Macron: Frankrijk wel schuldig aan atoomproeven Polynesië, geen excuses

De Franse president Emmanuel Macron heeft erkend dat Frankrijk schuldig is aan atoomproeven in Frans-Polynesië in de vorige eeuw, maar weigerde daarbij excuses aan te bieden. Macron is momenteel op werkbezoek op de eilandengroep in de zuidelijke Grote Oceaan.

Macron deed zijn uistpraken in hoofdstad Pepeete op Tahiti. Daar zij hij ook dat er meer openheid moet komen over de kernproeven, evenals een betere schaderegeling voor slachtoffers. Frankrijk voerde tussen 1966 en 1996 bijna 200 kernproeven uit bij de eilanden Mururoa en Fangataufa.

In zijn toespraak zei Macron dat zijn land “een schuld” heeft aan Frans-Polynesië en ook gaf hij toe dat de Franse overheid de proeven op de eilandengroep uitvoerde omdat het ver van Frankrijk was: ‘Ik denk dat we niet dezelfde tests zouden hebben gedaan in bijvoorbeeld Bretagne.” Tot 1962 voerde Frankrijk kernproeven uit in Algerije, maar zag zich na de onafhankelijkheid van dat land genoodzaakt uit te wijken naar ander overzees grondgebied.

Of de Polynesiërs de Franse schulderkenning accepteren is twijfelachtig. Tijdens de toespraak van Macron lieten duizenden demonstranten weten geen genoegen te nemen met minder dan volledige excuses. Als gevolg van de proeven en de bijkomende straling hebben zowel de bevolking als het milieu grote schade geleden. Die schade, onder meer kanker bij de lokale bewoners, is al langer bekend. In 2010 maakte de Franse overheid daarom al honderden miljoenen euro’s vrij om de bewoners te compenseren.

In juli 1985 lag het beroemde Greenpeace-ship de Rainbow Warrior klaar in de haven van Auckland, Nieuw-Zeeland, om een protestvloot richting Mururoa te leiden tegen de Franse atoomproeven. Twee bommen brachten het schip tot zinken, daarbij kwam de Nederlands-Portugese fotograaf Fernando Pereira om het leven. De aanslag werd uitgevoerd door de Franse inlichtingendienst, iets wat Frankrijk twintig jaar lang heeft ontkend. Pas nadat in 1995 wereldwijd protest uitbrak tegen de proeven, stopte Frankrijk met de tests en sloot zich aan bij de Comprehensive Test Ban Treaty, een internationaal verdrag dat atoomproeven verbiedt.