Mijn ideeën zijn geëmancipeerd maar is 'mijn type' dat ook?

“Wat is je type?” Dat is een van de meest gestelde vragen tijdens het daten. Zo ook afgelopen vrijdagavond. Niet omdat ik zelf op date was, maar omdat ik dapper genoeg was om mijn vaste serie een keer uit te zetten en aan iets nieuws te beginnen: Love is Blind. Heel Nederland kijkt het, en ik wilde weten waarom. Ik bleek daarmee een verschrikkelijke fout te begaan…. Terwijl ik gewoon naar outfits wilde kijken en mensen ruzie wilde zien maken… zette Love is Blind mij aan het denken over fundamentele levensvragen!

Ergens tussen alle gesprekken over aantrekkingskracht en “wat is je type” door, begon ik me namelijk af te vragen wat we eigenlijk bedoelen als we zeggen dat iemand ons 'type' is.  Op maatschappelijk niveau is er de afgelopen decennia veel veranderd in hoe we over mannen en vrouwen denken. Alhoewel de opkomst van de manosphere laat zien dat die ontwikkeling allesbehalve voltooid is of vanzelfsprekend gaat, is gelijkwaardigheid voor veel vooral jonge mensen inmiddels een belangrijk ideaal. Maar terwijl onze ideeën over de verhouding tussen mannen en vrouwen veranderen, lijken onze romantische fantasieën niet altijd even hard vooruit te bewegen.

Onderzoekers zien ze nog steeds terug in wat zij 'seksuele scripts' noemen: onuitgesproken verwachtingen over hoe mannen en vrouwen zich in romantische en seksuele situaties horen te gedragen. En die scripts kunnen nog best hardnekkig zijn. Zo ligt bij heteroseksueel daten het initiatief nog vaak bij de man: hij neemt initiatief, vraagt haar uit en betaalt de kosten, zij wordt slechts benaderd.

Maar wat gebeurt er wanneer zo’n oude rol niet meer voelt als een regel die ons wordt opgelegd, maar als iets dat we zelf aantrekkelijk vinden? Laak iets simpels van mezelf nemen: ik val op mannen die langer zijn dan ik. Niemand heeft mij ooit verteld dat dat moet. Toch voelt het bijna vanzelfsprekend. Maar waarom eigenlijk? Voel ik me vrouwelijker naast een langere man? Veiliger? Vind ik het aantrekkelijk dat hij fysiek groter is, of vind ik het vooral onaantrekkelijk als die verhouding wordt omgedraaid? En als dat zo is: waarom?

Misschien stel ik mezelf al die vragen en kom ik alsnog niet verder dan dezelfde conclusie: ik val gewoon op lange mannen. Klaar. Het doel is ook niet om onszelf net zo lang te analyseren tot we allemaal de politiek correcte persoon aantrekkelijk vinden. Maar nu komt het, als iemand tegen mij zou zeggen dat een man groter hoort te zijn dan zijn vriendin, zou ik dat behoorlijk ouderwets vinden. Toch voelt mijn voorkeur voor langere mannen helemaal niet ouderwets. Die voelt persoonlijk. Het is gewoon wat ik aantrekkelijk vind.

En dat verschil geldt voor meer dingen. “Een man hoort de leiding te nemen” noemen we een traditionele genderrol. “Ik vind het aantrekkelijk als een man de leiding neemt” noemen we een type. De eerste uitspraak nodigt uit tot discussie, de tweede lijkt het gesprek juist af te sluiten. Misschien hebben we traditionele genderrollen dus niet helemaal losgelaten, maar zijn ze deels verhuisd: van hoe we vinden dat mannen en vrouwen moeten zijn, naar hoe we ze het liefst zouden willen zien.

Dat maakt die verlangens niet automatisch verkeerd. Het maakt ze wel interessant. Want als een idee dat we in een maatschappelijke context allang ter discussie stellen in ons persoonlijke verlangen toch vanzelfsprekend voelt, is “dit is gewoon mijn type” misschien niet het einde van het gesprek. Dat is juist een mooi beginpunt. Een mooie kans om eens door te vragen.

Een voorkeur kan ongemerkt ook een grens worden. Niet alleen voor wie je een kans geeft, maar ook voor welke rol je zelf inneemt in een relatie. “Ik vind het aantrekkelijk als hij initiatief neemt” kan gewoon een voorkeur zijn. Maar als daaronder zit dat ik me alleen vrouwelijk voel wanneer hij leidt, zegt dat ineens ook iets over de ruimte die ik mezelf geef om dat zelf te doen. Ik kan mezelf daar enorm mee beperken.

In die gedachtegang zit ook een vorm van vrijheid. Niet dat je verlangens volledig losstaan van de wereld waarin je bent opgegroeid (dat lijkt me onmogelijk) maar dat je kunt herkennen welke ideeën eraan hebben meegeschreven. En vervolgens zelf kunt bepalen hoeveel macht je die ideeën geeft.

Dus misschien kan Love is Blind na het stellen van de vraag “Wat is je type?” ook eens deze opwerpen: “Waarom eigenlijk?”