Minder wapens, meer dialoog

Nico schrijft een serie over oorlog, dit is aflevering 93

De oorlog in Oekraïne heb ik gisteravond herdacht tijdens een bijeenkomst van De Nieuwe Vredesbeweging in Den Haag. Die vreselijke oorlog die al vier jaar voortsleept. Op de derde verdieping van The grey space aan de rand van Chinatown waren een kleine honderd mensen afgekomen op het protest en het boek van de financieel geograaf en publicist Ewald Engelen. Titel van de bundel: ‘Oorlogsmythen/Ongewenste opstellen’, een uitgave van Leesmagazijn.

Engelen toonde zich genuanceerd boos. “Oorlog is onnodig en onzinnig”, vindt hij. Daarbij beroept hij zich onder meer op de Britse politicoloog Richard Sakwa, die in het boek The Lost Peace (2023) over het begrip positieve vrede schreef. Het gaat bij positieve vrede niet alleen om het afwezig zijn van een militair conflict (negatieve vrede), maar om een toestand gebaseerd op de coöperatieve oplossing van gemeenschappelijke problemen en een inclusieve veiligheidsorde. ‘Volgens Sakwa’, zo schrijft Engelen, ‘begint positieve vrede met ‘strategische empathie’ en een erkenning van de legitimiteit van de veiligheidsbelangen van de tegenpartij.’

Donald Trump - en niet de Europese leiders - was volgens Engelen de enige die pogingen ondernam om het bloedvergieten in Oekraïne te stoppen.

“Een cluster van politiek, universiteiten en media doen niet wat ze moeten doen. Namelijk de macht kritisch bevragen. Mijn grote zorg is dat er zo weinig nieuwsgierigheid is.” En, met een ironische glimlach: “Jaap de Hoop Scheffer is een oetlul.”

Ewald Engelen is een roepende in de woestijn. Zijn kritiek verdient meer aandacht. Lees ‘Oorlogsmmythen/Ongewenste opstellen’, waarin hij de inleiding als volgt besluit: ‘Je vraagt je van de weeromstuit af: is die consensus dan zo broos, is het gevestigde denken dan zo sleets, is de angst voor verlies aan definitiemacht dan zo groot, is het geloof in de eigen standpunten dan zo gering, is het vertrouwen in de eigen redeneerkracht dan zo klein?’

Op 2e Paasdag, 6 april, is er om 13.00 uur een demonstratie bij het ministerie van Defensie in Den Haag, onder andere gericht tegen de te hoge defensie-uitgaven.