NS van plan om 'cruciale infrastructuur' in onbetrouwbare Amerikaanse handen te leggen

Welk wonderbaarlijk denkproces eraan voorafgegaan is, is niet duidelijk, maar de NS heeft besloten om cruciale IT-diensten uit te besteden aan een Amerikaanse computerdienstverlener, . Het gaat om een contract van zes tot mogelijk twaalf jaar, met een waarde tot 400 miljoen euro. DXC neemt hosting, applicatiebeheer en monitoring over van systemen voor onder meer financiële planning en treinonderhoud, taken die voorheen bij KPN lagen. Of zoals NRC het verwoordt: 'Daarmee komt het beheer van het spoor, cruciale Nederlandse infrastructuur, deels in Amerikaanse handen.'

Deskundigen waarschuwen met recht voor de enorme risico's van deze opmerkelijke keuze van de Nederlandse Spoorwegen. Amerikaanse bedrijven en hun dochters vallen onder VS-sanctiewetgeving, waardoor dienstverlening plotseling stopgezet kan worden bij geopolitieke spanningen. Dat die spanningen onder het fascistische bewind van het Trump-regime alleen maar verder oplopen lijkt uitgemaakte zaak. Hoogleraar Lokke Moerel stelt daarbij in NRC dat de NS met zijn grote inkoopkracht juist Nederlandse en Europese aanbieders had moeten stimuleren. "Als iedereen zo handelt als NS, bouwen we nooit eigen digitale infrastructuur."

De NS verdedigt de keuze door te stellen dat de uitbestede systemen "niet missiekritisch" zijn en geen persoons- of reizigersgegevens bevatten. De NS benadrukt verder dat kwaliteit voor 60 procent meetelde in de gunning. Dat is bijzonder, want DXC scoorde juist het laagst op kwaliteit. Wat het wel deed was de goedkoopste offerte uitbrengen. Hoogleraar aanbestedingsrecht Elisabetta Manunza vindt de keuze zorgelijk en had verwacht dat NS zou wachten op nieuwe regelgeving die sinds januari geldt voor overheidsopdrachten met veiligheidsrisico's.

Eerder al werd duidelijk dat DigiD, het digitale paspoort voor overheidsinstanties, in handen komt van het Amerikaanse IT-bedrijf Kyndryl, waarmee ook alle digitale gegevens van Nederlandse burgers in handen komt van de Amerikaanse overheid. Over de risico's die dat met zich meebrengt schreef de NOS:

Het risico zit met name in de mogelijkheid dat door de overname de toegang tot diensten als DigiD geblokkeerd kan worden, zeggen deskundigen. Zo zou de Amerikaanse overheid aan Nederland sancties kunnen opleggen waaraan Amerikaanse bedrijven zich moeten houden. Zoiets gebeurde bijvoorbeeld toen president Trump ingreep bij het Internationaal Strafhof in Den Haag, waarna de hoofdaanklager geen toegang meer had tot zijn Microsoft-e-mailadres. In het geval van Solvinity kan dat grote gevolgen hebben: mensen zouden dan niet meer kunnen inloggen met DigiD of op Mijnoverheid.nl.