Maatschappelijke ontwrichting is het grootste probleem van omikron

Omikron is lang niet zo levensbedreigend als delta. Toch – benadrukken de autoriteiten – zal dat de druk op de ic’s niet wegnemen. Het is immers veel besmettelijker. Daardoor zullen de absolute aantallen van patiënten op de rand van de dood niet afnemen, misschien nog wel stijgen.

Is dat het grootste probleem van deze nieuwe variant? Nieuwsberichten uit landen waar omikron al eerder dominant werd, wijzen op een ander gevaar: tijdelijke uitval van mensen die cruciale beroepen uitoefenen. Het eerste signaal zijn de vele vluchten die vooral in de Verenigde Staten tijdens de kerstdagenwerden geschrapt omdat teveel cabinepersoneel in quarantaine zat. In New York zijn om dezelfde reden veel ritten van de subway uitgevallen. Ook zit er veel ziekenhuispersoneel thuis.

Dat krijgen wij in Nederland net zo goed als de besmettingsgevallen straks de hoogte in schieten. Dan moeten bedrijven dicht of op halve kracht draaien omdat teveel personeelsleden in isolatie zitten. Het is nog een geluk bij een ongeluk dat zoveel mensen thuis (kunnen) werken. Als de omikron-aanval tot niet meer leidt dan hoestbuien en verstopte neuzen, kun je het nog wel een beetje volhouden achter de computer. Voor chauffeurs die met hun vrachtwagens supermarkten bevoorraden, is dat geen optie. Voor treinmachinisten en werkers in productieprocessen evenmin. Wat te denken van de energiecentrales?

In Italië probeert men nu erger te voorkomen door ongevaccineerden op de Oostenrijkse manier een lockdown op te leggen. Het ziet er naar uit dat steeds meer landen alleen drie prikken als volledige vaccinatie gaan beschouwen zodat degenen die nog niet aan een booster toekwamen, met beperkingen te maken krijgen. Of dat helpt tegen massale besmetting is vers twee.

De Amerikaanse Centers for Disease Controle and Prevention (CDC) hebben de duur van de corona-quarantaines bekort. Daardoor wordt bij massale besmetting de ontwrichting van het dagelijks leven wat verminderd. In Italië hoeven volledig gevaccineerden helemaal niet meer in quarantaine als ze in contact zijn gekomen met een besmette persoon. Het doel is expliciet het voorkomen van maatschappelijke ontwrichting.

Men maakt zich in Italië zorgen over het gedrag van particuliere bedrijven die covid-tests aanbieden met uitslag binnen een paar uur. Daar worden nu prijzen voor gevraagd tot 120 euro. Het laatste nieuws uit Nederland op dit gebied luidt dat de overheid te weinig capaciteit heeft ingekocht om PCR-tests te analyseren. Dat wordt acuut in januari als omikron met al zijn kracht huishoudt. We zullen zien of ook in ons land coronaprofiteurs van deze gelegenheid gebruik maken om hun zakken te vullen.

We moeten het daar in Nederland ook over hebben. En snel. Dit is zeker zo belangrijk als een dreiging van code zwart. Als het allemaal achteraf meevalt, dan hebben we ons voor niks voorbereid maar dat is beter dan door nieuwe coronaverrassingen midscheeps te worden getroffen, wat ons tot nog toe consequent is overkomen.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin.

Beluister Het Geheugenpaleis , de podcast over politiek en geschiedenis door Han van der Horst en John Knieriem.