Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

GGD: drie weken quarantaine na contact met apenpokkenpatiënt

Advies geldt als voorzorgsmaatregel
Joop

Moet wetenschappelijke informatie altijd gratis zijn?

  •  
14-01-2013
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
RTEmagicC_boekhan.jpg
Alles moet maar gratis downloadbaar zijn? is een te gemakkelijke stelling
Dezer dagen plaatsen veel wetenschappers hun publicaties gratis online als eerbetoon aan Aaron Swartz, die onlangs een einde aan zijn leven maakte, nadat een officier van justitie vervolging tegen hem had ingesteld, omdat hij een groot deel van het materiaal van JSTOR toegankelijk had gemaakt. Dat is een betaalsite die voornamelijk is gevuld met wetenschappelijke artikelen, soms uit een ver verleden.
Dan moet je bijvoorbeeld twaalf dollar betalen voor een publicatie uit 1932.
Abonnementen op wetenschappelijke tijdschriften waren traditioneel een rib uit het lijf van elke instelling voor hoger onderwijs. De oplagen waren klein en de abonnementskosten bijgevolg hoog. Zo was in de praktijk up-to-date wetenschappelijke informatie een feitelijk monopolie van rijke landen, want alleen daar hadden ze universiteiten met een groot bibliotheekbudget.
Dankzij het internet is die wetenschappelijke-informatiekloof, althans voor een gedeelte, gedicht. Ook is het tegenwoordig veel goedkoper om een wetenschappelijk tijdschrift te produceren. Je zet het gewoon online.
Sommige mensen beweren zelfs dat het helemaal gratis kan als wetenschappers hun publicaties gewoon zelf op het internet zetten. Dat gebeurt in de praktijk ook steeds vaker. Het probleem is wel dat dan rijp en groen door elkaar staat en ook experts zijn dan niet in staat kaf en koren goed van elkaar te scheiden. Een behoorlijke redactie blijft nodig. Moet je het zo geschifte en gecontroleerde materiaal ook altijd voor niks in huis kunnen halen?
Moet dat dan allemaal gratis zijn? Je kunt natuurlijk zeggen: alles wat op kosten van de belastingbetaler tot stand is gekomen, moet het eigendom zijn van de hele mensheid. Wellicht, maar ook de volgende vraag is gewettigd: mag de belastingbetaler dan niet proberen iets van zijn investering terug te verdienen? En dan altijd? Of alleen bij sommige voor de economie en de ontwikkeling strategische artikelen?
En: geldt dat dan ook voor nieuwe technologieën, of mag elk bedrijf die zomaar gebruiken om winst mee te maken? Of mag de belastingbetaler dan misschien ook een graantje meepikken?
Let op: ik geef geen antwoord op deze vragen. Ik stel ze slechts. Waarom? Omdat het “alles moet maar gratis downloadbaar zijn?” een te gemakkelijke stelling is.
Het laatste boek van Han van der Horst is: Nederland, de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu

Meer over:

opinie, media

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (33)

dino_radja
dino_radja14 jan. 2013 - 14:51

probleempje: de belastingbetaler mag nu inderdaad niet terug verdienen, het verdiende geld gaat namelijk gewoon naar de uitgevers, met name elsevier. Daar schiet de belastingbetaler dus niets mee op. Voor wat betreft de bedrijven: daar is al een regeling voor, namelijk de octrooi-wetgeving.

Sylvia Stuurman
Sylvia Stuurman14 jan. 2013 - 14:51

[ Het probleem is wel dat dan rijp en groen door elkaar staat en ook experts zijn dan niet in staat kaf en koren goed van elkaar te scheiden. ] Dat klopt niet echt. Voor wetenschappelijke conferenties geldt dat het selectiewerk gratis wordt gedaan door wetenschappers. In feite betalen universiteiten op die manier dus al tot de toegang tot artikelen die door andere wetenschappers zijn geselecteerd, zou je kunnen zeggen. Datzelfde geldt voor veel wetenschappelijke tijdschriften. Er zijn een paar uitzonderingen (Science en Nature bijvoorbeeld) die een eigen redactie hgebben, waar mensen dus betaald worden om artikelen te selecteren. Ik denk dat niemand er bezwaar tegen zal hebben wanneer Nature en Science betaald toegankelijk blijven. Voor alle andere artikelen geldt dat het gratis kan. De conferenties betalen zichzelf uit door de bijdragen die worden gevraagd, en uit die bijdragen kan ook het extra werk gefinancierd worden dat nodig is om de artikelen toegankelijk on-line te zetten. De selectie wordt gratis gedaan.

Rootman
Rootman14 jan. 2013 - 14:51

Ik heb net (ook uit principe) de 35 Gb download ingezet. Ik doe geen onderzoek, maar verwacht wel waardevolle stukken informatie, met soms een wel erg diepe achtergrond te kunnen gebruiken. Gewoon algemene ontwikkeling en interesse... Zoveel te meer voor een promovendus, die ontzettend veel moet doorwerken om de thesis goed te kunnen onderbouwen. Het kost de belastingbetaler heel veel geld in het huidige systeem. Vrijgeven dus!

frankie50
frankie5014 jan. 2013 - 14:51

Beste Han, Tussen de regels door kan iedereen wel lezen welke antwoorden wij kunnen gaan verwachten als u deze vragen wel zou gaan beantwoorden.

CliffClavin1993
CliffClavin199314 jan. 2013 - 14:51

Stelling: 'alles moet kosteloos te downloaden zijn'. Mijn opvatting: een onhoudbare stelling, die wel mateloos populair is, ook al bij populistische politici, bijvoorbeeld de Duitse Piratenpartei. Er bestaat zoiets als intellectueel en artistiek eigendom. Mensen getroosten zich inspanning en moeite om iets te maken, iets dat er nog niet eerder was. Dat iemand zich vervolgens dat creatieve produkt voor noppes kan toeëigenen, dat is vreemd. Dat gaat tegen elke intuïtie in. Het internet is stormachtig over ons heen gekomen, en nog altijd weten we niet hoe we een groot aantal mogelijkheden moeten waarderen. Ja, technisch kan er het een en ander, maar is elke toepassing dan ook daarmee moreel verantwoord? En voor elke wettelijke inperking komen er, net als bij de spreekwoordelijke veelkoppige draak er nieuwe hoofden komen voor elke afgeslagen kop, subiet nieuwe mogelijkheden om die begrenzing te omzeilen. De muziekcriticus Simon Reynolds schreef een boek dat onder meer dit onderwerp, maar dan toegepast op het downloaden van muziek, meeslepend en intelligent beschrijft. Het heet: 'Retromania'. Aanbevolen. Hij merkt fijntjes op dat de voorstanders van 'freeloaden' zichzelf graag als altruïstische pioniers profileren, lui die heel erg veel 'caren' en 'sharen' voor en met anderen; eigenlijk doen ze aan 'charity'. En dat is onzin. Wat ze doen is vaak illegaal, en ze beroven artiesten, makers, van hun loon naar werken. Nu is het bij wetenschap anders, dat weet ik ook wel. Er zijn goede argumenten voor het idee dat nieuwe feiten, of althans uiterst aannemelijke theorieën, onderbouwd, die aan de natuur, aan ons allen, ontleend zijn, blootgelegd, dat die dan ook aan iedereen openbaar gemaakt zouden moeten worden. Maar ook hier geldt dat dat alleen door noeste arbeid gebeurd is (afgezien van de uiterst zeldzame 'briljante ingeving', die welhaast mystiek geïnspireerd is). Wetenschappers hebben in de regel een goed inkomen (hoewel dat helaas in ons land voor de promovendus niet meer geldt). Bij hun arbeid hoort altijd: publiceren. Dus krijgen ze daar voor betaald, via het normale salaris. Maar ze hebben ook een onzeker bestaan. De druk om te publiceren is erg toegenomen (en daarmee ook de verlokking van fraude, plagiaat, enzovoort). Ook in deze sector is het aantal korte-termijn-contracten erg groot. En ze zijn afhankelijk van het toeval: als er lange tijd niets nieuws uit de bus komt, hebben ze pech. Er is volgens mij geen simpele, absolute, en algemene oplossing voor deze kwestie. Ik zie wel in toenemende mate interessante tussenvormen van 'verkoop' van gepubliceerde kennis. Voor één etmaal kan je een tekst 'huren', bijvoorbeeld, voor een laag bedrag. Nu weet ik niet hoe dat in de praktijk werkt, want heb je eenmaal een tekst, al is het voor een kwartier, dan is hij gewoon van jou - ik hoef niet uit te leggen waarom dat zo is, hoop ik. Ook zou ik niet zo gauw weten hoe de idealistische idee: alles gratis, in de alfa- en gamma-wetenschappen zou uitwerken. Met name in richtingen als Oude Talen en Geschiedenis dragen werkstukken vaak een heel persoonlijk signatuur, meer dan in de beta-wetenschappen. Idealisme is iets heel moois, maar kan schaduwzijden hebben. Wat een cliché, dit, maar cliché's zijn maar al te vaak waar.

HerbertA
HerbertA14 jan. 2013 - 14:51

Voor niets gaat de zon op, voor de rest moet betaald worden. Selectie, opmaak en drukken van wetenschappelijke tijdschriften kost geld, en in sommige gevallen zelfs veel geld. Het kost welliswaar niet zoveel om een artikel te reviewen, maar per geaccepteerd artikel worden er 10 - 100 artkelen doorgelezen en afgewezen. Deze afgewezen artikelen kosten ook geld, maar wie gaat dat betalen. Er zijn twee verdien modellen. Het abonnement, waarbij de afnemer van de artikelen voor het hele proces betaald. Het nieuwe, ook wel open access genoemd waarbij de aanbieder (wetenschapper betaald. Het gaat in dit tweede geval om kosten van 1500 - 3500 dollar, afhankelijk van het tijdschrift en het aantal (kleuren) pagina's. In het tweede geval is de inhoud gratis toegankelijk voor lezers. De gemaakte kosten zijn nodig om het huidige systeem van kwaleitsbewaking in stand te houden. Er valt wat voor te zeggen dat het bij Elsevier (30% winst) wel wat minder mag. Aan de andere kant wil iedereen voor een dubbeltje op de eerste rij zitten, en wil geen van de arme wetenschappers / universiteiten voor open access betalen. De oplossing ligt in de bekostiging van de wetenschap, waarbij in de overeenkomst tussen bedrijf / overheid enerzijds en universiteit / onderzoeker anderzijds vooraf moet worden afgesproken op welke manier eventuele resultaten gepubliceerd zullen worden.

eeweew
eeweew14 jan. 2013 - 14:51

Het blijft een lastige vraag, ik vind in ieder geval dat de huidige prijzen te hoog zijn en dat het belachelijk is dat die dingen voor eeuwig achter een betaalmuur blijven, dat zou echt maximaal 10 jaar moeten zijn. Sommige mensen pleiten voor het openbaar maken van alle data. Dat is natuurlijk technisch totaal onmogelijk en daarom een slecht idee.

neutralist
neutralist14 jan. 2013 - 14:51

Alles wat op kosten van de belastingbetaler tot stand is gekomen, moet het eigendom zijn van de hele mensheid. Ja zo is het. Kennis waarvoor we al hebben betaald komt ons allen toe, nog los van het feit dat de wetenschap is gediend bij vrije kennisgaring om op oud onderzoek verder te kunnen gaan.

Moogle
Moogle14 jan. 2013 - 14:51

wetenschappelijk onderzoek is ten dienste van de MENSHEID onze bedachte en TIJDELIJKE commercialisering van alles ,veranderd daar niks aan,wetenschap is niet bedoeld om winst mee te genereren hoe durf je het te stellen Han ?

ruurd2
ruurd214 jan. 2013 - 14:51

Han, er is maar één ding wat meer word door het te delen en dat is kennis. 'nuff said.

Hipokrites
Hipokrites14 jan. 2013 - 14:51

Jullie weten toch wel dat peer review door wetenschappers zelf wordt gedaan he? En kosteloos. Kwaliteit wordt niet bepaald door winst. Betere vraag aan Han. Moeten winstmarges van 36% en hoger worden gefinancierd met publiek geld? Moeten mensen betalen om hun eigen artikelen in te zien? Dit soort praktijken worden normaal bevonden in onze maatschappij. Dat zegt heel veel over deze maatschappij. Verwacht overigens Stapels onderzoeken. Dat krijg je ervan als je geld als een God vereert, daarbij vergetende dat de grootste doorbraken zijn gedaan door fundamenteel onderzoek.

christianalexanderwinter
christianalexanderwinter14 jan. 2013 - 14:51

Geld verdienen doe je in een klimaat waarin handel en innovatie mogelijk zijn. Het gaat namelijk om het toevoegen van waarde aan basiszaken. Derhalve zouden wetenschappelijke gegevens in ieder geval voor een klein bedrag, zo niet gratis, aangeboden moeten worden aan de maatschappij. Ik ben ook niet erg voor patentrecht. Oorspronkelijk is het in het leven geroepen voor "the Encouragement of Learned Men to Compose and Write useful Books" (sorry dames, het was 1710, maar ik vind jullie er wel bij horen), maar het is intussen verworden tot een corporate money grab die in veel gevallen de innovatie in de weg staat, en in sommige gevallen zelfs doden veroorzaakt. Kortom is de Intellectual Property discussie z'n doel voorbij gestreefd tot op het punt dat GPL en Creative Commons bewegingen wel erg aantrekkelijk beginnen te worden.

Spsen
Spsen14 jan. 2013 - 14:51

Blijkbaar vinden de veel wetenschappers ook dat het gratis moet zijn, maar zitten ze vast in het huidige dure system omdat ze er afhankelijk van zijn. Ik las een tijdje terug dit artikeltje hierover en heb hem speciaal weer even opgezocht: http://inzichtvooruitzicht.blogspot.nl/2012/11/5-extra-redenen-waarom.html . Het is geschreven door een wetenschapper en heeft goede argumenten. Zijn conclusie is dat het beleid (verder) moet veranderen op international niveau..

Wij, Prins Pils, bij de gratie Gods
Wij, Prins Pils, bij de gratie Gods14 jan. 2013 - 14:51

Wetenschappelijke artikelen die bekostigd zijn met publiek geld zouden inderdaad in principe altijd gratis downloadbaar moeten zijn, bedenk ik me nu. Want ze zijn met publiek geld bekostigd, en wat minstens zo belangrijk is: de auteurs willen het zelf. Wel moeten echter de peer-reviewkosten terugverdiend worden. Die worden betaald door de uitgever. Maar dan kom je volgens mij nog lang en lang niet op 25 dollar per artikel, zoals sommige uitgevers vragen (vooral Reed Elsevier vraagt hoge bedragen).

2 Reacties
Sylvia Stuurman
Sylvia Stuurman14 jan. 2013 - 14:51

[Wel moeten echter de peer-reviewkosten terugverdiend worden. Die worden betaald door de uitgever.] Nee, dat is niet zo. Peer review wordt gratis gedaan door wetenschappers. Behalve bij toptijdschriften als CScience en Nature.

Tom Meijer
Tom Meijer14 jan. 2013 - 14:51

"Wel moeten echter de peer-reviewkosten terugverdiend worden. Die worden betaald door de uitgever." Pardon? Als er iemand de peer-reviewkosten terug moet krijgen dan zijn het de peers en niet de uitgevers. Zeker tegenwoordig waarbij vrijwel alles digitaal en online gaat en de uitgever steeds minder hoeft te doen. Ik heb er in ieder geval nooit iets voor gekregen (hoef ik ook niet) maar het is daarom van de zotte dat de uitgever daar geld voor vraagt. Dat doen ze wel, nl bij de koper van het artikel. Pure diefstal.

[verwijderd]
[verwijderd]14 jan. 2013 - 14:51

Han is er wel een markt voor een dergelijk boek? Het zal wel geen seller worden, alle gebruikte plagiaat duidelijk aangegeven? Deze opmerking is in trilling met jouw bijdrage....(lol)

1 Reactie
Tom Meijer
Tom Meijer14 jan. 2013 - 14:51

"Han is er wel een markt voor een dergelijk boek? Het zal wel geen seller worden, alle gebruikte plagiaat duidelijk aangegeven?" Hoe humoristisch. De referenties in het boek waar je op duidt zijn volgens de regelen der kunst. En het zal je nog verbazen; de 10e druk in 2011. Ik kan het je overigens aanbevelen. Overigens raakt dit onderwerp nauwelijks het uitgeven van boeken, het gaat vnl om tijdschriften of soortgelijke media.

bruces
bruces14 jan. 2013 - 14:51

Ik denk dat wij eens een dikke en duidelijke streep moeten trekken. -a- Wetenschappelijk onderzoek c.q. informatie, dat 100 % wordt betaald door een privaat persoon of ondernemer en is/blijft eigendom van die privaat persoon of ondernemer. -b- Wetenschappelijk onderzoek c.q. informatie, dat 100 % wordt betaald door de belastingbetaler, is gewoon toegankelijk voor iedereen. Dus openbaar. Dit geldt ook voor publieke- en semi-publieke instellingen. Subsidies is ook een voortbrengsel uit belastinggelden. Gewoon alles zwart-wit maken, zonder uitzonderingen.

3 Reacties
bruces
bruces14 jan. 2013 - 14:51

In het Wetenschappelijk onderzoek c.q. informatie is er dan geen tussengebied meer.

HanvanderHorst1
HanvanderHorst114 jan. 2013 - 14:51

Als je nu met die met publiek geld blootgelegde informatie als investeerder of onernemer miljoenen of miljarden kan verdienen, mag er dan ook namens de belastingbetaler geen bijdrage worden gevraagd van de geboekte winsten?

Rootman
Rootman14 jan. 2013 - 14:51

Waarom corporate sponsoring van onderwijs echt een slecht idee is: Ik heb me eens laten vertellen dat de oliemaatschappijen enorm veel geo data achterhouden. Vroeger, en misschien ook nu nog zou dit moeten verhinderen dat de concurrent concessies inpikt. Maar er is ook veel geboord en onderzocht in niet productieve lagen. Deze data zouden een veel gedetailleerdere reconstructie kunnen opleveren van geologische episoden zoals het Mioceen en de PETM dat juist nu van groot belang is (Klimaatverandering brengt ons spoedig in soortgelijke condities). Veel oliemaatschappijen zoals Exxon Mobile, en Koch industries hebben een uiterst reactionaire agenda, en willen om politieke redenen op dit soort informatie blijven zitten. Monsanto steunt veel onderzoek, maar als het tegen hun agenda blijkt in te gaan verdwijnt het onderzoek en de onderzoeker kan verdere carriere vergeten

mensje1
mensje114 jan. 2013 - 14:51

dat van die belastingbetaler klopt maar zeer gedeeltelijk. veel faculteiten bestaan bij de gratie van forse subsidies uit het bedrijfsleven.

1 Reactie
Tom Meijer
Tom Meijer14 jan. 2013 - 14:51

"veel faculteiten bestaan bij de gratie van forse subsidies uit het bedrijfsleven." Nou, dat is in Nederland maar mondjesmaat hoor. Ik vind het trouwens een slechte zaak.

Michiel Online
Michiel Online14 jan. 2013 - 14:51

Alles gratis lijkt me niet goed want informatie is macht en in de verkeerde handen kan dat verkeerde uitwerkingen hebben. Aan de andere kant leren mensen in de wereld gratis informatie steeds beter te gebruiken. Ik pleit dus wel voor gratis informatie als het waarde toevoegt en het de samenleving ten goede komt zonder het gevaar te creeeren dat mensen met verkeerde bedoelingen er mee aan de haal gaan. Informatie is macht (knowledge is power), dus het zou wel die richting op moeten gaan, de vraag is dus alleen hoe ver je wil gaan.

1 Reactie
eeweew
eeweew14 jan. 2013 - 14:51

De mensen die met verkeerde bedoelingen met bepaalde zaken aan de haal gaan betalen wel hoor. Het zijn de geïnteresseerde mensen die er niets mee doen die hier de dupe van zijn.

rbakels
rbakels14 jan. 2013 - 14:51

Van der Horst is historicus en geen econoom. Het probleem is dat die tijdschriften hun monopoliepositie keihard uitbuiten, en zo woekerwinsten maken. Het gesignaleerde "rijp en groen" probleem kan worden opgelost door de beoordeling van artikelen als aparte, betaalde dienst aan te bieden. Amerikanen zijn trouwens veel makkelijker met het plaatsen van publicaties op Internet dan bijvoorbeeld Duitsers. Op het Social Sciences research Network (ssrn.com) staan heel veel conceptpublicates, gratis. Een Engelstalig Duits tijdschrift waarvoor ik schrijf (IIC) eist dat je dat concept verwijdert bij plaatsing van de definitieve versie in hun blad. Economisch gezien brengt het huidige systeem enorm veel "transactiekosten" met zich mee (afgezien nog van het vele geld dat aan de strijkstok van Elsevier etc. blijft hangen).

2 Reacties
HanvanderHorst1
HanvanderHorst114 jan. 2013 - 14:51

Waarom voel je je dan ondanks je opvattingen genoodzaakt om in ICC te schrijven? Bedoel je dat blad over scheidsgerichten of een andere publicatie?

Fransss en Vrij
Fransss en Vrij14 jan. 2013 - 14:51

[ Van der Horst is historicus en geen econoom. ] Ja, en? Moet hij dan van u zijn mond houden? Wat bent u trouwens? Kunnen we u voortaan ook afserveren als het onderwerp niet 100% bij uw studie past. En u moet natuurlijk wel cum laude zijn afgestudeerd.

[verwijderd]
[verwijderd]14 jan. 2013 - 14:51

Copyright en patenten zijn op dit moment de grootste belemmeringen van vooruitgang.

1 Reactie
bruces
bruces14 jan. 2013 - 14:51

Leg dat eens uit aan de Chinezen.

kalmpjes
kalmpjes14 jan. 2013 - 14:51

Ik ben een kleine vierduizend euro kwijt geweest aan het kopen van publicaties tijdens mijn studies. Van de meest waardevolle informatie die ik tot me genomen heb tijdens mijn studies is het leeuwendeel afkomstig uit peer reviewed publicaties met de commentaren erop. Het niveau van de betaalde stukken was in de regel niet hoger of lager dan gratis verkregen stukken, echter vaak wel completer. De daadwerkelijke meerwaarde van de stukken van professionele uitgevers zat hem bijna altijd in de toegevoegde commentaren van de reviewers, deze waren uitgebreid en gedetaileerd. Ik heb zeer waarschijnlijk meer en uitgebreider onderzoek gedaan dan de gemiddelde student en zonder met mijn ogen te knipperen krom gelegen voor de kosten, ik denk echter dat de opeenstapeling van kosten in de kennis sector een enorm slechte trend aan het worden is, die langzaam maar zeker alle wil en zelfs de mogelijkheden tot buitengewone prestaties van studenten aan het doden is. Moet dan maar alles gratis? Nee, zover wil ik niet gaan, ik zou het graag willen, maar er zijn nu eenmaal kosten die gemaakt worden en betaald moeten worden. Een wettelijke verplichting om deze diensten gratis te leveren aan Universiteiten is wel op zijn plaats in mijn opinie. Veel van de grote uitgeverijen vragen absurde bedragen voor een stuk, zelfs als deze niet recent is. Als je de prijzen vergelijkt kom je ook tot de merkwaardige conclusie dat deze allemaal in het verlengde van elkaar liggen, of deze branche werkt als geheel zeer inefficiënt of de uitgeverijen buiten hun dominante positie enorm uit en doen aan kartel vorming. Ik denk dat er een denkfout gemaakt wordt met “mag de belastingbetaler dan niet proberen iets van zijn investering terug te verdienen? “. Ten eerste komen alle winsten ten goede aan de uitgeverijen, ten tweede denk ik dat je het terug verdienen van de investering ruimer moet nemen dan enkel monetair. Gedegen algemeen toegankelijke wetenschappelijke publicaties zijn een verrijking voor ons land. Zoals de heer Tom Mijer stelt in een reactie hier onder is het van de zotte hoe mondjesmaat bedrijven in Nederland investeren in het hogere onderwijs. Als je naar het buitenland kijkt of de jaarverslagen van grote internationale bedrijven erop naslaat wordt het zelfs als verantwoordelijkheid omschreven.

1 Reactie
HanvanderHorst1
HanvanderHorst114 jan. 2013 - 14:51

Als ik dit allemaal lees, dan ben ik blij dat ik nog oude tijden heb meegemaakt. Ik bedoel: toen de Universiteit van Amsterdam naast de UB nog allerlei vakbibliotheken had in de vele instituutjes die door de hele binnenstad verspreid lagen. Daar kon je naar hartelust boeken en tijdschriften raadplegen in studiezaaltjes die vaak tot tien uur 's-avonds open bleven. Ik spreek nu van een tijd waarin wij wel naar Star Trek keken maar net als de scenarioschrijvers van deze serie geen idee hadden van wat het internet ging bieden. Ik heb overigens heel bewust in mijn stukje over de belastingbetaler geschreven en n i e t over uitgeverijen. Ik denk overigens dat het aan de wetenschappers zelf is om zich te bevrijden van de onderdrukking door wetenschappelijke uitgeverijen en toonaangevende tijdschriften. Daar is wel organisatie en moed voor nodig. Het moet mogelijk zijn om door geleerden van naam gedragen platforms te scheppen waar onderzoekers hun verslagen vrij beschikbaar kunnen stellen. Het is ook nog maar de vraag of de kwaliteit van een wetenschappelijk docent het best gemeten wordt door het aantal artikelen en citaten te tellen in tijdschriften die dan gerenommeerd heten.