Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

'Bevolking snakt naar toekomstvisie'

Grote zorgen over gevolgen voor MKB
Joop

Nederland en de ‘islamitische’ atoombom

  •  
15-02-2017
  •  
leestijd 6 minuten
  •  
58 keer bekeken
  •  
ANP-889181-1

© Foto: ANP

Toen Frits Veerman de Nederlandse overheid meldde waar Abdul Khan mee bezig was is hem op bijzonder harde wijze de mond gesnoerd
De Nederlandse regering weigerde in te grijpen toen de Pakistaanse atoomspion Abdul Quadir Khan in ons land nucleaire informatie kwam stelen. Sterker nog: ministers lieten deze spion bewust zijn gang gaan bij Urenco in Almelo, gespecialiseerd in het verrijken van uranium. Mede op basis van de informatie die Khan verzamelde over ultra centrifuge kon Pakistan een atoombom ontwikkelen. Kennis die volgens diezelfde Khan daarna is doorverkocht aan onder meer Libië en Iran – zelfs aan Noord-Korea. Landen waar ook toen al extremisten aan de macht waren, met een diepe haat tegen het Westen. Landen die ook bereid zullen zijn om deze atoominformatie verder te verspreiden, naar wie weet wat voor jihadistische strijdgroepen.
Het is veertig jaar geleden dat Frits Veerman, toenmalig medewerker van Abdul Khan, de spionage door zijn Pakistaanse collega bekendmaakte bij de toenmalige geheime dienst BVD. Die was echter al op de hoogte van de activiteiten van Khan, maar had van de Amerikaanse CIA het verzoek gekregen om vooral niet in te grijpen. Dat verklaarde oud-premier Ruud Lubbers in 2005 in het VPRO-programma Argos, dat door de jaren heen veelvuldig aandacht vroeg voor deze kwestie. Niet de Pakistaanse atoomspion, maar de Nederlandse klokkenluider kwam onder vuur te liggen. Frits Veerman, verbonden aan het technisch adviesbureau FDO (VMF-Stork) in Amsterdam, kwam in de Bijlmerbajes terecht, waar hij drie dagen lang werd ondervraagd: ‘Iedereen verklaarde mij voor gek. Ik voelde me machteloos, nietig.’ Veerman wilde bewijs overleggen: ‘Maar ik moest die brieven verbranden. Ik moest mijn mond dichthouden.’
In de gevangenis werd Frits Veerman door zo’n tien mensen dagenlang ondervraagd, medewerkers van onder meer de rijksrecherche en de geheime dienst. Daar in de Bijlmerbajes vertelde Veerman over de spionage door Abdul Khan, die de vader van de ‘islamitische atoombom’ zou worden. Maar de ondervragers waren niet geïnteresseerd in de spionage door Abdul Khan, maar wel boos op Veerman: waarom had hij zijn collega verlinkt? Frits werd verteld dat zijn optreden grote gevolgen had voor het aanzien van Nederland en ook grote gevolgen zou hebben voor hem persoonlijk. Veerman was verbaasd, maar vooral bang. Hij vroeg waarom hij zijn baan kwijt was en waarom hij in de gevangenis zat. Toen werd hem verteld dat het allemaal zijn eigen schuld was, dat hij zich niet met de spionage had moeten bemoeien, dat hij beter zijn mond had kunnen houden. Als hij dat niet begreep, was hij wel erg dom. Frits stond op en liep naar de deur, maar die was op slot.
Abdul Khan kon zijn gang gaan Frits Veerman verbaasde zich hoe slordig bij Urenco werd omgegaan met materiaal van grote militaire waarde. Geheime kennis en tekeningen die in speciale kasten moesten worden opgeborgen vond hij gewoon bij Abdul Khan thuis, waar diens Zuid-Afrikaanse vrouw de stukken vertaalde. Bovendien nam Khan materialen mee die nooit meer terugkwamen. Over de telefoon sprak Khan met voor Veerman onbekende personen over zijn werk. Bovendien kreeg Veerman het aanbod om naar Pakistan te vliegen om daar met mensen te spreken, zoals andere deskundigen eerder hadden gedaan. Veerman meldde de spionage tot driemaal toe bij de leiding van het bedrijf waarvoor hij werkte, maar daarvan hoorde hij niets meer terug. Totdat hij het telefoontje kreeg om zich te melden in de Bijlmerbajes, in een opzichtige poging om de klokkenluider het zwijgen op te leggen.
Het lijkt erop dat Urenco in Almelo niet de eerste plek was waar atoomspion Abdul Khan zijn gang kon gaan. Lang voordat Frits Veerman in 1976 de spionage van Khan bij Urenco had gemeld moet deze ook elders zijn slag hebben geslagen. Zoals bij toenmalige vliegtuigfabriek Fokker, waar Khan mogelijk vrije toegang had tot vertrouwelijke militaire informatie. Ook hier zou hij kennis en materiaal achterover hebben gedrukt en naar Pakistan hebben gestuurd. Zowel bij Fokker als bij Urenco was Abdul Khan zonder problemen door de screening gekomen. De melding van Veerman van de atoomspionage door Khan was voor de geheime dienst (BVD) bepaald geen nieuws, omdat de CIA – als gezegd – had verzocht om niet in te grijpen en Khan zijn gang te laten gaan. Dat kon hij in alle rust doen, tot in de jaren negentig heeft hij in ons land kennis kunnen vergaren.
Al in 1979 is de zaak alsnog aan het licht gekomen, toen de Duitse tv-zender ZDF onthulde dat Abdul Khan bij Urenco (een bedrijf van Nederland, Groot-Brittannië en Duitsland) op zoek was naar vitale informatie voor een atoombom. Door deze onthulling werd Nederland gedwongen om een strafrechtelijk onderzoek te doen en werd Khan in 1983 veroordeeld tot vier jaar cel. Een uitspraak die in hoger beroep echter ongedaan werd gemaakt, nadat bleek dat in het proces een opzichtige vormfout was gemaakt. Het proces werd opmerkelijk genoeg niet opnieuw gedaan, wat toch voor de hand had gelegen, en Abdul Khan kon opnieuw zijn gang gaan. De Nederlandse regering stond ook toe dat Nederland bedrijven speciaal materiaal konden leveren aan Pakistan, zoals Philips, Stork en Van Doorne’s Transmissie, dat zelfs buizen leverde voor ultra centrifuge. Dat liep grotendeels via de Nederlandse handelaar Henk Slebos.
Genoegdoening voor Frits Veerman ‘Ik heb dit altijd als een zware last met me meegedragen’, zei oud-minister Ed van Thijn in 2011 in de Volkskrant. ‘Het zou toch een niet te dragen gedachte zijn dat Nederland inderdaad aan de basis heeft gestaan van de proliferatie van nucleaire wapens aan de wereld tot aan de meest bedenkelijke landen aan toe. Dat is nogal een historische ballast.’ Het is raden waarom de Verenigde Staten onze medewerking vroegen aan zo’n enorm spionageschandaal. Mogelijk omdat India een atoombom had – en daarbij hulp had gekregen van de Russen – moesten wij nu het politiek onrustige en radicaal islamitische Pakistan aan een atoombom helpen. Met kennis die dat land vervolgens heeft gedeeld met andere gevaarlijke landen.
Toen Frits Veerman de Nederlandse overheid meldde waar Abdul Khan mee bezig was is hem op bijzonder harde wijze de mond gesnoerd. Dit heeft gevolgen gehad voor zijn persoonlijk leven. Veerman is zijn werk als onderzoeker kwijtgeraakt en heeft zijn vak nooit meer kunnen uitoefenen. De controversen rondom zijn persoon leidden er ook toe dat sommige vrienden en dorpsgenoten toch anders gingen kijken. Geheime diensten kwamen bij hem op bezoek en hielden hem in de gaten. In het buitenland werd hij regelmatig opgepakt en ondervraagd. Een leven vol onzekerheid en stress, hard trainen op zijn racefiets heeft ervoor gezorgd dat zijn hoofd helder en zijn lichaam gezond bleven. In 1998 voerde Pakistan de eerste test uit met een atoomwapen en sindsdien is dit radicaal islamitische land een kernmacht geworden, die op voet van koude oorlog leeft met buurland India, dat ook een gevaarlijke kernmacht is.
Nederland heeft het non-proliferatieverdrag ondertekend, dat verspreiding van atoomwapens moet voorkomen. Het optreden van Abdul Khan in ons land geeft voldoende redenen voor onderzoek. Eerst een onderzoek naar de wijze waarop Frits Veerman sinds zijn melding veertig jaar geleden is behandeld en hoe voor deze klokkenluider genoegdoening mogelijk is, dat is een mooie taak voor het nieuwe Huis voor klokkenluiders, dat op mijn initiatief is opgericht. Maar ook een inhoudelijk onderzoek, dat is een mooie opdracht voor de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD). Dat onderzoek moet ook duidelijk maken welke verzoeken er vanuit Amerika zijn geweest om Abdul Khan te beschermen en welke Nederlandse politici hebben besloten om deze atoomspion zijn gang te laten gaan. De belangrijkste financier van het Pakistaanse atoomprogramma – en ook de sponsor van het technologisch instituut van Abdul Khan – is Agha Hasan Abedi, wiens BCCI bank jarenlang een dubieuze rol speelde in de wapenindustrie. De bankier Agha Abedi was op zijn beurt een bijzonder goede zakenvriend van prins Bernhard. Ik denk dat we in het onderzoek naar dit spionageschandaal de mogelijke rol van prins Bernhard zeker niet mogen vergeten.
Dit is een hoofdstuk uit ‘De Tweede Kamer is geen talkshow’, het nieuwe boek van Ronald van Raak, dat woensdag is verschenen.

Meer over:

politiek, opinie,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (26)

msj_meijerink
msj_meijerink16 feb. 2017 - 11:09

Hebben we niets beters doen dan ouwe koeien uit de sloot te halen?

1 Reactie
Mostafa
Mostafa17 feb. 2017 - 11:37

Op het zelfde blijven doorhakken is de kunst van de lege hoofden!

poeslief
poeslief16 feb. 2017 - 9:25

"The Netherlands: the USA's little obedient bitch" Dat wij ons nog druk maken over wie daar president is..?

Minoes2
Minoes216 feb. 2017 - 8:09

Amerika die zich zo'n zorgen maakt om het atoomprogramma van Iran ( Islamitisch land) en acties eist van de wereld, maar een atoomprogramma met behulp van Nederland exporteert naar Pakistan. Dat blijkbaar helemaal niet zo erg vindt. Beschuldigingen aan het adres van Iran en het eisen van sancties of misschien wel verdergaande eisen, (oorlog) krijgen dan ook een heel andere betekenis. Dat is de link die ik hier zie.

2 Reacties
Spelchecker2
Spelchecker216 feb. 2017 - 9:07

'Dat is de link die ik hier zie. ' Inderdaad, de tenenkrommende hypocrisie! Israël, dat nu al bijna zeventig jaar andermans grondgebied bezet en etnisch zuivert, niet aanpakken om zijn kernbommen, maar Iran, dat niemands land bezet, een algemene boycot opleggen, alleen omdat ze zich willen verdedigen met dezelfde middelen die jij voor jezelf wel toelaatbaar acht. Nogmaals, tenenkrommende hypocrisie!

poeslief
poeslief16 feb. 2017 - 12:21

@minoes VS heeft natuurlijk wel vijanden nodig om noodzakelijk te zijn, Minoes.

Doofenschmirtz
Doofenschmirtz16 feb. 2017 - 7:39

Ik wist het niet, meende dat Kahn zijn gang kon gaan omdat men niet oplette. Als dit verhaal klopt is het veel erger, dan is hij actief geholpen door de CIA en BVD. Omdat men Pakistan een wapen wilde geven tegen India. Of tegen Iran. Oef. En nu ligt die kennis dus bij Iran en bij Noord-Korea. Dit lijkt mij wel een stevig onderzoek waard.

Hek de Goot
Hek de Goot15 feb. 2017 - 22:26

Volledig krankzinnig dit. Nederland zou niks tegen deze spion mogen doen omdat de VS een machtsevenwicht willen creëren tussen India en Pakistan. Dit land was én is door en door kapot. Een compleet arrestatieteam laten uitrukken om de tekenaar van bepaalde spotprenten te arresteren is trouwens nog duizend maal krankzinniger. Degene die dat bedacht heeft mag van mij voor de rest van zijn (m/v) leven verplicht vogelwachter op Rottumerplaat worden.

1 Reactie
ATM2
ATM216 feb. 2017 - 8:40

Het wordt druk op Rottumerplaat :-))

Popiejopie3
Popiejopie315 feb. 2017 - 21:28

Intrigerend verhaal. Je zou maar als brave burger in zijn schoenen hebben gestaan. Klokkenluiders meer bescherming lijkt me een noodzaak. Juist als je tegen de eigen overheid uit de school klapt.

Appi Mohamud
Appi Mohamud15 feb. 2017 - 19:36

Ik snap dat dit blunder van nederlandse overheid aangekaart moet worden, maar waarom het fraimen dat het iets Islamistch in zich heeft? Woorden als "vader van islamitische atoombom" en of gewoon "Islamische atoombom" sugereeren dat alle islamitische landen ze zouden hebben. In werkelijkheid is maar 1 islamitscge land die het heeft en daarnaast alle westerse landen er minimaal 1 beschikken. Dus waarom deze fraime dat dit spionage onder islamische motiven is gedaan?

5 Reacties
Jansen & Jansen
Jansen & Jansen15 feb. 2017 - 22:27

Appi Appi, Als je onzin wenst te bestrijden doe dat dan niet met onzin. Natuurlijk bezitten niet alle Islamitische landen een atoombom, daar heb je gelijk in. Maar kom dan niet aan met de stelling dat alle westerse landen er wel 1 bezitten, dat is exact dezelfde flauwekul. VS, UK, Frankrijk, Rusland, China, Israël, India, Pakistan, Noord Korea en misschien Iran. Dat is het hele rijtje, vind jij daar alle westerse landen in terug?

Vuurrood
Vuurrood16 feb. 2017 - 9:19

Jansen & Jansen: Wat ligt er nu wel of niet op Woensdrecht?

Appi Mohamud
Appi Mohamud16 feb. 2017 - 12:05

Jansen. Toevallig niet Nederland Duitsland Japan Canada Australie enz enz. De landen die je opnoemt zijn landen die hun eigen kernkoppen produceren, ik spreek over hebben. Maar zet je rookgordijn effe weg en leg mij is uit waarom de schrijver het voor kiest om het als islamisch iets te framen?

Jansen & Jansen
Jansen & Jansen17 feb. 2017 - 21:04

[Wat ligt er nu wel of niet op Woensdrecht? ] Wat daar wel of niet ligt, dat weet Iedereen, Amerikaanse Kernwapens die Nederland met geen mogelijkheid kan afvuren of ontmantelen mochten we besluiten 1 van beide te willen. Nederland heeft geen kernwapens, punt.

Appi Mohamud
Appi Mohamud22 feb. 2017 - 13:02

"Amerikaanse Kernwapens die Nederland met geen mogelijkheid kan afvuren of ontmantelen mochten we besluiten 1 van beide te willen." Wat dagt je van een simple derde optie? Namelijk gewoon weigeren op je grondgebied op te slaan? En ja ze zijn op ons grondgebied aanwezig meneer jansen. P.s je doet wel je best om mijn vraag niet te beantwoorden.

Meta Foor3
Meta Foor315 feb. 2017 - 19:00

deze details (en meer) zijn al enkele jaren geleden gedocumenteerd en bekendgemaakt; vanwege complex e materie werd er in populistische kringen maar weinig aandacht aangegeven. Ernstiger momenteel zijn de berichten over drinkwater vergiftiging en oppervlakwater verstoring. AIVD wordt gebypassed door de internationale onderzoekers. Dat is momenteel wel wat belangrijker dan die oude berichten over Ab(dul) Khan

PierreHeelsum
PierreHeelsum15 feb. 2017 - 18:34

Made in Holland: de komende nucleaire winter. Waar een klein land groot in kan zijn....

dijkbewaker
dijkbewaker15 feb. 2017 - 18:27

Bekend verhaal. Blijft een tenenkrommend schandaal. Nederland als bron van atoomwapens in de verkeerde handen..... Waar was de rechtsstaat?, minister van defensie?, minister van justitie ? Even op vakantie in Pakistan? België als vrijhaven voor fundamentalisten, Nederland doet er niet veel voor onder. En maar met het vingertje wijzen naar andere landen zonder moreel besef. Terwijl hier het meest destructieve wapen ooit uitgevonden als een weggeef cadeautje met strik er om wordt behandelt. En diegene die het meldt is de boef. En nu vallen ministers over een verkeerd kassa bonnetje. Rare wereld dat kleine stukje aarde wat Nederland genoemd wordt.

Joop Schouten
Joop Schouten15 feb. 2017 - 18:10

Mijn vertrouwen in onze overheid is nog meer gedaald. Wat een achterbaks en amateuristisch zooitje.Ik zie geen noemenswaardige veranderingen. Bedrijven en banken maken nog steeds de dienst uit. Politiek oprecht handelen is zeldzaam en dus een wassen neus. Niet voor niets keren steeds meer mensen zich hier van af.

Buzzer
Buzzer15 feb. 2017 - 17:34

Goed dat deze oudere affaire weer eens onder de aandacht gebracht word. Nederland heeft een schandelijke reputatie op het gebied van omgaan met klokkenluiders. Hopelijk krijgt deze klokkenluider eerherstel en een flink geldbedrag voor al het leed hem aangedaan.

Hek de Goot
Hek de Goot15 feb. 2017 - 17:11

Waarom geen parlementaire enquete?

1 Reactie
Joop Schouten
Joop Schouten16 feb. 2017 - 10:12

Dat de moderne versie van excuses laten maken, onder het tapijt vegen en daarna verzwijgen. Zoals die enquête over de bouwfraude. De dieven lopen nog steeds vrij rond.

rbakels
rbakels15 feb. 2017 - 16:40

Voordat er nu een roep ontstaat om moslims te weigeren colleges te lopen aan de TU Delft: ik was student aan de TU (toen nog TH geheten) in de tijd dat ook Kahn daar rondliep. Nee, nooit ontmoet. De informatie over die ultracentrifuges was supergeheim. Op een lezing vroeg iemand hoe hard die dingen nou draaien (dat is immers de mop van centrifuges, net als in je wasmachine). Het veelzeggende nietszeggende antwoord was "hard genoeg". Ach, misschien gun ik de Iraniërs ook wel een atoombom/ U schrikt? Realiseer je dat het land akelig zit ingeklemd tussen aan de westkant Irak (met Daesch, ook bekend als IS), aan dezelfde kant iets verderop Israël, en aan de oostkant Afghanistan en Pakistan, ook niet wat je noemt veilige landen. De Iraniërs zijn bang dat het Westen hun land wil vernietigen, en dat is niet ten onrechte, als je hoort wat sommige mensen van de islam denken. Natuurlijk is het heel vreemd voor ons dat religieuze leiders uiteindelijk de wetten bepalen, maar dat heeft niets met atoomgevaar te maken.

Phil2
Phil215 feb. 2017 - 16:28

Goed dat hier aandacht wordt geschonken. Laatste keer dat ik erover hoorde, was geloof ik bij Argos. Onvoorstelbaar dat NL zo vaak een opgestoken vingertje heeft, maar hierbij zulke grote fouten heeft begaan. Doet me eerlijk gezegd denken hoe we te hoop liepen tegen de Amerikaanse aanwezigheid in Vietnam ("Johnson moordenaar" e.d.) maar dat de gruwelijkheden die door Nederlandse soldaten in voormalig Ned.Indië waren begaan ver onder de mat waren geschoven.

1 Reactie
Perro caliente
Perro caliente15 feb. 2017 - 17:33

Net als de gruweldaden tijdens de bersiap? http://www.nu.nl/buitenland/3631162/moord-indische-nederlanders-genocide.html