Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Louise Fresco draait lezers een rad voor ogen met tegenstelling stad-platteland

Zembla-journalist Ton van der Ham prikt beweringen over Nederlandse landbouw door
Joop

Langer doorwerken maakt onderwijs duur

  •  
30-06-2014
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
Het kabinet zou de meerkosten moeten bijpassen
Vandaag verscheen het Rekenkamer-onderzoek naar de financiering van het voortgezet onderwijs. Hebben scholen genoeg geld om kwalitatief goed onderwijs te geven? AOb-voorzitter Walter Dresscher signaleert een belangrijk knelpunt. Nu oudere docenten massaal langer doorwerken, zoals de politiek ook wil, zijn de loonkosten fors gestegen. Die meerkosten moet het kabinet bijpassen.
Het is een simpele rekensom. Wanneer een schoolbestuur een gepensioneerde uitzwaait en een starter aanneemt, scheelt dat tussen de 1000 en 2000 euro per maand. Omdat de pensioenleeftijd razendsnel opschuift door het overheidsbeleid, zit de schooldeur dicht voor starters.
Nu oudere leraren massaal voor de klas blijven staan, is er voorlopig minder plek voor starters. Jongeren van de pabo en de lerarenopleidingen voortgezet onderwijs was bij de start van hun opleiding voorgespiegeld dat ze de banen voor het uitkiezen hadden. Dat leek toen ook zo. Maar doordat de zestigers zoals bedoeld langer doorwerken, is er veel minder plaats dan gedacht.
We zien dat terug in werkloosheidscijfers voor jong onderwijspersoneel. En kijken we vooruit dan zal dat nog even aanhouden totdat de pensioenleeftijd rond de 67 is gestabiliseerd. Van dat o zo gewenste doorwerkbeleid zijn jongeren het kind van de rekening.
Maar niet alleen de arbeidsmarkt gaat op slot. Schoolbestuurders hadden in hun meerjarenplannen rekening gehouden met vergroening. En dat scheelt nogal. Wanneer een ervaren juf uit het basisonderwijs vertrekt en plaats maakt voor een starter, scheelt dat ongeveer duizend euro per maand. In het voortgezet onderwijs en het mbo kan dat oplopend tot tweeduizend euro per maand.
De uitruil van jong voor oud is niet het enige financiële effect. De afspraak dat jongeren sneller konden doorstromen naar hogere salarisschalen is gemaakt op basis van prognoses met minder ouder personeel. Het noodzakelijke budget voor ouderenregelingen ligt hoger omdat meer ouderen substantieel langer doorwerken. Met het langer doorwerken stijgen de gemiddelde personeelslasten fors en zit het schoolbestuur met een gat in de begroting.
Ook daar hebben we de afgelopen jaren vervelende neveneffecten van gezien. Door het uitblijven van de verjonging van het personeelsbestand zijn schoolbesturen gaan snijden in de personeelsuitgaven. In het basisonderwijs en mbo is het aantal banen harder gezakt dan de daling van het leerlingenaantal rechtvaardigt. In het voortgezet onderwijs is het helemaal bizar: daar stijgt het aantal jongeren maar daalt het aantal personeelsleden. Vollere klassen en meer werkdruk zijn het gevolg. Zo wordt langer doorwerken voor de overheid een bezuiniging, maar ontpopt het zich voor scholen als een kostenpost.
Een grotere verantwoordelijkheid voor deze ontwikkeling ligt bij de overheid. De keuze voor doorwerken tot 67 is misschien verdedigbaar, maar de politiek kan de ogen niet sluiten voor de overgangsproblemen die tot 2021 voortduren. Grote werkloosheid bij starters en knellende budgetten op scholen. Dat vraagt om een antwoord in de komende begroting. Red de werkgelegenheid voor starters. Pas geld bij voor de kostenverhogende effecten van het langer doorwerken.
Gemiddelde pensioenleeftijd ligt in het onderwijs steeds later:

Meer over:

opinie, economie

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (12)

HanvanderHorst1
HanvanderHorst130 jun. 2014 - 18:56

Wat me irriteert aan dit stuk is dat de oudere docent vooral als kostenpost wordt beschreven. En inderdaad, de onderwijbobo's zijn bezig om oudere docenten waar mogelijk op straat te godverdommen. Ik gebruik dit werkwoord opzettelijk en weloverwogen want dat is wat er gebeurt. Het is een schrale troost, dat de oudere docenten gewoonlijk door hun leeftijdgenoten verneukt worden. Ik gebruik dit werkwoord opzettelijk en weloverwogen want dat is wat er gebeurt. Die Walter Dresscher heeft trouwens zelf ook een behoorlijk ouwe kop. Daar ben je mooi klaar mee als lid van die bond. Pleit dan voor terugkeer naar de oude pensioenafspraken als je ouderen kwijt wil. Pleit voor iets fatsoenlijks/

pietdeg2
pietdeg230 jun. 2014 - 18:56

"Langer doorwerken maakt onderwijs duur" En langer doorbetalen zonder dat daar enige tegenprestatie tegenover staat maakte het onderwijs zeker goedkoper. Welkom in de wondere wereld van de onderwijsvakbond.

iemanddoetiets
iemanddoetiets30 jun. 2014 - 18:56

Langer doorwerkende docenten zullen best hun impact hebben, dat geloof ik meteen. Dat is geen reden om tot op heden achterwege te laten de formatieplanningen van de scholen realistischer te maken door de uitvoering van het TAAKBELEID aan te vechten. Alles wordt maar als excuus gebruikt om "dus"de kosten bij de docenten op het bord te kiepen: te weinig onkostenvergoeding voor scholen: haal het maar weg bij docenten Duurdere oudere ( en erg ervaren) krachten: laat de docenten zelf maar betalen. Misschien een idee om een schoolbestuur haar werk te laten doen: organiseren en ondersteunen en zorgen voor de juiste middelen. Als er ergens te weinig voor binnenkomt: dient de werkgever, dus het bestuur, bij de opdrachtgever aan te kloppen. Niet het personeel langzaam dood te knijpen. Op iemanddoetiets.nl volg je het hoger beroep van een docent vs schoolbestuur.

Mariek2
Mariek230 jun. 2014 - 18:56

Dat oudere leraren meer verdienen is niet zozeer omdat je jaarlijks een periodiek omhoog gaat. Dat is namelijk maar gedurende 12 jaar en omstreeks je 35e ben je als leraar dus vaak al uitgegroeid qua salaris. Waarom de huidige 60-plussers toch veel duurder zijn is omdat zij al in dienst waren voor de grote salariskorting op academisch geschoolde leraren. In 1985 zorgde de HOS-nota ervoor dat nieuwe universitair opgeleide leraren voortaan twee schalen lager zouden gaan verdienen dan collega's die voor 1985 al in dienst waren. DAAROM is de oudere generatie duurder: zij worden niet overbetaald, de jongere generatie wordt onderbetaald. Daarom zijn er nu ook nauwelijks meer academici te vinden die nog voor de klas willen, terwijl we ze tot 1985 in overschot hadden. Die goedkope jonge leraar van nu is dus vaak ook een lager opgeleide leraar: Het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) constateerde in 2006: ‘Bij de docenten in havo/vwo van 55 jaar en ouder is 42 procent academisch geschoold. Bij docenten jonger dan 35 slechts 26 procent.'.

ziekin2013
ziekin201330 jun. 2014 - 18:56

Han van der Horst: klopt. Was echt een goede docent, kon prima met mijn tijd mee en had geen problemen met leerlingen, maar ben er gewoon uit gewerkt door mijn taakformulier steeds zwaarder te maken. Het is bekend dat deze strategie op veel scholen toegepast wordt. Als dat maar lang genoeg doorgaat, struikel je op een dag. Gesprekken hierover hadden geen resultaat. Ik had het mooiste vak dat ik me wensen kon, maar ben blij dat ik vrij ben.

ziekin2013
ziekin201330 jun. 2014 - 18:56

Daan, "na 30 jaar onderwijs is je wereld wel erg klein geworden", stel je begripvol. Huh? Ja, als je al die tijd op dezelfde school hetzelfde werk hebt gedaan en daarbuiten je horizon ook niet hebt verbreed. Misschien. Ik denk dat zulke mensen een uitzondering zijn hoor. Niet zo generaliseren graag.

123456zeven
123456zeven30 jun. 2014 - 18:56

Simpele oplossing: betaal starters net zoveel als oudere leraren. Dan maakt het niet meer uit of je jonge of oude leraren in dienst hebt, en zijn er geen redenen meer om te sturen op leeftijd want minder salariskosten. Alls jezelf meehelpt om constant allerlei perverse prikkels in te bouwen moet je niet gaan mekkeren dat die prikkels je van achteren besluipen en een schop geven. Het heten niet voor niets 'perverse' prikkels.

1 Reactie
pietdeg2
pietdeg230 jun. 2014 - 18:56

"Simpele oplossing: betaal starters net zoveel als oudere leraren." En als je je druk maakt om de kosten, dan doe je het andersom en geef je de oudjes demotie.

Jansen & Jansen
Jansen & Jansen30 jun. 2014 - 18:56

Eenzijdig verhaal. Loonkosten hoger bij ouderen, ja dat zal zo zijn. 1: Dat kunnen we wijzigen, door ze minder te betalen, aangezien men door door te werken toch al meer bruto krijgt dan de verwachting was bij een eerder startend pensioen. En ook doordat door de verlengde pensioenopbouw gecombineerd met de korter duur door het langer werken, het pensioen zelf hoger uit kan pakken. 2: In elke leraar wordt door scholen geïnvesteerd gedurende de loopbaan van die leraar, denk aan cursussen en dergelijke. Die investeringen zijn gemiddeld lager als we een jaar of 7 aan de loopbaan plakken, dat is hier volledig buiten beschouwing gelaten.

1 Reactie
iemanddoetiets
iemanddoetiets30 jun. 2014 - 18:56

Hai, de belasting op inkomen was na 65 jaar ook lager. Dus dat verschil in inkomen kun je niet zo even naast elkaar zetten: wel werkend vs niet-werkend. De te betalen pensioenpremie wordt lager, omdat er langer doorgewerkt wordt. DIE besparing is net gebruikt om je een "salarisverhoging" te geven. Je kunt een besparing niet twee keer meetellen.

Simbro
Simbro30 jun. 2014 - 18:56

"En op het moment dat je zo tegen het einde van je loopbaan wat minder kunt leveren en liever wat extra vrije dagen hebt, dan is het niet meer dan logisch dat daar een lagere beloning tegenover staat." Natuurlijk Piet, in het onderwijs bepaal je zelf het aantal uren dat je les geeft en daar wordt je uiteraard naar betaald. Dat is iets anders dan gedwongen in uurloon achteruit gaan omdat je op een bepaalde leeftijd komt. Iets anders is het als je door je leeftijd minder goed gaat functioneren, maar dat is dan meestal een medische kwestie. De ervaring die gezonde oudere docenten bezitten is juist wat ze zo waardevol maakt.

1 Reactie
pietdeg2
pietdeg230 jun. 2014 - 18:56

"in het onderwijs bepaal je zelf het aantal uren dat je les geeft en daar wordt je uiteraard naar betaald" Nog nooit van ouwelullendagen gehoord? Die worden doorbetaald.