Niets gehoord, alles gezegd

Sinds 8 januari is Iran zo goed als volledig afgesloten van de buitenwereld. Internet is weg. Sociale media zijn vanaf die datum onbruikbaar. Je hoeft het niet alleen van journalisten te horen — WhatsApp van mijn eigen vader toont exact hetzelfde bewijs: “Laatst gezien 08‑01‑2026 05:07.” Ruim elf dagen. Geen enkel teken van leven vanuit de buitenwereld.

En toch, tussen de lege lijnen en het verduisterde web door, komen er geluiden naar buiten. Steeds extremer. Het regime schijnt van plan te zijn de afsluiting te handhaven tot het Perzische nieuwjaar op 21 maart — drie maanden zonder internet, zonder open informatie.

Er zijn ongeverifieerde berichten dat men zelfs overweegt tot een definitieve blokkade over te gaan, vergelijkbaar met China of Rusland — of, in de absolute variant, zoals Noord‑Korea.

Alsof 21 maart niet al absurd genoeg klinkt.

De enige communicatie die af en toe naar buiten komt, is via vastelijnverbindingen, maar dan alleen uit Iran naar buiten. Zeer sporadisch. En toch… afgelopen vrijdagavond verraste mijn vader me voor de tweede keer sinds 8 januari.

Niet via internet. Niet via Signal, niet via WhatsApp, niet via een VPN door Starlink. Nee. Hij belde met een telefoontje via een binnenlands nummer, dat hem vervolgens doorgeschakeld werd naar mij.

“Ik weet niet hoe lang dit blijft werken,” zei hij kortaf, “maar we wilden even laten weten dat we leven.”

Dat klonk fantastisch — en tegelijkertijd absurd. Want wat hij me vertelde had te maken met iets waar zelfs het regime een commercieel model van lijkt te hebben gemaakt. Je kunt in Iran sinds een paar dagen namelijk iets kopen waarmee je kan bellen, een soort “beltegoed.”

Ja — beltegoed. Voor wie in Gen‑Z leeft: dat was een middel waarmee je vroeger, per minuut betaalde om te bellen.

Het systeem werkt als volgt:

1. Je koopt beltegoed in Iran.
2. Je belt eerst een binnenlands nummer.
3. Pas via dat nummer word je doorverbonden naar het buitenland.
4. En ja — het kost je een fortuin.

Absoluut exorbitante tarieven per minuut. Tel daarbij op dat je eerst via het binnenlandse nummer moet bellen — zodat men weet wie je bent, waar je bent en met wie je praat — en je hebt een perfect mechanisme van controle én omzet.

Tel er de bijna 9 miljoen Iraniërs in de diaspora bij op, en je begint te begrijpen wat voor cash cow dit voor het regime is. Dit is business runnen in een dictatuur. Trump kan er nog een puntje aan zuigen.

Mijn vader probeerde het gesprek luchtig te houden. Hij zei dat het, naar omstandigheden, goed ging. Mijn moeder is nog steeds volledig afhankelijk van mantelzorg — 24 uur per dag — en hij is nog steeds 24 uur per dag met haar bezig.

“So far so good,” zei hij.

Alsof je in een land waar doodnormale woorden als internet en vrijheid van meningsuiting abracadabra zijn, je goed kunt voelen als je vrouw haar medicatie heeft gehad.

Tussendoor kwam het nieuws dat Trump heeft laten weten dat hij 800 executies heeft uitgesteld. Dat klinkt nobel, totdat je ziet welke cijfers hij niet meetelt: de duizenden doden op straat — misschien inmiddels richting de 20.000 — laat hij buiten beschouwing. En terwijl dat gebeurt, bouwt de VS enorme militaire macht in de regio op.

Een paar gegevens die de kranten halen (en die ook oudere ingelaste militaire schema’s suggereren):

• Het vliegdekschip USS Abraham Lincoln wordt tussen 23 en 25 januari in de CENTCOM‑regio verwacht — klaar voor eventueel actie.
• 12 F‑15E strike fighters zijn vanaf RAF Lakenheath ingezet.
• 6 KC‑135 tankers ondersteunen vluchtbewegingen.
• Minstens 12 C‑17A transportvliegtuigen zijn in Jordanië gestationeerd, met directe vluchten uit Lakenheath en Diego Garcia.

Ze het in je agenda: weekend van 23 januari.

Aan de ene kant zie je in Iran hoe massaal de demonstraties zijn — de beelden, ook al gefragmenteerd en gefilterd, tonen dat. Aan de andere kant kijk je naar de afgelopen 20 jaar van buitenlandse interventie — Irak, Afghanistan, Syrië, Venezuela — en je vraagt je af: helpt het werkelijk meer dan het schaadt?

En ondertussen is er hier in Nederland, zoals altijd, een parallel universum aan politiek theater.

Onze regering — die zo groot is in internationale solidariteit tot je een paar invoerheffingen krijgt opgelegd — stuurt twee militairen naar Groenland, en diezelfde twee keren onverrichter zake terug omdat Trump dreigde met een 10% invoerheffing. Dat is tegenwoordig onze geopolitieke realiteit: we offeren Groenland op omdat we bang zijn voor een belastingtarief.

De nieuwe coalitie kondigt trots aan dat er op 23 februari een kabinet kan staan, nog steeds zonder zicht op een werkbare meerderheid in de eerste en de tweede kamer.

Er zijn momenten dat ik bijna zou willen dat ik me druk kon maken om kleinzielige problemen hier thuis — een formulier dat niet klopt, een winkel die later sluit, een vergadering die te lang duurt. Maar de situatie in Iran laat je nergens aan denken dan aan de realiteit van controle, van censuur, van verlies. Wie kan zich druk maken om fietspaden als mensen verdwijnen omdat ze bellen?

En dan is er de echo van mijn vorige column — waarin ik schreef dat het gevoel van onmacht inmiddels volledig verdwenen was omdat minister Van Weel de Iraanse ambassadeur op het matje had geroepen.

Ik probeer hier geen grap te maken — maar ja, nu moet ik het explicieter zeggen: dat was cynisch bedoeld. Zoals alles hier cynisch lijkt te zijn. Niet omdat het grappig is, maar omdat het absurd is. Omdat je vader een telefoontje kan krijgen dat drie keer duurder is dan wat iemand in Europa betaalt, omdat hij mij wil laten weten dat hij leeft. Omdat een economische tak van een revolutionaire garde een telefoonverdienmodel bedenkt om de wereld te omzeilen. Omdat internationale politiek soms voelt alsof je met een lucifer naar een storm gaat.

En toch kijk ik — nog steeds — elke dag naar mijn telefoon. Niet voor sociale media. Niet voor Twitter‑updates over regeringsonderhandelingen.

Nee.

Ik kijk of er staat: “Laatst gezien — nieuw tijdstip.”

Dat hoop ik nog steeds te lezen vóór het Perzische nieuwjaar. Maar eerlijk? Ik ben niet optimistisch.