Joop

Laat ons vrij zijn

  •  
31-12-2014
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
RTEmagicC_best_200.jpg
Francisco van Jole over de burger die door internet een product werd
Het Beste Idee is een bundel waarin een groot aantal wetenschappers, journalisten, schrijvers, filosofen en kunstenaars vertellen wat zij het beste idee vinden dat ze het afgelopen jaar hebben gehoord, gelezen of bedacht. Joop publiceerde de afgelopen weken een selectie uit die bijdragen. De laatste is van Francisco van Jole, over een vrij internet.
Ello presenteerde zich in de zomer van 2014 als ‘marketing-vrij’ sociaal netwerk. Want, zo herhaalden ze een populaire internet wijsheid: wanneer een dienst – zoals Facebook – gratis is, dan ben jij zelf het product . En de gebruikers van Ello zijn het zat om een product te zijn.
Eerst werd de burger omgetoverd tot consument en nu, door de fijnmazige marketingmogelijkheden van internet, is de consument een product. Facebook bijvoorbeeld verkoopt je gedragsgegevens aan adverteerders buiten Facebook, zodat je op je favoriete kattensites advertenties krijgt te zien die zijn gebaseerd op je likes. Of erger. Maak op Facebook bekend dat je relatie verbroken is en je krijgt dating-advertenties. Eigenlijk hoeven ze daar niet op te wachten, want Facebook weet soms al eerder dat je relatie op springen staat dan jijzelf. Zoals Google ook meer over je weet dan je denkt, bijvoorbeeld wat je onbekende verlangens zijn. Daar heb je immers vast wel ooit iets over opgezocht.
Toen de internetrevolutie eind vorige eeuw doorbrak, werd door de goeroes gepredikt dat dit het einde van de middle man was. Weg met de makelaar, winkelbediende, assuradeur, reisbureaumedewerker, et cetera. Maar de middle man verdween helemaal niet, die werd gewoon van software. Facebook, Uber, Airbnb, noem ze maar op. Met als kenmerk dat hij alles verzamelt en nooit meer iets vergeet. Het is bij wijze van spreken indringender dan een makelaar die de rest van je leven in je kledingkast schuilt.
In die zin is Ello het beste idee dat je kunt bedenken. Jammer dat het niet gaat werken. Want ook Ello heeft investeerders en die willen winst. Als Ello een succes is, is de kans groot dat ze de dienst verkopen aan Facebook. Daar gaat je leven, het is handelswaar.
Het zou goed zijn als er software kwam die je helpt bij alles wat je online doet, maar die je kunt vertrouwen omdat alleen jij de gegevens beheert. Die communiceert met alle diensten, maar ze nooit meer vertelt dan nodig is. En die de gegevens overal vernietigt als ze niet meer nodig zijn. ‘Informatie wil vrij zijn’, riepen de hackers begin jaren ’90. Nu is het tijd dat de gebruiker weer vrij wil zijn.
Francisco van Jole is eindredacteur van Joop

Meer over:

opinie, media,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (9)

JoopSchouten2014
JoopSchouten201431 dec. 2014 - 12:16

Goede initiatieven worden dus wederom om zeep geholpen door 'winst eisen'. De definitie 'winst' verdient dus meer aandacht. 'Winst' is alleen profijtelijk als het sociale en economisch rendement zo hoog mogelijk is. Dit is niet het geval. Onder de huidige roofkapitalistische neoliberale condities is 'winst' als een levensbedreigend virus.: grondstoffen raken sneller uitgeput, men hanteert productiemethoden die gigantisch vervuilend en kankerverwekkend zijn en het veroorzaakt dodelijke klimaatveranderingen en, last but not least; het zet mensen tegen elkaar op met oorlog als resultaat.

pietdeg2
pietdeg231 dec. 2014 - 12:16

"Eigenlijk hoeven ze daar niet op te wachten, want Facebook weet soms al eerder dat je relatie op springen staat dan jijzelf." Ik moet zeggen dat het mij uiterst behulpzaam lijkt dat ik advertenties van datingsites krijg voorgeschoteld als ik te vaak de site van fleurop frequenteer. Het is op zijn minst een goede wake-up call: na zoveel goedmakertjes is het hoog tijd om een andere koers te varen.

insignia
insignia31 dec. 2014 - 12:16

Op de deelnemers moet winst gemaakt worden, product geen juiste omschrijving, dat moet winstobject zijn. Wij zijn allen winstobject geworden. Zie ook bijv. de discussie over de zorg. Eerst de winst dan de zorg.

MrMidnight
MrMidnight31 dec. 2014 - 12:16

"In die zin is Ello het beste idee dat je kunt bedenken. Jammer dat het niet gaat werken" Het gaat wel werken want de users zullen de mensen zijn (zoals mij) die nooit facebook hebben gebruikt door de dingen die je aanhaalt. Dus de dag dat het verkocht word sluit ik mijn account en ga op zoek naar het volgende "initiatief". Het verkoopmodel van ello.co is gebaseert op producten die verkocht worden om de site te steunen. Ik koop zo'n shirt en betaal daarmee de serverkosten voor een jaar. Overigens zijn burgers al een product sinds tijden... we kochten telemarketing lijsten soms voor 50$ per "user".... met meer details over een huishouden dan facebook kan vinden op een profiel. Beetje naief om het internet de schuld te geven. Het zijn namelijk idioten die hun informatie graag opgeven voor een illusie... ongeacht het platform. De "middle-man" is ook verdwenen voor mensen die initiatief nemen. Maar de Burger neemt geen initiatief die gebruikt liever "makkelijke" oplossingen. je kon 30 jaar geleden al een "taxi" regelen of een "hotelkamer" via een message board waar mensen precies hetzelfde deden als wat airbnb of Uber nu in software vorm hebben gegoten. Daarnaast is je "idee" voor software die je controle geeft over de informatie allang voorhanden... ik schreef jaren geleden bijvoorbeeld een encryptie tooltje dat dmv een unieke sleutel per lezer alleen kon worden vertaalt door authenticatie... Maar "de burger" intereseerde dat niets en dus ken jij zulke tools waarschijnlijk ook niet. Overigens kan een screenshot ook mijn software nutteloos maken als het om publicatie gaat dus je "idee" is kinderlijk naief vanuit een technische perspectief. Als laatste

opmerker
opmerker31 dec. 2014 - 12:16

Ik gebruik geen faceboek en twitter. Ik vertrouw op Joop zover dat kan. In mijn naïviteit was ik stom verbaasd dat gegevens van sociale media verkregen als vertrouwelijk verwachte informatie tussen groepen gelijkgestemde mensen, pardoes worden verkocht alsof het geen intellectueel eigendom zou zijn van die mensen. Geld kruipt waar het niet gaan kan.

harryo2
harryo231 dec. 2014 - 12:16

Wanneer is een mens vrij? Vraag het eens aan Arthur Schopenhauer, hij zal je dan iets antwoorden in de trant van: "Geheel zichzelf zijn mag men slechts, zolang men alleen is; wie dus niet van de eenzaamheid houdt, houdt ook niet van de vrijheid, want slechts wanneer men alleen is, is men vrij." Even op een rijtje. Voorwaarden voor vrijheid: • voedsel (een gevulde maag) • een ruimte (om alleen te zijn) • tijd (om in vrijheid door te brengen) • aandacht (om inzicht te verwerven) en • het recht om mensen te vertellen wat ze niet willen horen Vrijheid is de belangrijkste voorwaarde voor creativiteit.

1 Reactie
Bakoe
Bakoe31 dec. 2014 - 12:16

Thanx, inderdaad is angst voor alleen zijn een angst voor vrijheid. Maar dan toch Schopenhauer gaf ook aan dat echte vrijheid niet bestaat, omdat de vrije wil niet iets is wat bestaat. Een mens is nooit vrij, alle basale behoeftes zoals slapen, eten, hygiëne enzovoorts dwingen ons tot handelen.

[verwijderd]
[verwijderd]31 dec. 2014 - 12:16

Maar beste Fransisco, is het niet zo dat je zelf nog altijd kan beslissen of reclame werkt of niet? Blijkbaar is reclame nog steeds goed, anders zou men wel iets anders hebben verzonnen. Als iedereen die zegt zich te irriteren aan reclame er ook wat mee doet, dan zouden bedrijven reclame niet meer zien als een winstgevende bezigheid. Als ik mezelf irritieer aan een reclame, dan noteer ik de naam van het product en zal ik dit product nooit aanschaffen, het "zwarte boekje" is al aardig dik geworden moet ik zeggen. Verder Facebook ik niet meer vanaf mobiele apparaten, maar vanaf mijn computer met Addblocks. Ik zie dus geen reclame meer, alleen maar lege velden. Als bedrijven maar blijven denken dat reclame werkt en hierdoor geld willen steken in Facebook zolang ik dat maar niet hoef, vind ik het prima.

1 Reactie
adriek
adriek31 dec. 2014 - 12:16

Dat internetreclame 'werkt' is een illusie: Ik gebruik geen adblocker, en koop regelmatig spullen via internet. Het valt me telkens weer op dat ik, met name nadat(!) ik iets besteld heb, nog wekenlang reclame voor het aangeschafte produkt voorbij zie komen. De reclamemaker kan na afsluiting van het kwartaal fijn aan bedrijf X melden dat persoon Y produkt Z gekocht heeft dankzij al die fraaie advertenties. Oorzaak en gevolg worden dus handig omgedraaid. Zeer zelden krijg ik relevante advertenties voordat ik zelf intensief op zoek ben geweest of zelfs al een beslissing heb genomen. Natuurlijk volg ik ook de wet van de grote getallen en word ik beinvloed door marketingpraat, maar de stortvloed van op mijn persoontje gerichte reclame werkt op deze manier dus niet.