Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen

Minister Schippers, staak de aanval op privacy van patiënten

  •  
16-05-2017
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
72 keer bekeken
  •  
3865993401_892a3955b0_o

© cc-foto: franklieleon

Dokters en psychologen zijn geen verlengstuk van justitie of commerciële zorgverzekeraars. Toch wil minister Schippers hen zo inzetten.
co-auteur: Tweede Kamerlid Lilian Marijnissen
Minister Schippers wil lichaamsmateriaal van patiënten ter beschikking stellen aan politie en justitie. Het is een nieuwe aanval op de privacy van patiënten, het medisch beroepsgeheim en de toegang tot zorg.
Iedereen heeft in het ziekenhuis wel eens bloed, urine of weefsel afgestaan voor een medische behandeling of voor wetenschappelijk onderzoek. Niet iedereen weet dat dit materiaal opgeslagen kan worden in biobanken van ziekenhuizen. In 2009 bleek dat deze banken informatie van 14 miljoen patiënten op de plank hebben liggen. Deze uiterst persoonlijke informatie werd door patiënten afgestaan in vertrouwelijkheid met als doel genezing van de aandoening. Én met de garantie dat derden geen toegang hebben tot deze informatie. Als het aan Schippers ligt kan deze informatie nu met terugwerkende kracht en zonder toestemming van de patiënt voorwerp worden van justitieel onderzoek.
De ophef over dit voorstel was logischerwijs niet gering. De voorzitter van de Vereniging van Strafrechtadvocaten, Jeroen Soeteman, noemde het voorstel “de moeder van alle slechte wetsvoorstellen. Het geeft de overheid toegang tot het DNA van alle Nederlanders en die deur gaat nooit meer dicht.” Privacy First-jurist Vincent Böhre wees op Europese jurisprudentie die verbiedt om  massaal medische gegevens van onverdachte burgers op te slaan. Hij noemt het wetsvoorstel “schieten met een kanon op een mug.”
Het is niet de eerste aanval van Schippers op de privacy van de patiënt. In de geestelijke gezondheidszorg is al gestart met een vergelijkbaar project: de psychiatrie-databank. Dit keer niet gevuld met lichaamsmateriaal, maar met behandelgegevens van naar schatting 500.000 Nederlanders over bijvoorbeeld suïcidaliteit, seksualiteit en verwardheid.
Minister Schippers en de zorgverzekeraars hebben psychiaters en psychologen sinds 2010 verplicht, op straffe van financiële sancties, om medische beloopsgegevens van hun patiënten te versturen naar de databank, geïnitieerd en gefinancierd door zorgverzekeraars. Doel is om de kwaliteit van zorg  te meten en daarmee scherp zorg te kunnen inkopen. Hoogleraren psychiatrie hebben vanaf de start kritiek gehad op het wetenschappelijk gehalte van dit project en de Rekenkamer herhaalde dat begin 2017: “de gegevens in de databank zijn subjectief, onbetrouwbaar en onvergelijkbaar en daarmee niet geschikt voor vergelijking of inkoop van zorg.”
In de afgelopen maand is de datatoevoer aan de GGZ-databank tot een halt gekomen. De jarenlange massale dataverzameling bleek onrechtmatig aangezien een wettelijke basis of toestemming van de patiënt ontbreekt. De onrechtmatig verkregen medische gegevens zitten echter nog steeds in de databank.
Dokters en psychologen zijn geen verlengstuk van justitie of commerciële zorgverzekeraars. Toch wil minister Schippers hen zo inzetten. De druk op artsen om hun beroepsgeheim te doorbreken neemt toe. De kwaliteit van de behandeling, de vrije toegang tot de zorg en bereidheid tot deelname aan wetenschappelijk onderzoek zijn gediend bij het beschermen van het recht op privacy van de patiënt en het medisch beroepsgeheim. Wij roepen deze demissionaire minister dan ook op om haar reputatie  op het terrein van patiëntenrechten bij haar afscheid op te vijzelen door het wetsvoorstel in te trekken en de GGZ-databank te ontmantelen.
Cobie Groenendijk (psychiater/jurist) & Lilian Marijnissen (SP woordvoerder zorg)
Delen:

Praat mee

onze spelregels.

avatar
0/1500
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Reacties (6)

Piet de Geus
Piet de Geus17 mei 2017 - 0:36

“de gegevens in de databank zijn subjectief, onbetrouwbaar en onvergelijkbaar en daarmee niet geschikt voor vergelijking of inkoop van zorg.” Wat de Rekenkamer daarmee in feite zegt is dat het de psychiatrie niet lukt om aan te tonen dat het zinnig is geweest om bij hen zorg in te kopen. Me dunkt dat je dan als sector een joekel van een legitimiteitsprobleem hebt.

rbakels
rbakels16 mei 2017 - 13:16

Justitie en commerciële zorgverzekeraars - dat zijn twee heel verschillende dingen. Hoe belangrijk het ook is om terrorisme en andere zware criminaliteit te bestrijden, ik vrees dat justitie en politie uit scoringsdrang massaal onschuldigen lastig gaat vallen. Een rechts stokpaard is immers dat ons land vreselijk onveilig is, wat keihard optreden vereist. Bezwaren tegen commerciële zorgverzekeraars komen typisch uit de koker van Marijnissen jr. want de SP heeft een hekel aan commercie die aan de DDR doet denken, het "paradijs voor arbeiders en boeren" dat zich allengs ontwikkelde tot de grootste gevangenis van Europa, met de Berlijnse muur en Schießbefehl. Marktwerking taboe? Ik zou eerder pleiten voor méér marktwerking, zodat verzekeraars terdege de harde "tucht van de markt" voelen.

4 Reacties
peter e
peter e16 mei 2017 - 21:52

Marktwerking in de zorg heeft aantoonbaar geleid tot een duurdere zorg. Waarom wil je dit in vredesnaam promoten en de negatieve effecten ervan blijven ontkennen? En 'by the way' , dat Nederland de privacy van haar inwoners schendt, daar hoor ik je niet over. Oost-Duitsland is bijna alweer 30 jaar geleden! Niet in het verleden blijven leven, Frits.

JanB2
JanB217 mei 2017 - 1:37

"Ik zou eerder pleiten voor méér marktwerking, zodat verzekeraars terdege de harde “tucht van de markt” voelen." Poep in de ogen of gewoon heel naief?

Libertain
Libertain17 mei 2017 - 6:21

("Marktwerking in de zorg heeft aantoonbaar geleid tot een duurdere zorg. Waarom wil je dit in vredesnaam promoten en de negatieve effecten ervan blijven ontkennen?") Iets met het feit te maken dat er een financieel kartel en hun Minister de zorgpolitiek in ons land bepaalt? Iets met het feit dat degene die vette winsten uit het zorg beuren nog meer winst ervan willen blijven beuren? Dan gaat er natuurlijk niets veranderen.

Hudson
Hudson17 mei 2017 - 9:44

"Marktwerking in de zorg heeft aantoonbaar geleid tot een duurdere zorg." Diegene die de zorg consumeert is niet diegene die de zorg betaalt. Dat is een groot probleem, en wellicht onoplosbaar. Je kan als aanbieder (huisarts) niet een lager of hoger tarief vragen, door bijvoorbeeld, een mooiere wachtkamer aanbieden. De tarieven zijn vastgesteld. Het maakt voor de consument (patiënt) niet uit welke dokter hij kiest, want hij betaalt het niet uit eigen zak. Dus zowel de aanbieder als de consument zijn niet onderhevig aan marktwerking. Niet dat ik een oplossing weet voor dit probleem, maar ik wil het even vaststellen.