Niet alleen Groenland en Venezuela, maar ook Minneapolis laat zien dat de VS een koloniale macht is

Amerika is een land van immigranten. Maar ironisch genoeg worden de oorspronkelijke bewoners die er ook nog zijn nu door de immigratiepolitie belaagd. Zij verdienen onze steun.

De laatste dagen moet ik vaak terugdenken aan het citaat van Van Kooten en De Bie: “Als de indianen een wat strenger immigratiebeleid hadden gevoerd, was het nu niet zo’n puinhoop geweest in Amerika.” Ooit moest ik daar om lachen, maar inmiddels heeft de werkelijkheid de ironie ruim ingehaald. Want Trump’s immigratiepolitie ICE richt zich de laatste weken niet alleen op veronderstelde illegale immigranten, maar ook op indianen. (De meerderheid van de mensen zelf geeft de voorkeur aan de benaming ‘indianen’.)

Minneapolis kent een grote indiaanse bevolkingsgroep; tienduizenden inwoners van de stad behoren tot de Dakota (Sioux) of Anishinaabeg (Ojibwe) volken, die al voor de komst van de Europese immigranten in dit gebied woonden. Minneapolis is ook de stad waar in 1968 de American Indian Movement AIM werd opgericht, de protestbeweging die trots terugbracht bij de oorspronkelijke bewoners en met spectaculaire acties zoals de bezettingen van Alcatraz en Wounded Knee de aandacht van de wereld vestigde op de rechteloze situatie van de indianen.

De eerste acties van AIM waren patrouilles door de stad om indiaanse burgers te beschermen tegen politiegeweld. Want in de jaren zestig van de vorige eeuw werden indianen gediscrimineerd en willekeurig opgepakt en mishandeld. Sindsdien leek er veel verbeterd, maar nu zijn we weer terug bij af.

“Mijn zoon is aangevallen door ICE,” appt Dakota activiste Marcella Gilbert deze week. “Na drie uur hebben ze hem vrijgelaten, maar zijn telefoon hebben ze gehouden en krijgt hij niet meer terug.” Haar zoon is niet de enige. “ICE is overal en ze vallen overal gekleurde mensen lastig.” Daar horen indianen dus bij, de enige groep in de VS die juist geen immigratieachtergrond heeft. “ICE probeert ook op onze reservaten te komen,” vertelt Ivan Looking Horse, Dakota medicijnman. “We zijn allemaal paraat en alle indianenreservaten in de regio organiseren trainingen hoe ICE weg te houden.” Na 50 jaar patrouilleert AIM weer door de straten van Minneapolis.

Immigratiepolitie die wordt ingezet door immigranten tegen de oorspronkelijke bewoners: bizarre ironie die Van Kooten en De Bie niet hadden kunnen verzinnen. Toch is het optreden van ICE niet uniek in de Amerikaanse geschiedenis. Toen Trump het Witte Huis betrok, liet hij een portret van Andrew Jackson in de Oval Office ophangen. Jackson was als president verantwoordelijk voor de Trail of Tears. Halverwege de negentiende eeuw werden tienduizenden indianen gedeporteerd. Duizenden kwamen daarbij om.

Jackson zag indianen als “een inferieur ras”. Trump deelt die afkeer sinds de tijd dat hij casino’s ontwikkelde. Stammen mogen casino’s exploiteren op hun reservaten en vormden daarmee een concurrent van zijn ambities. Nu ziet Trump indiaans land als wingebieden van minerale grondstoffen als uranium en olie. Maar dat gaat volledig in tegen de indiaanse visie op land.

“Wij indianen zijn weer een bedreigde soort geworden. Sinds Trump leven we in constante angst. We worden met uitsterven bedreigd,” aldus Waylon Pretends Eagle, Hidatsa journalist.

De wereld is inmiddels wakker geworden en kent Trump’s koloniale ambities. Die beperken zich echter niet tot Venezuela of Groenland. Vorig jaar zei Trump in zijn inaugurele rede dat “Amerikanen door een ruige, ongetemde wildernis trokken om het Wilde Westen te overwinnen”. Dat ontkent het feit dat Amerika allang bewoond was, laat staan welke zijde ‘wild’ en ‘ongetemd’ was. De indianen kenden geen geld en geen gevangenissen, maar wel democratische constituties, vrouwenkiesrecht en respect voor de natuurlijke omgeving.

Trump ziet indianen nog steeds als een obstakel. Onlangs sprak hij zijn eerste veto van deze ambtstermijn uit over een wetsvoorstel dat unaniem was aangenomen door het Congres. Het beschermde land van de Miccosukee in Florida zou worden uitgebreid. Maar Trump zocht wraak voor het verzet van de Miccosukee afgelopen jaar tegen de bouw van een detentiecentrum voor immigranten, Alligator Alcatraz, in hun gebied. Landherstel voor de indianen gaat dus toch niet door, maar mensenrechtenschendingen in Alligator Alcatraz wel, zo rapporteerde Amnesty International onlangs.

Wij moeten ons realiseren dat Amerika een koloniale macht is, buiten én binnen zijn grenzen. Nederland zet zich gelukkig al jaren in voor dekolonisatie – en tegen racisme en  mensenrechtenschendingen. In het nieuwe coalitieakkoord staat dat “we de VS […] aanspreken wanneer hun handelen onze fundamentele waarden raken”. De tijd van aanspreken is nu wel aangebroken. Dekolonisatie hoeft natuurlijk niet te betekenen dat alle niet-indianen ‘terug’ moeten, maar wel erkenning van zelfbestuur en respect voor rechten en cultuur, conform de VN Verklaring over de Rechten van Inheemse Volken die Nederland ook heeft onderschreven.