Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Rutte negeerde archiefwet en wiste jarenlang elke dag sms’jes

Landsadvocaat: toestel premier had ruimte voor slechts 20 berichten
Joop

Koester gelijkheid, begin bij de armen

  •  
04-11-2010
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
BNNVARA fallback image

Van inkomensgelijkheid worden we allemaal veiliger, gezonder en gelukkiger

Niemand wordt beter van een verpauperde onderklasse, de armen niet, maar ook de middenklasse en rijksten niet. Van enige inkomensgelijkheid worden we allemaal veiliger, gezonder en gelukkiger.
Nederland is een klein beetje ongelijker geworden, in inkomens dan. Rijken zijn ietsje rijker geworden en er zijn sinds 2006 meer mensen die op of onder de armoedegrens leven. ( Zie CBS rapport De Nederlandse samenleving 2010 ) Er zijn goede redenen om een redelijk niveau van inkomensgelijkheid na te streven. Landen waar de inkomensverschillen klein zijn is minder geweld, zijn mensen gezonder, is er minder drugsgebruik en ook minder tienerzwangerschappen dan in landen waar de inkomensverschillen groter zijn ( Bloomsburypress ). 
Of je nu links of rechts bent, van een zekere mate van inkomensgelijkheid profiteren we dus allemaal. De strijd tussen links en rechts gaat vooral om het hoe. Rechts houdt niet van subsidies en hoge belastingen en vindt vaak ook dat armoede of rijkdom het resultaat moeten zijn van je eigen inspanningen of niet. Een overheid die geld afpakt van de rijken die daar hard voor gewerkt hebben om te geven aan de armen die er niets voor doen vinden rechtse mensen onrechtvaardig. Inkomensgelijkheid dient voor rechts het resultaat te zijn van veel mensen die hard hun best doen en daarvoor beloond worden.
Linkse mensen geloven niet dat iedereen gelijke kansen heeft om zelfstandig een goede boterham te verdienen en herverdelen het liefst via progressieve belastingen, uitkeringen en inkomensondersteuning. Links en rechts verschillen dus van mening over de rol van de overheid bij het bevorderen van inkomensgelijkheid.
De toegenomen inkomensongelijkheid van de afgelopen jaren is  echter niet veroorzaakt door eigen verdienste van individuen of door de overheid. 
Volgens het CBS werd het grotere verschil veroorzaakt door de recessie. De rijken werden vooral rijker doordat ze mazzel hadden gehad op de beurs tijdens de recessie. Het slim spelen met opties, aandelen kopen als de beurs op zijn laagst staat hebben  die windfall inkomsten veroorzaakt.
De toegenomen rijkdom is dus niet zozeer het gevolg van 500 keer harder werken door de mensen die in de top 500 van Quote staan, maar vooral wat slimheid en mazzel. Het kon immers ook mis gaan met je optie en aandelenpakket. De toegenomen rijkdom is ook niet het gevolg van bewust overheidsbeleid in de periode 2006-2010 dat de rijken meer bevoordeelt. De overheid heeft overigens ook geen belastingmaatregelen kunnen treffen die de mazzelinkomsten op de beurs konden afromen. Maar laten we ons nu eens niet druk maken over de rijksten, alleen lief vragen om gul giften te geven en hen prijzen als ze netjes hun belasting betalen.
Meer nog dan proberen de rijken armer te maken zouden we moeten inzetten op de armen rijker te maken. Veel relevanter vind ik immers de vraag waarom er meer arme mensen zijn bijgekomen. Dat komt volgens het CBS ook door de recessie. Ze verloren hun baan, raakten in de bijstand, maakten schulden en kwamen zo in een negatieve spiraal terecht. Dat is dus niet de schuld van de overheid geweest, maar een resultaat van de recessie. Aan het beleid is door het kabinet Balkenende IV ook niet veel veranderd, de bijstand, de bijzondere bijstand en re-integratiebeleid bleven hetzelfde als voor de crisis. De deeltijd-WW heeft voor veel werknemers en werkgevers als een goede overbrugging gefunctioneerd en voorkomen dat een nog grotere groep in de bijstand kwam. 
Als het nieuwe kabinet echter gaat korten op de bijstand en de kosten voor huren, zorg en energie ook gaan stijgen zullen de arme mensen wél door overheidsbeleid armer worden. Ook zullen er meer armen bijkomen. Als ze dan ook nog eens minder kansen hebben om via betaalde arbeid er weer bovenop te komen zal de inkomensongelijkheid nog groter worden. Links loopt in ieder geval nu al te hoop tegen de verhoging van de kosten en de verlaging van de uitkeringen.
Maar links zou meer moeten doen dan dat. Links zou veel meer moeten inzetten op het in staat stellen van mensen om uit de armoede te komen. Voormalig ING-bestuurder Rutger Koopmans verwoordde dat scherp in zijn onderzoek over armoede in Amsterdam. Het armoede beleid is volgens hem nog te veel gericht op pappen en nathouden, niet op mensen helpen uit de armoede te komen. Ook is het armoedebeleid zo versnipperd over allerlei potjes, instanties en regelingen dat veel mensen niet worden bereikt. Als de budgetten voor armoedebestrijding daadwerkelijk worden gekort, worden niet alleen de armen nog armer, maar is er ook geen ruimte om de oorzaken van armoede te bestrijden: analfabetisme, niet kunnen budgetteren, te weinig werkervaring of schooluitval. Links moet niet alleen proberen de potjes voor inkomensondersteuning op peil te houden, maar  vooral voorstellen doen om het beleid te richten op uit de armoede komen. Hoe dat kan is te lezen in de aanbevelingen van het rapport van Koopmans, ‘weg uit de armoede’.
Niemand wordt beter van een verpauperde onderklasse, de armen niet, maar ook de middenklasse en rijksten niet. Van enige inkomensgelijkheid worden we allemaal veiliger, gezonder en gelukkiger. Belastingverhogen voor de rijken zit er voorlopig niet in bij dit kabinet. Bovendien is de kans klein dat armen daar beter van worden, hooguit de staatskas. Armoede moet je bestrijden de armen te ondersteunen om uit de armoede te komen. Dat kost waarschijnlijk geen miljarden extra, maar vergt wel een andere aanpak. Een aanpak die zelfs rechtse mensen die heilig zijn overtuigd van de eigen verantwoordelijkheid enigszins zal kunnen bekoren. Al zullen ze de ogen moeten sluiten voor de hulp die sommigen nodig hebben om die verantwoordelijkheid ook te kunnen nemen.

Meer over:

opinie, economie

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (26)

JAWEH
JAWEH4 nov. 2010 - 14:41

Dank U voor het verwoorden van wat velen fragmentarisch als argument in die andere discussie naar voren brachten. Er zal wel weer veel commentaar op komen maar ik vermoed dat U die een stuk beter kunt pareren dan velen van ons.

matrix2
matrix24 nov. 2010 - 14:41

Inkomensgelijkheid betekend het einde van elke welvaartsstaat. inkomensgelijkheid zal lijden tot armoede voor iedereen. Ik ben blij dat de PVDA de komende 50 jaar niet meer in het kabinet komt.

Jason2
Jason24 nov. 2010 - 14:41

Politici kunnen zelf zelf veel meer doen, als de royale wachtgeldregeling gelijkgesteld zou worden met de veel soberer WW, dan is er weer wat meer gelijkheid in ons land. Het uitgespaarde geld kan dan naar de laagstbetaalden gaan

FritsGuevara
FritsGuevara4 nov. 2010 - 14:41

Het artikel wil juist dat een bepaalde groep rijker wordt. Gelijkheid is niet altijd hetzelfde als dat.

elten
elten4 nov. 2010 - 14:41

Mw Vos spreekt van linkse mensen en rechtse mensen, maar bedoelt linkse of rechtse politici. Mensen zijn niet links of rechts. Politici zien zichzelf misschien wel zo vanuit electoraal belang. Maar het onderscheid links-rechts is reeds lang achterhaald. Historisch gezien is de sociale emancipatie in Noord-west Europa rond 1900 geen resultaat van 'linkse' inspanning, maar meer van 'rechts' realisme. Een algemene opmerking: Joop.nl zou van haar scribenten moeten verlangen om zelf aan het debat, dat ze met hun bijdrage starten, deel te nemen en op de reacties te reageren. Anders is het slechts ons aan een kluifje zetten en zelf hoog en droog blijven zitten.

desertfax
desertfax4 nov. 2010 - 14:41

Merkwaardig is dat een neoliberaal regeringsstandpunt een rekenrente dwingend voorschrijft en het gehuldigde vrije marktmechanisme niet honoreert, daar steekt weer iets achter je zult het zien. Op de (ABP) pensioenen wordt al bijna vijf jaar de prijsindexering nauwelijks of in het geheel niet toegepast, ook vanwege de bedotterij met die rekenrente, de achterloop is inmiddels tussen 6 en 8 procent. Allemaal groter en groter wordende dictatortjes die politici, vooral als ze mee eten van wat de soldatenpot aan het front schaft, of op de fiets naar hun werk komen.

desertfax
desertfax4 nov. 2010 - 14:41

Mei Li Vos kan de standpunten van haar artikel al bevestigd zien in de 18e eeuw toen de Montesquieu aankondigde dat, als in het land de redelijke inkomensverdeling uit het oog wordt verloren, daar een ongeinteresseerde bende in chaos overblijft. Daar geeft Mei Li impliciet een paar voorbeelden van, daarmee ook illustrerend dat sedert 2000 de inkomens- (= verdelings-) politiek in Nederland volledig is verwaarloosd en uiteindelijk even volledig uit de hand gelopen . Samen met twee andere CDA-blunders, de invoering van de euro met exorbitante prijsstijgingen en de uitvoering van de zorgwet-2006 met exorbitante kostenstijgingen, eveneens totstandgekomen doordat kamerleden zaten te suffen terwijl de kabinetten deden wat hen het best uitkwam , is de onregelmatiger geworden inkomensverdeling de oorzaak van veel , geheel terechte onvrede en onverschilligheid in het land. Als het geld op is komen de normen en waarden vanzelf, maar het kan ook omgekeerd : 2000 zogenaamde topambtenaren met operettesalarissen groter dan Rutte, totaalkosten 380 miljoen plus, en gewone ambtenaren die voor een verhoginkje van 2 procent worden teruggefloten door een mijnheer Blok of zo van de VVD, zulke dingen beargumenteren dat op zijn allerleukst.

robheus2
robheus24 nov. 2010 - 14:41

Over beloningsbeleid en economische prikkels, wat de wetenschap daarover vaststelt: http://www.youtube.com/watch?v=u6XAPnuFjJc Samenvatting: Als je gewone eenvoudige mechanische arbeid beter betaald, dan stijgt de prestatie Als je analytische arbeid meer beloond, dan DAALT de prestatie. Lijkt tegenstrijdig, maar is waar, en uitgebreid onderzocht met telkens de zelfde uitkomst.

Pjotrs
Pjotrs4 nov. 2010 - 14:41

Goed dat Mei Li Vos het rapport van Rutger Koopmans aanbeveelt. Alleen jammer dat er niets met dat rapport gebeurt, want PvdA-wethouder Freek Ossel werd door de Amsterdamse PvdA-top teruggefloten. Dus blijft het pappen en nathouden.

1 Reactie
cormol
cormol4 nov. 2010 - 14:41

Er zijn nog altijd 30 gemeenteraadsleden niet-PvdA, dus laat die dat maar aanpakken. Maar ja de VVD zit natuurlijk ook graag op zijn 2 wethouderszetels en over het Amsterdamse D66 zullen we maar helemaal zwijgen.

Peter502
Peter5024 nov. 2010 - 14:41

De bekende verwarring tussen een causaal en een correlatief verband. Inkomensgelijkheid bevorderen zal niet a priori tot een betere samenleving leiden. Het hangt er vanaf welke mechanismes er werkzaam zijn en hoe die de inkomensverhoudingen beinvloeden. Maatregelen die mensen helpen uit de armoede te ontsnappen bevorderen niet per se de gelijkheid. Mensen die niet geleerd hebben voor zichzelf te zorgen, dat heeft vrij weinig met inkomensgelijkheid of -ongelijkheid te maken. De rijken rijker geworden door mazzel op de beurs tijdens de recessie ? dat is wel een van de merkwaardigste redeneringen die ik de laatste tijd gezien heb. Aannemende dat arme mensen niet op de beurs handelen heeft de overgrote meerderheid , particulieren zowel als institutionele belegger, een enorm verlies geleden. Niet voor niks dat de pensioenfondsen in de problemen zitten.

1 Reactie
mees.
mees.4 nov. 2010 - 14:41

Doe niet net of je er iets van snapt want dat doe je dus niet Pensioenfondsen staan er wat beleggingsresultaten beter voor dan vóór de kredietcrisis....het probleem voor de pensioenfondsen is: DE LAGE RENTESTAND

Pjotrs
Pjotrs4 nov. 2010 - 14:41

"De overheid heeft overigens ook geen belastingmaatregelen kunnen treffen die de mazzelinkomsten op de beurs konden afromen." Evenmin zijn maatregelen genomen om de miljarden die zijn verdampt te compenseren, maar daar hoor ik dan weer niks over. Wel kenmerkend voor de mentaliteit: verliezen zijn voor jou, winsten romen we af. Alsof er via Box 3 al niet jaarlijks wordt afgeroomd. Mei Li Vos lijkt hier te pleiten voor een kansspelsocialisme: wie verliest mag op de blaren zitten, wie wint mag belasting afdragen.

1 Reactie
Carbinol
Carbinol4 nov. 2010 - 14:41

Niet helemaal waar, het mis meer van: als je verliest én hard werkt moet je op de blaren zitten, als je verliest maar eigenlijk toch al niks doet, mag je de room opsnoepen.

[verwijderd]
[verwijderd]4 nov. 2010 - 14:41

Het is mooi geweest met al dat genivelleer. Nederland is daar al ver genoeg in gegaan en staat wat dat betreft op nummer een op de wereldranglijst. En in een recessie moet je zo'n onderwerp al helemaal niet aansnijden.

1 Reactie
cormol
cormol4 nov. 2010 - 14:41

Going Dutch om wat op te vrolijken: http://www.nytimes.com/2009/05/03/magazine/03european-t.html?_r=1

Latok
Latok4 nov. 2010 - 14:41

"Niemand wordt beter van een verpauperde onderklasse, de armen niet, maar ook de middenklasse en rijksten niet. Van enige inkomensgelijkheid worden we allemaal veiliger, gezonder en gelukkiger. Belastingverhogen voor de rijken zit er voorlopig niet in bij dit kabinet. Bovendien is de kans klein dat armen daar beter van worden, hooguit de staatskas. Armoede moet je bestrijden de armen te ondersteunen om uit de armoede te komen. Dat kost waarschijnlijk geen miljarden extra, maar vergt wel een andere aanpak. Een aanpak die zelfs rechtse mensen die heilig zijn overtuigd van de eigen verantwoordelijkheid enigszins zal kunnen bekoren. Al zullen ze de ogen moeten sluiten voor de hulp die sommigen nodig hebben om die verantwoordelijkheid ook te kunnen nemen. " ____________________________________________ Sorry maar mensen zijn een (veredelde) diersoort. Het interresseert "de rijken" echt geen ene sodemieter of "armen-without-a-cause" meer zullen delen in verworven collectieve rijkdom of niet. Enkele uitzonderingen daargelaten wat helaas/gelukkig een particuliere aangelegenheid is.

5 Reacties
JAWEH
JAWEH4 nov. 2010 - 14:41

Totdat die onderklasse in opstand komt en dan hebben ze een probleem. Het is dus ook eigenbelang. Geef het volk brood en spelen.

hansdetorenkraai
hansdetorenkraai4 nov. 2010 - 14:41

moooooooooooi gesproken!

Sternenstaub
Sternenstaub4 nov. 2010 - 14:41

Apenrots-redeneringen zijn al lang passé, maar blijf er vooral aan hangen; de geschiedenis bewijst dat de economische onderklasse de rijkdom op een gegeven moment gewoon terugvordert, als de economische bovenklasse meent zich superieur te kunnen voelen en gedragen, en dus de "rest" als minderwaardig behandelt. Zo simpel is dat, en dat zag Marx ook. Het is de basis van het revolutionaire denken, en die is níet passé, maar uitermate relevant. Neo-liberale beledigingen zijn als de borrelpraat van geestelijk miserabelen met teveel eigendunk: zonder gezelligheid, zonder proost, en zeker zonder op je gezondheid. Dan kun je ook zo'n antwoord verwachten. Neo-socialisten moet ophouden met aardig gevonden te willen worden. Gewoon de neo-liberale propaganda zo hard mogelijk aanpakken, de schadelijke doctrines één voor één stuk slaan, met hernieuwd zelfrespect.

Sternenstaub
Sternenstaub4 nov. 2010 - 14:41

In het vuur van mijn eigen argumenteringen vergat ik te zeggen: bedankt Mei Li Vos, ik vind je stuk goed.

Sternenstaub
Sternenstaub4 nov. 2010 - 14:41

Ik heb mijn reactie al verzonden, en zoals bekend kan er niet verwijderd of geredigeerd worden, maar ik realiseer me dat ik je reactie verkeerd heb opgevat, n.l. precies contra je bedoelingen, waarvoor mijn verontschuldigingen. Mijn reactie was, en is nog steeds, bedoeld voor de op Joop aanwezige vertegenwoordigers v.d. neo-liberale horde die ons, maar vooral zichzelf proberen te overtuigen van hun gelijk. Ik ben soms te vurig in mijn drang tot argumentering van hun ongelijk, en schiet mijn doel voorbij. Verdorie.

trujac
trujac4 nov. 2010 - 14:41

Mooi verhaal Mei Li Vos, dat hoor ik al bijna een leven lang. Alleen is het jammer dat jouw en mijn partij de afgelopen decenia enthousiast heeft meegewerkt om het liberalisme en de daarbij behorende marktideologie uit te dragen. Mede dank zij Kok en co betalen de armen zich bijvoorbeeld scheel aan een zorgverzekering die ook nog verschil maakt tussen arm en rijk. Bespaar me dus mooie woorden, daden aub.

1 Reactie
keck66
keck664 nov. 2010 - 14:41

'Mede dank zij Kok en co betalen de armen zich bijvoorbeeld scheel aan een zorgverzekering die ook nog verschil maakt tussen arm en rijk.' Is dat wel zo? Mensen met een laag inkomen krijgen een zorgtoeslag (61 euro als ik me niet vergis) die bijna de hele zorgverzekeringspremie dekt (65 euro als je even slim shopt)...

cormol
cormol4 nov. 2010 - 14:41

"De overheid heeft overigens ook geen belastingmaatregelen kunnen treffen die de mazzelinkomsten op de beurs konden afromen. " Het minste wat men in elk geval had kunnen doen om een deel van die mazzelinkomsten ook bij de pensioenfondsen (toch 784 miljard eind van het jaar) te laten neerkomen. Kennelijk snapt mevrouw Li Vos de impact van de 2008 crisis op de vermogenspositie en economie nog niet helemaal of eerder helemaal niet.

1 Reactie
Pjotrs
Pjotrs4 nov. 2010 - 14:41

"Het minste wat men in elk geval had kunnen doen om een deel van die mazzelinkomsten ook bij de pensioenfondsen (toch 784 miljard eind van het jaar) te laten neerkomen." Als de beleggingsspecialisten van de pensioenfondsen hun werk goed hebben gedaan is het daar ook terechtgekomen. De overheid heeft daar verder niets mee te maken. "Kennelijk snapt mevrouw Li Vos de impact van de 2008 crisis op de vermogenspositie en economie nog niet helemaal of eerder helemaal niet." Kennelijk snap jij niet wat er gaande is. Met de vermogenspositie van de pensioenfondsen is niets mis: de verliezen op de beurs van de afgelopen jaren zijn alweer goedgemaakt. De fondsen hebben alleen een probleem met de real time koppeling aan de rente die op dit moment historisch laag is. Halen ze met hun beleggingen een rendement van 10% dan mogen ze toch maar iets van 1,5% meetellen bij de berekening of ze aan hun langdurige verplichtingen kunnen voldoen. De dekkingsgraad is dus niet te laag maar die zou dat wel zijn als de pensioenfondsen al hun vermogen op een slecht renderende renterekening zouden zetten. Puur een boekhoudkundige/politieke kwestie.