Koffie, koffie, werkelijk overal koffie

Uit nood wordt veel moois geboren, zo ook de ontwikkelingen binnen de Nederlandse middenstand in en ná de jaren Corona. Een nawee uit de periode, die wij zo graag collectief zouden zien verdwijnen in de vergetelheid. Want het ging slecht of niet echt goed en dan begint men met het serveren van koffie en koek. Koffie werd bij(nood-)zaak.

Exposeerde een lokaal koffietentje vroeger nog wel eens wat werk van een noodruftige, eveneens lokale, artiest, nu gingen alle bommen los. Eerst waren daar die verrassende combi’s van kapper (barbier) die naast het obligate kopje koffie ineens ook een biertje aanbood (bierbar).                   

Daarna ging het hard. In Rotterdam kan men zich inmiddels laten knippen, een pet aan laten meten en een bril uitzoeken. Dat alles onder één dak en uiteraard onder het genot van een bakkie pleur. De grootste winkelstraat van Dordrecht herbergt een soort open kinderopvang mét koffie, koek en kleutersnoep/sapjes. In het keurige Leiden huist een heuse gitaarzaak met professioneel koffie-frontje en alto-gestoffeerde woonkamer en in Zutphen verkoopt een tea-room naast het zelfgemaakte gebak allerhande snuisterijen. Ook ‘zelf gemaakt’ maar dan door een ander. De creatieve combi’s kleding, kunstnijverheid en gallery met (eerlijke-) koffie, (gember-)thee en (bio-)limonade zijn inmiddels ontelbaar.

Al die gezelligheid doet de prettig verraste klant soms wel twijfelen waar het huiskamergevoel ophoudt en de commerciële winkelbeleving begint. Men waant zich immers al gauw op bezoek in de privévertrekken van de gastvrije winkelier.

Heel verrassend maar niet zo gek, schoten de hybrideshopjes in de jaren Corona dus als paddestoelen uit de grond. Het Coronavirus sloeg enorme gaten in ondernemersland maar was ook katalysator van ongebreideld creatieve ondernemerszin. De meeste winkels gingen op zwart. Eten en drinken, dus horeca, bleef ‘essentieel’ en maakte ervan wat ze konden. Binnen kon weinig meer dus annexeerde men een stukje stoep (statafels!) of bood andere waar dan gebruikelijk. Keurige restaurants hadden ineens een bezorgservice. Doorgeefluiken, afhaalpunten alles opgeleukt met zoveel mogelijk waar die nog wél verkocht mocht worden.

Men vereenzaamde in al dan niet gedwongen Corona-isolement dus organiseerde men (stads-)wandelroutes die uiteraard langs vele horecapleisterplaatsen voerde. De flexibele ondernemersgeest waarde door stad en land en zelden werd de nood zo vrolijk tot deugd gemaakt.

Curieus is wel dat ‘negatieve elementen’ van die jaren zijn blijven hangen in de horeca. Het (online-)bespreken en reserveren heeft een hoge vlucht genomen en grote, half lege zaken voeren nog steeds dat onuitstaanbaar Amerikanisme ‘Wait here to be seated’. Hier wachten, u wordt naar uw plaats gebracht. Wat in die dagen de horden in nette banen diende te leiden is nu een volstrekt overbodig prestigieus fopbord dat feitelijk alleen een vijandige anti-boodschap tentoonspreid. ‘Hier-niet-welkom-zonder-afspraak’. Wie niet direct omdraait, negeert dit verschijnsel dus en zoekt gewoon op eigen kracht een plaatsje uit. Wellicht volgt dan vanzelf het inzicht dat men dat relikwie-uit-donkere-dagen beter geruisloos naar de kelder afvoert.

Bijgedachte anno nu is wel; ‘zouden legitieme horeca-zaken het op termijn niet afleggen tegen al dat vrolijk branche-vervagend ondernemerschap?’ Het bordje Behind every succesful person is a substantial amount of coffee” hangt nagenoeg op elke hoek van de straat. Of moet die horeca er misschien gewoon iets bij gaan doen?