Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Coronavirus is begonnen aan najaarsoffensief, aantal besmettingen neemt razendsnel toe

Duitsland scherpt maatregelen aan
Joop

Macht en tegenmacht in de coronacrisis

  •  
27-01-2021
  •  
leestijd 5 minuten
  •  
persco

© Corona-persconferentie Mark Rutte en Hugo de Jonge

De Tweede Kamer, pers en belangenorganisaties faalden niet alleen in de kindertoeslagaffaire. Zij falen ook ongekend hard in de aanpak van de coronacrisis
Ongekend harde woorden sprak Kamerlid Omtzigt over de Nederlandse samenleving: “Bij ons functioneert iets anders niet. En dat is macht en tegenmacht.” Hij sprak over de extreem innige banden tussen het kabinet, de Tweede Kamer, de pers en belangenorganisaties. Die innige banden hebben vele families kapot gemaakt in de kindertoeslagaffaire, doordat zij het onrecht verborgen. Maar het is diezelfde innige band die tienduizenden levens en miljarden euro’s heeft gekost in de coronacrisis.
De Nederlandse aanpak van het coronavirus is uitermate slecht, op allerlei vlakken. Er gaan zaken mis in de precieze uitvoering, zoals het extreem trage vaccineren. En in de strategie, er wordt gestuurd op de zorgcapaciteit in plaats van in te dammen. De strategie maakt veel mensen onnodig langdurig ziek, leidt tot duizenden meer doden en creëert de ideale condities voor mutaties die ons nog verder in de penarie brengen. Daarbij levert dit economisch niets op. Om de zorg niet te overstelpen moet er uiteindelijk alsnog op de rem getrapt worden, maar dan vier of acht weken later dan bij indammen. Zo aanmodderen levert een extreem lange semi-lockdown op die funest is voor de economie.
Toch wordt het debat over de onderliggende strategie eigenlijk niet gevoerd in de Tweede Kamer. Het gaat wel over hoe laat de avondklok in moet gaan, 20:30 of 21:00 uur. Hoeveel muggen kan men ziften in een Kamerdebat? De testcapaciteit liep maandenlang achter, coronamaatregelen worden te laat genomen om testen, traceren en isoleren mogelijk te maken, en ons is voorgelogen in juni dat Nederland echt ging indammen, terwijl maanden later toch weer bleek (zoals iedere scepticus al kon zien) dat we sturen op de zorgcapaciteit. Waarom worden er geen kritische vragen gesteld over de onderliggende strategie, maar over hoe laat de avondklok precies in gaat?
En waar zijn de vakbonden? Zij zijn er om hun leden te beschermen. Er worden verschrikkelijk veel leraren ziek, maar de vakbonden hebben hun post verlaten en liggen een dutje te doen. Natuurlijk is het niet goed voor de ontwikkeling van een kind dat de scholen langdurig dicht zijn. Maar dat had grotendeels voorkomen kunnen worden door in augustus alle leerlingen een masker te geven, de ventilatie professioneel op orde te krijgen, en deeltijds online onderwijs in te voeren.
Onze helden in de zorg hebben het ook verschrikkelijk zwaar. Maar waar is de rugdekking vanuit de vakbonden en de politiek? Hoe is het in vredesnaam mogelijk dat de vakbonden en partijen als de PvdA en de SP het wel prima lijken te vinden dat het zorgpersoneel al maanden zonder fatsoenlijke persoonlijke beschermingsmiddelen moet werken. Kan Nederland opeens geen fatsoenlijke maskers betalen?
Waar zijn de media? Enkele uitzonderingen als Kustaw Bessems en Jop de Vrieze daargelaten, zijn de media structureel te laat in het aanwijzen van problemen, en accepteren zij structureel de verklaringen van de overheid. Hoe is het anders mogelijk dat premier Rutte een groepsimmuniteitsbeleid kan aankondigen, en dat hij later kan beweren hier nooit een speech over gehouden te hebben? Hoe kan de regering de derde golf waar we in zitten succesvol framen als de tweede golf? Iedereen kan drie pieken zien op een grafiek met het aantal patiënten. Er is een reden dat minister De Jonge het de tweede golf noemt, zijn beleid leidde de derde golf immers in. In november besloot de regering een aantal regels te versoepelen en de scholen zonder voldoende maatregelen te openen na de herfstvakantie. Dit leidde vrijwel meteen tot de terugkeer van exponentiële groei. Zijn frame is dus politiek gemotiveerde double think! Daar moeten journalisten en talkshow hosts niet in meegaan.
Waar zijn onze onafhankelijke wetenschappers? Het virus verspreidt zich door de lucht via minuscule luchtdeeltjes. Dit is een internationaal geaccepteerd feit. Nederland kent gelukkig vele microbiologen. Waarom laten zij niet van zich horen wanneer Dr. Van Dissel onze Tweede Kamer voorliegt door te beweren dat het virus zich niet verspreid via aerosolen? En waar zijn ze wanneer Minister de Jonge zegt dat het Pfizer vaccin steriele immuniteit oplevert, zonder dat dit al is aangetoond? Dit gaat geheid problemen opleveren als blijkt dat er inderdaad geen steriele immuniteit optreedt. Dan krijgen we weer zo’n eindeloos achterhoede gevecht als we zagen over mondkapjes, de verspreiding van het virus door kinderen en over aerosolen. Dat kost wederom levens.
Het is zeker niet zo dat er helemaal geen kritische wetenschappers zijn, maar hun verhaal wordt te weinig gehoord. Kritische OMT-leden zijn onder grote druk gezet om akkoord te gaan met het beleid, blijkt uit een recente rapportage van de Volkskrant. Hierdoor zijn de wetenschappers in de beste positie om het beleid te veranderen, zoals Dr. Friedrich, buitenspel gezet. En de regering is in de zomer weggekomen met hun beleid te framen als indammen, ondanks dat ze sturen op de zorgcapaciteit. Kamerleden en de media hebben te weinig gebruik gemaakt van expertise buiten het OMT om door dit frame heen te prikken. De sympathisanten van Viruswaanzin horen hun mening ondertussen vaker terug in de Tweede Kamer dan dat het Red Team gehoord wordt. Mede hierdoor hebben we de tweede en de derde golf niet kunnen voorkomen.
Waar zijn de sociale wetenschappers om hun plek op te eisen in het OMT? De psychologische en economische gevolgen van het beleid worden nog steeds niet ingeschat op basis van de relevante wetenschap. In plaats daarvan schatten virologen en intensivisten momenteel in wat de economische en psychologische schade van de maatregelen zijn. Mede hierdoor modderen we nu door in een eindeloos lange semi-lockdown die funest is voor de mentale gezondheid en voor de economie.
Democratieën zijn onder andere zo succesvol doordat er een publiek debat gevoerd kan worden over de te voeren strategie, en over de implementatie van die strategie. Dit werkt alleen als de overheid transparant is, de Tweede Kamer en de media die transparantie afdwingen, vakbonden zich niet laten ringeloren, en academici de allernieuwste kennis en hun vermogen tot kritisch denken gebruiken om het publieke debat te informeren.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (8)

The Apple
The Apple27 jan. 2021 - 17:52

“Alex Brenninkmeijer, voorheen ombudsman, in Buitenhof: “Je kunt zeggen dat de Nederlandse overheid buitengewoon bevattelijk is geworden, en dat is een proces niet van 5 jaar of van 10 jaar, maar van een langere periode, waarbij tegenkrachten uitgeschakeld zijn.” Wat zijn de tegenkrachten? Op economisch gebied alles wat de winstgevendheid van het bedrijfsleven in de weg staat. Op maatschappelijk gebied alles en iedereen die beroepshalve met de gevolgen van het economisch beleid wordt geconfronteerd, zoals maatschappelijk werkers, de gezondheidszorg en de sociale advocatuur. Op politiek gebied alles waardoor effectieve oppositie mogelijk zou zijn. Eigenlijk is in het toeslagenschandaal alleen het laatste in een min of meer concrete vorm aan bod gekomen. Een enigszins omvattende parlementaire evaluatie van het coronabeleid moet nog komen. De maatschappelijke gevolgen komen langzaam aan de oppervlakte in de vorm van demonstraties en nu ook rellen. Misschien dat er mensen zijn die gelukkig worden van al die programma’s waarin mensen een soort wedstrijd voeren om hun morele gelijk onder woorden te brengen en politici hun best mogen doen om er een slaatje uit te slaan, maar ik zie slechts een show van incompetentie en onmacht. Die incompetentie en die onmacht hebben twee indicatoren die tegengesteld aan elkaar lijken, maar het niet zijn: enerzijds de roep om strenge maatregelen en anderzijds de roep om de menselijk maat. Het zijn moralistische uitweggetjes om een economisch probleem niet te hoeven benoemen. Het absurde uitgangspunt dat de goedkoopste oplossing de beste oplossing zou zijn en -nog gevaarlijker- dat privatiseringen daartoe de aangewezen weg zouden zijn.

1 Reactie
The Apple
The Apple27 jan. 2021 - 18:01

Een goed verhaal - https://joop.bnnvara.nl/opinies/het-was-niet-de-vraag-of-er-rellen-zouden-komen-maar-wanneer Nog een goed verhaal - https://joop.bnnvara.nl/opinies/we-hebben-de-plicht-om-de-rellende-jongeren-te-begrijpen Een nu dit goede verhaal. Samen vormen ze een uitstekend verhaal. Drie in nog geen week tijd, Joop breekt alle records.

Kit2
Kit227 jan. 2021 - 12:44

Waarom wetenschappers huiverig zijn naar buiten te treden kan ik je wel uitleggen: Je doet onderzoek, komt met resultaten en krijgt journalist Piet op bezoek. Piet noteert wat je zegt en ziet dat het tegen de standpunten ingaat van een machthebber of instantie. Interessant, en Piet heeft op school geleerd: hoor en werderhoor. Hij belt de instantie en wordt doorverbonden met een Bekende Mijnheer, die al snel doorheeft dat de resultaten helemaal niet in zijn belang zijn en dan Piet snel voorhoudt dat deze wetenschapper zich buiten de praktijk begeeft, buiten zijn wetenschapsgebied loopt, de materie niet kent en eigenlijk een eigengereide charlatan is en dat het onderzoek vliesdun was. Piet is niet bekend genoeg met de materie om de problematiek zelf precies te overzien en schrijft zijn stuk. Je verhaal komt in de krant met daarbij, uiteraard, uitgebreid de mening van Bekende Mijnheer dat je het weliswaar goed bedoelt, maar toch eigenlijk een oplichter bent. Als je Piet de volgende dag hierover aanspreekt, is Piet bezig met een ander onderwerp. Vroeger ging de vis de volgende dag in die krant, maar nu komt je vijf jaar later bij een sollicitatie bij het googlen door een nieuwe werkgever naar boven als een charlatan. Bekende Mijnheer loog, manipuleerde, of had volkomen ongelijk, maar die staat driemaal in de week in de krant en niemand is in zijn context nog in dat incident geinteresseerd. Neem Hugo de Jonge maar even als huidig voorbeeld. Ik kan iedere wetenschapper dan ook aanraden: vermijdt de schrijvende pers. Die leunt, ongewild wellicht, met de bestaande macht mee.

Aart van de aap
Aart van de aap27 jan. 2021 - 12:22

De staat = chaos. En deze crisis toont het haarfijn aan. Hun 'orde' is eigenlijk gemaskeerde wanorde, willekeur, chaos. En waar zijn de vakbonden? Ja, hier sla je de spijker op de kop. Het gebrek aan vakbondsmacht, is misschien wel het grootste probleem in Nederland. De manier waarop het FNV gecorrumpeerd is en de SP/PVDA verslapt zijn. Er is niet echt meer een pressiemiddel, voor de arbeidersklasse en de middenklasse. Dat moeten ze zelf gaan opzetten, nu.

sjaak5
sjaak527 jan. 2021 - 10:53

Pappen en nathouden. Paniek voorkomen. Ik begrijp dat wel. De rellen downplayen. De komende economische malaise ontkennen. Beweren dat we het virus in de hand kunnen houden. Dat het virus het probleem is en niet de omstandigheden waardoor het virus heeft kunnen ontstaan. Dat hierna alles weer gewoon verder zal gaan zoals het ging. Dat de maatregelen van korte duur zijn. Dat het vaccin alles zal oplossen. Vergeet het maar....we zijn zwaar de lul.

gimli55
gimli5527 jan. 2021 - 10:40

Zo lang de regering de gevolgen aanpakt met maatregelen, en niet de oorzaak. Is het pompen en verzuipen. De aanpak faalt, want je treft maatregelen om de ziekenhuis opnames te beperken. Dat is het enige doel, waarbij het doel tot middel is verheven. De beperktheid van denken van de beleidsmakers, is een graad voor het niveau van de maatregelen. Regeer op maatregelen, waarbij je de gevolgen aanpakt, dan blijf je bijkomende maatregelen invoeren. Gebrek aan visie naar de oorzaak, is de blinde vlek in het neoliberalisme. Geen visie, weinig principes en veel gepraat over half uurtje erbij of eraf. Het niveau van de huidige politiek. Er zijn maar 2 a 3 kamerlede, die doen waarvoor ze zijn ingesteld, en maar 1 die wijst naar de noodzaak van een nieuw sociaal contract en een andere manier van politiek denken. De oplossing bij iedere crisis is nog meer van hetzelfde, nog meer neoliberalisme, nog meer bureaucratie en nog meer controle en onderdrukking. Nog meer marktwerking, nog meer decentralisaties en nog meer afbraak sociale stelsel en maatschappelijk relevante instituten. In Rutte 3 was de rechtspraak aande beurt, in Rutte 1 en 2 was de RvS aan de beurt. De Rutte doctrine geldt al 10 jaar. Terwijl de bevolking het idee heeft dat Rutte daadrachtig maatregelen neemt, de afbraak onzichtbaar maakt en op het goede politieke moment zijn maatregelen bekend maakt. Daarom staat hij zo hoog in de peilingen, gericht op machtsbehoud. Het MSM doet gaarne mee en in mijn mening zelfs de statische bureau's. Als alles altijd dezelfde kant op valt, is een statistische onmogelijkheid. Als kritiek onschadelijk gemaakt wordt, ook. Als alle tegenstand handig op een grote hoop gegooid wordt en de nuance niet meer bestaat, ook.

Paul250371
Paul25037127 jan. 2021 - 10:30

De onkunde, de verspilling, de leugens, de tekortkomingen van de bonden, de misdaden van de verantwoordelijke prima verwoord.

Paul Spijkers
Paul Spijkers27 jan. 2021 - 9:09

"in de strategie, er wordt gestuurd op de zorgcapaciteit in plaats van in te dammen. De strategie maakt veel mensen onnodig langdurig ziek, leidt tot duizenden meer doden en creëert de ideale condities voor mutaties die ons nog verder in de penarie brengen. Daarbij levert dit economisch niets op. Om de zorg niet te overstelpen moet er uiteindelijk alsnog op de rem getrapt worden, maar dan vier of acht weken later dan bij indammen. Zo aanmodderen levert een extreem lange semi-lockdown op die funest is voor de economie." Yep. Een misdrijf tegen de menselijkheid van Nederland zo lafaardig.