.

ton14024
ton1402425 dec. 2019 - 18:00

Normaal reageer ik niet op dergelijke onzin, maar vooruit, het is kerst en stil. Met een bezem rondlopen om dierenleed te vermijden? Dat riekt naar domesticeren en aaibaarheid. En het verschil tussen vegetariërs en veganisten is meer persoonlijk en marginaal.

Rutger Groot
Rutger Groot24 dec. 2019 - 14:48

Veganisme is inderdaad behoorlijk hip - en er zijn best aardige influencers te vinden die dit leefpatroon promoten. Maar de schrijver van dit stukje draagt hier zeker niet aan bij met feitenvrije onzin. Bijvoorbeeld: kunstmest gemaakt uit aardolie? (met name stikstof, fosfor en kalium); gemalen botten in drop? (drop bevat gelatine, gemaakt van botten - en vooral huid van beesten) en als spijker op de kop een quote van een ideoloog (LOL) die beweert dat dierlijke producten overbodig worden (waar haal je dan je vitamine A and D, B12 vandaan?).

1 Reactie
DanielleDefoe
DanielleDefoe24 dec. 2019 - 17:04

ook gelatinevrije drop is gewoon te koop bij de grootgrutter

MountEverest
MountEverest24 dec. 2019 - 14:33

Het veganistische denken wordt elke keer weer iets extremer. De natuur is een kringloop van leven en dood, van geboren worden en sterven, van opgaan, blinken en verzinken, van stof dat wederkeert tot stof. De grond waarop groenten en graan gekweekt worden, zit vol met de mest en ander afvalproducten van dieren en natuurlijk hun stoffelijke resten. De veganistische hond of kat is ook een "product" van deze denkwijze. De enige echte oplossing voor dit probleem is het omzetten van organische stoffen die NIET dierlijke en NIET plantaardig zijn naar voedingsmiddelen.

dickser
dickser24 dec. 2019 - 14:25

Gras is voor mensen niet verteerbaar, en laat dat nu net voor de meeste dieren de grootste bron van voedsel zijn. Als een dier, koe, konijn of wat dan ook dit gegeten heeft zal een gedeelte het dier weer uit komen als mest, deze mest zorgt er dan voor dat gewassen weer kunnen groeien, de kringloop landbouw. Als je dus deze mest uit wil sluiten pleeg je roofbouw op de natuur, de grond zal er snel op achteruit gaan en verschralen.

Gefaald
Gefaald24 dec. 2019 - 14:22

Veganisme is idiotie.

Ch0k3r
Ch0k3r24 dec. 2019 - 14:13

"Probleem is dat brood wordt gebakken van graan dat vrijwel altijd met dierlijke of kunstmest is gekweekt." Wil het deeg rijzen, dan heb je daar gist voor nodig. En gist zijn levende organismen. Eet je een brood, dan eet je ontelbare doden die een gruwelijke verhittingsdood zijn gestorven.

1 Reactie
Gefaald
Gefaald24 dec. 2019 - 15:25

Echte veganisten eten de rauwe graankorrels.

Freek3
Freek324 dec. 2019 - 13:49

Zelfs de wild geplukt bosbessen groeien op dierlijke mest.

2 Reacties
ton14024
ton1402424 dec. 2019 - 18:18

Nee, die dierlijke mest doorloopt een traject, kringloop genaamd. Dergelijke uitwerpselen, maar ook plantresten en kadavers, zijn eerst door weer, water, wormen e.d. verwerkt tot mineralen.

Freek3
Freek324 dec. 2019 - 19:57

Je vergeet planten in je opsomming. En denk je nu series dat de chemie van die kringloop op een veld boerekool anders werkt dan in een bos?