
Als je opkomt voor de vrijheid van vrouwen, moet je luisteren naar wat zij zelf willen. Toch noemt Jolande Withuis aparte zwemuren voor vrouwen die dat willen een bedreiging voor hun vrijheid. In haar column schrijft zij dat de onveiligheid van gemengd zwemmen ‘in the eye of the beholder’ ligt. Zelf is ze in haar jaren als zwemster zelden anders behandeld dan als iemand die baantjes trok. Fijn voor haar.
Maar waarom is haar ervaring meer leidend, dan die van vrouwen voor wie een zwembad geen fijne plek is? Volgens Withuis is er maar één oplossing. Badmeesters en juffen moeten mannen die vrouwen lastigvallen uit het zwembad zetten. Alsof niemand daar ooit eerder aan gedacht heeft. Aparte zwemuren kunnen niet, want volgens haar geven die behoudende families een reden om vrouwen niet gemengd te laten zwemmen.
Toen ik jong was, werd ik in het zwembad regelmatig lastiggevallen. Uiteindelijk ging ik niet meer. Dit geldt voor veel vrouwen. Regelmatig worden vrouwen lastiggevallen onder de douche of in het water of in de rij voor de glijbaan. Vrouwen en meisjes worden zelfs heimelijk gefilmd in kleedhokjes. En natuurlijk moeten daders worden aangepakt en weggestuurd. Maar op dat moment is het voor die vrouwen dus al misgegaan.
Withuis haalt de jaren zestig aan alsof apart zwemmen toen niet bestond. Maar ook in die tijd bestonden er dameszwembaden of aparte zwemuren voor vrouwen. Vrouwenzwemmen is niet ontstaan met de komst van de islam in Nederland. En dat vrouwen vroeger minder snel woorden hadden voor intimidatie, betekent niet dat ze er geen last van hadden.
Toch verklaart Withuis de wens om apart te zwemmen vooral vanuit religieuze dwang. Maar al die zwemmende vrouwen hebben verschillende achtergronden en redenen om zonder mannen te willen zwemmen. Voor veel vrouwen is het een manier om veilig en ontspannen te kunnen zwemmen. Door dat allemaal op één hoop te gooien, praat Withuis juist over de vrouwen heen voor wie ze zegt op te komen.
De behoefte om soms onder vrouwen te zijn beperkt zich bovendien niet tot het zwembad. Ik ben actief bij de Dolle Mina’s en organiseer daarnaast regelmatig bijeenkomsten voor vrouwen. Daar is altijd veel belangstelling voor. Rond Prinsjesdag werden evenementen zoals de Prinsessenborrel druk bezocht door vrouwen uit bestuurlijk Nederland; mannen waren daar niet welkom. Vrouwen kwamen om elkaar te ontmoeten, te netwerken, ervaringen te delen en elkaar te steunen. Niemand zal serieus beweren dat een behoudende familie hen een gemengd evenement had verboden.
Hoe selectief die verontwaardiging is, zie je in de sport. Niemand vraagt een mannenteam waarom het zonder vrouwen traint. We vinden het vanzelfsprekend dat mannen en vrouwen apart van elkaar sporten. Wil een meisje meedoen met eenjongensteam, dan ontstaat er zelfs discussie of dat wel kan. Maar willen vrouwen samen zwemmen, dan ziet Withuis ineens een bedreiging voor hun vrijheid.
Withuis heeft gelijk dat vrouwen het recht hebben om als gelijken in de openbare ruimte te zijn. Dat recht moeten we verdedigen. Juist daarom is het zo pijnlijk dat ze schrijft dat vrouwen die apart zwemmen zich 'een groot genoegen ontzeggen'. Want misschien is hun genoegen juist dat ze zonder mannen kunnen zwemmen en even niet op hun hoede hoeven te zijn.
Zorg dat vrouwen veilig kunnen zwemmen tijdens de gemengde uren, maar luister ook naar vrouwen die graag een uur zonder mannen zwemmen. Echte vrijheid betekent dat een vrouw zelf mag bepalen met wie ze zwemt.