Nu Christa Pike haar terechtstelling heeft overleefd, dient zij te worden vrijgelaten

Meer dan dertig jaar na haar ter dood veroordeling heeft de executie van Christa Pike uiteindelijk plaats gevonden. In haar Amerikaanse staat Tennessee gebeurt dat door middel van dodelijke injecties. Alleen was het resultaat uit het oogpunt van de overheid gezien negatief: ze overleefde het gif en ligt nu in het ziekenhuis.

In de middeleeuwen en de vroeg moderne tijd gebeurde dat ook wel eens. Het kwam voor dat het touw van de gehangene brak. In dat geval mocht de veroordeelde naar huis. Daar was iedereen het over eens.

Het kwam ook voor dat de beul, net als dezer dagen in Tennessee, zijn vak niet verstond. In dat geval kreeg deze te maken met een woedend publiek want executies vonden plaats in het openbaar als een les voor de burgerij. Men drong op naar het cachot en de beul moest vluchten voor zijn leven. Over het algemeen brachten helpende handen de veroordeelde dan de stad uit.

Een treffend voorbeeld daarvan vond plaats in 1558 te Rotterdam. Daar zouden op dezelfde dag drie wederdopers  worden verbrand, nadat zij eerst waren gewurgd. Voor het stadhuis was een keurige brandstapel opgebouwd met drie palen. Voor duur geld waren meester Jan, de beul van Holland en zijn assistent meester Aert ingehuurd. Zij resideerden in Haarlem. Zij maakten er een zootje van. Meester Jan kreeg de eerste veroordeelde - een zekere Jan Hendrickx, niet gewurgd. Ten einde raad probeerde hij dan maar het zakje buskruit dat elke tot de vuurdood veroordeelde om zijn nek kreeg gehangen, aan het branden te krijgen. Meester Aert hielp hem door met gloeiende kooltjes te mikken. Toen hadden de Rotterdammers genoeg gezien. Ze doorbraken de afzetting. Er volgde een stenenregen. Meester Jan en meester Aert vluchtten een huis binnen. Daarna werd Jan Hendrickx van de paal losgemaakt en uit het zicht gedragen.

Ondertussen keerden woedende Rotterdammers  zich tegen het stadhuis waar de andere twee veroordeelden en nog een paar wederdopers gevangen zaten. Door een achterdeur drong een voorhoede binnen en dreigde de boel in brand te steken als de gevangen niet onmiddellijk werden vrijgelaten. Ook eisten zij de beul en zijn assistent op. Die waren al weg, kregen ze te horen zodat men zich verder beperkte tot het leegdrinken van de bierkelder, die zich in het gebouw bevond. Je kunt dit verhaal, en nog veel meer, uitgebreid lezen in mijn boek Rotterdam, Bruid van de Maas, uitgegeven bij Prometheus. De wederdopers zijn trouwens de stad uitgesmokkeld. Niemand heeft ze ooit nog teruggezien.

Ik beschouw dit gebeuren als een van de hoogtepunten uit de Rotterdamse geschiedenis waar de stad terecht trots op mag zijn. Het is ook een goede leidraad voor Tennessee. Het is misschien niet meer van deze tijd om het State House aan te vallen in een poging de beul te lynchen maar ontslagen hoort hij wel te worden.

Het schijnt dat dezelfde beul - ook nog arts - dit jaar al eens eerder op deze wijze heeft gefaald. De veroordeelde heeft vervolgens van de gouverneur Bill Lee uitstel van executie gekregen. Dat is nu ook met Christa Pike gebeurd. Dat is te weinig. Zij - en haar voorganger - dienen te worden vrijgelaten. De terechtstelling heeft immers plaats gehad.

Lees een uitgebreid verslag van de gang van zaken op de site van de Amerikaanse publieke omroep PBS.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo´n schandelijke compensatie geboden krijgt voor nieuwe winningen.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: vredesbeweging toen en nu