Lamyae Aharouay toont haarfijn aan hoe het kabinet-Jetten haat en racisme normaliseert

Lamyae Aharouay behoort tot de landelijk bekende 'gezichten' van de NRC. Dat komt omdat zij vaak op de televisie te zien is als duider van de Nederlandse politiek, de laatste tijd in het bijzonder bij Buitenhof. Temidden van de nette middelbare heren en de netjes gekapte dames valt zij daar op door een hoofddoek. In 2018 trad  Aharouay toe tot de politieke redactie van de NRC. Nu verlaat zij de Haagse bubbel met een groot afscheidsstuk in haar krant . Ze heeft zich over laten plaatsen naar het bijvoegsel Weekend.

Het is een schokkend stuk. Ze vertrekt niet omdat ze na zeven en een half jaar wel eens wat anders wil. Nee, de Haagse bubbel maakt haar misselijk. En ook bang. Dat komt door de gestage opmars van extreemrechts met de daarbij behorende normalisering van racisme, haat en rancune. Vanwege haar achternaam en haar hoofddoekje kreeg Aharouay daar op dagelijkse basis haar deel van. Ze is geboren Amsterdamse maar ze besefte dat inmiddels 46 Kamerleden vinden dat ze eigenlijk niet in Nederland thuishoort.

Dat zou nog tot daaraan toe zijn als die politici achter een cordon sanitaire werden geïsoleerd. Maar dat is niet het geval. Integendeel. De extreemrechtse partijen worden momenteel - toegegeven met enkele restricties - geaccepteerd als salonfähige politieke stroming, naast het liberalisme, de sociaaldemocratie en de christendemocratie. De PVV kon toetreden tot het kabinet Schoof bijvoorbeeld. En dat is niet het enige. Media en politici behandelen het aanwakkeren van haat tegen asielzoekers als een normale politieke taktiek, zo bleek bijvoorbeeld uit de verslaggeving over de gemeenteraad.

In haar essay verwijst Aharouay naar een boek dat vlak voor de aanval op Pearl Harbor in de Verenigde Staten verscheen: Berlin Diaries van William Shirer, die in de jaren dertig van de vorige eeuw Berlijns correspondent was van de New York Times. Oudere lezers hebben wellicht nog zijn standaardwerk over de opkomst en de ondergang van het Derde Rijk in de boekenkast staan. Er is reden genoeg om dat weer eens af te stoffen maar Aharouay las zijn dagboeken en leerde daaruit hoe de nazi's stapje voor stapje hun haat en racisme in beleid omzetten. Iedereen raakte steeds meer gewend aan deze gang van zaken. Shirer zelf ook. Tot hij besefte welke kant het uiteindelijk op zou gaan. Zo werkt normalisering dus.

Aharouay ziet iets dergelijks ook in de Nederlandse politiek. Daarom geeft zij er de brui aan. Haar essay helpt mensen die denken dat na de waanzin van Schoof eindelijk een soort redelijk alternatief aan de regering is gekomen uit de droom.

Het kabinet-Jetten gaat door met de normalisering van haat en racisme als legitiem politiek streven. Dat blijkt niet alleen uit het feit dat het de vreemdelingenwet van Faber onverkort overneemt, maar ook uit de dagelijkse praktijk. Jetten heeft er geen moeite mee de reddingslijnen van de groep Markuszower te accepteren. Dankzij de bende van zeven die Geert Wilders in de steek liet, kan hij aan een meerderheid komen als de christen-fundamentalistische SGP en/of JA21 ook aan boord springen. Aharouay ziet kleine stapjes van het soort dat William Shirer negentig jaar terug ook waarnam. En ook hoe de keurige politici van het midden daartegen geen bolwerk vormen maar er uiteindelijk de wegbereiders van zijn.

Het is een waarschuwing waar je van schrikt.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo´n schandalige compensatie geboden krijgt voor het toestaan van nieuwe winningen.

Beluister het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der  Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: het fenomeen De Mos.