Maak die €1,1 miljard voor ontwikkelingssamenwerking ook echt waar

Door Esta Nagtegaal en Yarnick Zoetekouw, jeugdambassadeurs voor The ONE Campaign

Onder jonge Nederlanders klinkt steeds vaker de vraag die de onzekerheid over onze toekomst weergeeft: ‘Moeten we nog kinderen op deze wereld willen zetten?' Als jonge burgers maken wij ons zorgen over de wereld waarin wij leven, met oorlog op Europees grondgebied en een aarde die steeds verder opwarmt. Hoe kan Nederland tóch een positieve bijdrage leveren?

1,1 miljard euro is het bedrag dat drie jaar lang extra geïnvesteerd zal worden in ontwikkelingssamenwerking. Op Prinsjesdag presenteerde het kabinet de begroting voor 2027 en maakt keuzes over waar Nederland in investeert. Ondertussen onderhandelt ook de Europese Unie over haar nieuwe meerjarenbegroting, die de koers voor de komende zeven jaar bepaalt.

Beide momenten gaan over dezelfde vraag: "Kiezen we ervoor problemen pas aan te pakken als ze ons bereiken, of investeren we in het voorkomen ervan?” Conflicten, instabiliteit en klimaatverandering in andere delen van de wereld raken ons al, en dit zal des te meer voelbaar zijn in de toekomst. Verder kijken dan onze eigen landsgrenzen is daarom essentieel, en ontwikkelingssamenwerking speelt hierin een belangrijke rol.

Wanneer problemen aangepakt worden bij de bron, wordt de kans verkleind dat problemen uitgroeien tot crises die uiteindelijk veel meer kosten. Het extra geld voor ontwikkelingssamenwerking is dan ook positief: deze regering lijkt niet alleen meer te reageren op crises, maar ook te investeren in het voorkomen ervan.

De recente en de dodelijkste ebola-uitbraak ooit in Congo is een voorbeeld van de kwetsbaarheid en verbondenheid van onze wereld. De uitbraak wordt bemoeilijkt door een tekort aan internationale financiering, waardoor er onvoldoende middelen beschikbaar zijn om de verspreiding tegen te gaan. En in een wereld waar landen economisch, politiek en digitaal verbonden met elkaar zijn, blijven crises niet binnen de landsgrenzen maar kunnen ze zich ontwikkelen tot een internationaal probleem. Crises en conflicten verstoren handelsketens, drijven voedsel- en energieprijzen op, vergroten het aantal vluchtende mensen en zetten daarmee de internationale veiligheid onder druk.

Terecht dat het Nederlandse defensiebudget de laatste jaren fors is gegroeid. Maar wie veiligheid wil versterken, moet breder kijken dan militaire bescherming alleen. Duurzame veiligheid betekent ook het aanpakken van de oorzaken van instabiliteit, en daarin speelt ontwikkelingssamenwerking een cruciale rol. Zo vormen aanzienlijke investeringen in wereldwijde gezondheidssystemen een van de meest doeltreffende niet-militaire middelen om crises te voorkomen. Een gezondheidssysteem dat goed functioneert, draagt bij aan een stabiele samenleving. Mensen zijn gezonder en kunnen bijdragen door te werken, wat de economie stimuleert en het vertrouwen in de overheid vergroot. Een effectieve veiligheidsstrategie is daarom niet alleen afhankelijk van defensie, maar ook van investeringen in ontwikkeling.

Naast dat conflictpreventie levens redt, is het ook economisch rendabel. Wanneer conflicten voorkomen kunnen worden door te investeren in sterke instituties, gezonde overheidsfinanciën en internationale samenwerking worden de veel hogere kosten van oorlog vermeden. Elke dollar die geïnvesteerd wordt, kan tussen de 26 en 103 dollar aan maatschappelijke en economische baten opleveren. Ook de Nederlandse economie heeft direct baat bij ontwikkelingssamenwerking. Elke euro die Nederland aan ontwikkelingssamenwerking besteedt, zal ruim twee euro aan extra export opleveren. Die groei ondersteunt ongeveer 11.000 Nederlandse banen en versterkt sectoren zoals de machinebouw, chemische industrie en voedingsmiddelenindustrie. Bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking kunnen daardoor ook de Nederlandse economie en werkgelegenheid schaden.

Juist door huidige geopolitieke verschuivingen, is het essentieel dat Nederland én Europa zich herpositioneren als betrouwbare partners voor landen in Afrika. Defensie en diplomatie zijn hier niet voldoende. Ontwikkelingssamenwerking kan namelijk ook worden ingezet als effectief instrument om partnerschappen te creëren met andere landen, en het zorgt ervoor dat er gezamenlijk gewerkt kan worden naar een gelijkwaardige toekomst. Juist op deze manier behoudt zowel Nederland als Europa leiderschap op het wereldtoneel.

Als jonge generatie zijn wij het die de gevolgen van de keuzes van nu het langst zullen dragen. We willen niet alleen die gevolgen dragen, maar ook meebepalen welke wereld onze toekomst wordt. En wat ons betreft is die toekomst eerlijk en rechtvaardig voor iedereen, ongeacht waar je woont. Lang was Nederland toonaangevend op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, maar die positie kwam de afgelopen jaren onder druk te staan door bezuinigingen. Die extra 1,1 miljard euro over een periode van drie jaar is dan ook een mooi signaal dat dit kabinet kiest voor langetermijninvesteringen. Prinsjesdag is hét moment om deze inzet te herbevestigen. Onze oproep is dan ook helder: blijf inzetten op ontwikkelingssamenwerking, via zowel de nationale als Europese begroting.