Miljarden in de sociale fondsen, maar... geen geld voor de brug

De vakbonden willen de bezuinigingen op WW en WIA volledig van tafel. Hun redenering is legitiem en sociaal begrijpelijk. Eind 2025 hadden de door UWV beheerde fondsen samen €55,4 miljard aan vermogen. Dat geld is niet zomaar een algemene staatskas; het is bestemd voor de werknemersverzekeringen.

Maar als die reserves zo omvangrijk zijn en verder oplopen, is het gerechtvaardigd om te vragen waarom de oplossing vooral wordt gezocht in het verlagen van uitkeringen. Waarom kijken we niet eerst naar de hoogte van de premies, de noodzakelijke reserves en de bestemming van structurele overschotten?

Ondertussen brokkelt Nederland af
Terwijl Den Haag zoekt naar miljarden aan besparingen op sociale zekerheid, ligt er een andere rekening. Bruggen, wegen, tunnels, sluizen en spoorlijnen hebben onderhoud nodig. Dat is geen luxe. Het is economische infrastructuur.

Een vrachtwagen die dagelijks in de file staat, een trein die uitvalt of een brug die minder zwaar verkeer aankan, kost bedrijven geld en werknemers tijd. En het beperkt de economische groei. Uitgesteld onderhoud verdwijnt bovendien niet. De rekening wordt meestal alleen maar hoger.

Een bezuiniging is niet automatisch een besparing
Een miljard minder aan WW- of WIA-uitgaven staat direct als besparing op de begroting. De economische schade van achterstallige infrastructuur staat daar niet tegenover. Die schade verschijnt later: in hogere transportkosten, langere reistijden, vertraagde woningbouw, lagere productiviteit en uiteindelijk mogelijk minder economische groei en belastinginkomsten.

Tijd voor andere prioriteiten
Natuurlijk kunnen WW en WIA niet onbeperkt blijven groeien. Hervormingen kunnen nodig zijn. Maar dan moet het kabinet Jetten wel het gehele financiële plaatje laten zien. Als er miljarden in de werknemersverzekeringsfondsen zitten en tegelijkertijd essentiële infrastructuur onvoldoende wordt onderhouden, moeten we ons afvragen of we de beschikbare middelen wel economisch verstandig inzetten.

De keuze zou niet moeten zijn tussen sociale zekerheid of infrastructuur. Nederland heeft beide nodig. Mensen hebben zekerheid nodig wanneer zij werkloos of arbeidsongeschikt raken, terwijl bedrijven en werknemers afhankelijk zijn van een goed functionerende infrastructuur. Daarom is een bredere afweging noodzakelijk. Zoals de vragen: wat zijn de noodzakelijke reserves van de sociale fondsen? Welke structurele overschotten zijn er? En waar kunnen publieke investeringen de economie op langere termijn het meest versterken?

Bezuinigen is geen doel op zich. Het doel moet zijn om Nederland financieel gezond, sociaal sterk en economisch de productiviteit te verhogen, robuust en toekomstbestendig te houden. Als de overheid daarvoor keuzes moet maken, laat die keuzes dan gebaseerd zijn op het volledige economische plaatje. Niet alleen op de vraag welke begrotingspost het gemakkelijkst kan worden verlaagd.