GL-PvdA de grootste maar rechtse coalitie niet afgestraft

De nieuwe fusiepartij GroenLinks-PvdA eindigt naar aller waarschijnlijkheid als grootste partij van de gemeenteraadsverkiezingen. Tegelijkertijd heeft de partij geen winst geboekt, wellicht vanwege de concurrentie van lokale partijen die bij elkaar opgeteld duidelijk de meeste stemmen haalden. Opvallend is dat de rechtse coalitiepartijen VVD-CDA-D66 geen grote verliezen hoeven te incasseren. D66 van Ron - het kan wél - Jetten boekt zelfs een lichte winst.

In Rotterdam eindigt de combinatie GroenLinks-PvdA als grootste, met 3000 stemmen verschil op Leefbaar dat een 'Leefbaar of links'-campagne voerde. De twee partijen krijgen beide 11 zetels. De linkse partij boekte wel een grote winst van 18,5 naar 22,1 procent. Grote verliezers in de tweede stad van Nederland zijn Volt, VVD, BIJ1 en Partij voor de Dieren, die verliezen allemaal een zetel. De opkomst was in Rotterdam hoger dan vier jaar geleden 40,7 procent tegenover 38,9 procent.

In Utrecht werd GroenLinks-PvdA de grootste met 14 zetels, een winst van 1 zetel.

Het AD schrijft:

Het is een aardige wind in de rug voor de oppositiekoers van Klaver in de komende maanden. Dan komen kabinetsleden met de pet in de hand langs bij oppositiepartijen als GroenLinks-PvdA. Met deze comfortabele uitslag in gemeenten heeft Klaver extra zelfvertrouwen aan de onderhandelingstafel, al moet de impact ook niet worden overschat. Er verandert niets in de landelijke politiek door de uitslag in de gemeenteraden; daarbij scoorde GroenLinks-PvdA in 2022 nog beter dan deze keer.

Anti-azc partijen plukten de vruchten van de vaak agressieve campagnes tegen de opvang van asielzoekers. In Venlo, de oude homebase van Wilders, werd de PVV ingehaald door een lokale partij die zich hier op organiseerde. De extreemrechtse FVD boekte ook forse winst. De partij is met een toename naar 4 procent van 1 procent zelfs de grootste stijger.

Eerder:

Terwijl sommige gemeenten een opkomstpercentage kennen dat inmiddels richting de 50 procent gaat, blijven anderen hangen op een beduidend lager percentage. Op Urk stond de teller om 18.00 uur op 46,51 procent. De gemeente kent traditioneel een hoge opkomst; in 2022 bracht ruim 75 procent van de stemgerechtigde Urkers een stem uit. Aan de andere kant van Flevoland, in Almere, stond het opkomstpercentage om 18:00 uur op 28,5 procent.

Ook Nijmegen (42,2 procent), Tynaarlo (48,9 procent) Utrecht (42,7 procent) en Meppel (41,1 procent) hoorden om 18:00 uur bij de gemeenten met het hoogste opkomstpercentage. Tegelijkertijd stond Rotterdam op dat tijdstip op 28,5 procent, Amsterdam op 32,1 procent, Den Haag 36 procent.

De NOS meldt:

De opkomstpercentages zijn niet te vergelijken met de gemeenteraadsverkiezingen van vier jaar geleden. Toen was er corona, en kon er op drie dagen worden gestemd. Uiteindelijk stemde in 2022 51 procent van de kiesgerechtigden.

Gemeenten bepalen zelf of en wanneer ze opkomstcijfers delen. Er zijn geen vaste tijdstippen waarop percentages gedeeld worden, zoals dat bij de landelijke verkiezingen wel gebeurt. Er kan nog tot 21:00 uur gestemd worden.

21:00 uur:
De partij Hart voor Den Haag van Richard de Mos is met 17 zetels opnieuw de grootste geworden in Den Haag bij de gemeenteraadsverkiezingen. Dat meldt Ipsos in een exitpoll in opdracht van de NOS. Dat zijn 8 zetels meer dan in 2022. De VVD leidt daarentegen fors verlies: volgens de eerste polls zakken de fopliberalen van 7 naar nog slechts 3 zetels in de Haagse raad.

De PVV en de ChristenUnie-SGP dreigen zelfs helemaal uit de raad te verdwijnen. Beter nieuws is er in Den Haag voor GroenLinks-PvdA en D66; die blijven volgens de exitpoll op 8 zetels staan.

Voor de PVV moet het extra pijnlijk zijn. Begin dit jaar kondigde de Haagse lijsttrekker Chris Faddegon nog vol overtuiging aan dat het niet nodig was om meer dan drie mensen op de kieslijst te zetten: "Dat is precies genoeg, want we staan op drie zetels in de peilingen. Dan kunnen we allemaal raadslid worden."

Schiermonnikoog heeft traditioneel als eerste alle stemmen geteld bij een verkiezing. Bij de gemeenteraadsverkiezingen moesten op het Waddeneiland 661 biljetten geteld worden, zo meldt ANP. Er deden drie lokale partijen mee, alle drie hebben zetels gewonnen.