
D66, CDA en VVD hebben in een knetterrechts regeerakkoord de oorlog verklaard aan links, sociaal en groen Nederland. In reactie op de meermalen uitgestoken hand van GL-PvdA krijgen we steeds een vuistslag terug. Het is naïef en zorgwekkend om te denken dat er bij dit kabinet nog iets fundamenteel anders te halen valt. Het tast onze geloofwaardigheid en onze waardigheid aan, en er dreigt dat we te lang kiezers laten geloven dat alleen fascisten als de PVV echt nee zeggen tegen de verdere afbraak van onze verzorgingsstaat.
Onze politiek leider verklaarde op 1 februari jl. in Utrecht dat er alleen steun komt als er een fundamentele andere koers komt. Niet alleen op sociale zekerheid en zorg, maar ook in de aanpak van de woningnood en in de verdeling van onze welvaart en in de lusten en lasten van extra investeringen, zoals die in onze defensie, en ook op de aanpak van de transities. En dat onderwijs nu bezuinigingen teruggedraaid ziet worden is te weinig – we hebben ook daar investeringen nodig. En wat mij betreft is ook de migratieparagraaf onacceptabel.
Het gevaar is dat dinsdag in het Tweede Kamerdebat over het regeerkabinet er weer geen duidelijkheid komt – wat is er makkelijker voor deze drie partijen dan alles doorverwijzen naar de ministers die het maar moeten uitonderhandelen. Eerst met maatschappelijke organisaties, die vervolgens kunnen kiezen uit nog rechtsere partijen of toch maar, als het echt niet anders kan, GL-PvdA.
Zo’n uitkomst moeten we echt niet accepteren. Dat zou namelijk impliceren dat een echt, fundamenteel andere koers nog verder uit het zicht verdwijnt. Zonder fundamentele koerswijziging moeten we de begrotingswetten en het belastingplan niet steunen, in beide Kamers. Zo’n boodschap geeft helderheid, want dan is het aan extreemrechts om dat wel te doen, en dan weet de kiezer in maart waar hij aan toe is.
Dat is geen partijbelang voor het landsbelang stellen, maar juist het omgekeerde. Ons verkiezingsprogramma is het landsbelang. Dat toonde alle doorrekeningen aan, van CPB t/m PBL. Ons verkiezingsprogramma is geen linkse hobby’s bedrijven, maar mensen voor belangen van de ultra rijken plaatsen. Het regeerakkoord van deze minderheidscoalitie doet het omgekeerde.
Tom-Jan Meeus stelde in Buitenhof op 1 februari jl. dat de stekker uit deze coalitie trekken een zelfmoordpoging zou opleveren voor iedere partij, ook in de oppositie. Dat is kletskoek. Dat niet doen bij dit dramatische akkoord, zou dat wel zijn. Dan gaat de fascistische PVV er weer vandoor met hun propaganda dat zij als enige wel tegen zijn. En zullen we de mensen voor wij er willen zijn, nooit als kiezers terugwinnen. Je verzetten tegen een asociaal regeerakkoord is niet je verbinden met extreemrechts, maar is een alternatief geven dat wel bewezen perspectief geeft op betere, socialere en groenere resultaten.
Nieuwe verkiezingen zijn altijd een kans én een risico. Wie bang is om de slag met de op drift geraakte kiezers aan te gaan, zal die slag verliezen. Het getuigt van onvoldoende geloof in eigen kracht, in onze eigen inhoud en argumenten. Waar blijft de analyse van onze recente twee verkiezingsnederlagen, terwijl de wetenschap en de planbureaus ons glanzende resultaten beloofden? Het louter wisselen van een lijsttrekker, en het hopen op een effect van de definitieve fusie in juni a.s. is echt onvoldoende. De stijl en toon moet anders: offensiever, assertiever.
Trouw stelt dinsdag terecht: D66 wint het premierschap, dat anderen terecht definieerde als een kopie van de stijl van Rutte, en de VVD wint het kabinetsbeleid. En NRC analyseerde de reactie van onze Jesse Klaver als twijfelachtig, met een dubbele, onduidelijke boodschap. Ik ben het oneens met Jesse dat we dubbele gevoelens zouden moeten hebben: blij met het afscheid van de prutsers van Schoof, maar geschrokken van het nieuwe regeerakkoord – maar in ieder geval komen er nu capabele bestuurders.
Alsof de VVD niet hoorde bij die prutsers, en niet met leugens die zelfs de reputatie van Rutte overtroffen het kabinet Rutte 4 ten val brachten en Schoof aan de macht brachten. En alsof verkeerd beleid, dat Nederland verder achterop brengt als we kijken naar sociale en groene doelstellingen, niet meer kansen krijgen met capabele technocraten dan met prutsers van NSC en BBB. We gaan nog terugverlangen naar de stilstand van Schoof als de capabele rechtse Jetten bestuurders ons teruggang brengen, zo waarschuw ik.
Is het dan echt zo erg, zitten er echt geen goede dingen in het regeerakkoord? Natuurlijk zitten er ook goede dingen in het regeerakkoord, denk aan de aanpak van femicide, aan de extra defensie-uitgaven ook – ja, die zijn hard nodig. Het fundamentele debat gaat over de verdeling van de lasten en lusten, van onze welvaart. De rekening wordt bij lage en middeninkomens gelegd, waar die al in grote financiële problemen verkeren. De 20% hogere inkomens en de bedrijven met hoge winsten worden op alle terreinen verder bevoordeeld, terwijl de verdeling al zo enorm onrechtvaardig is. En de grote bedrijven en de vervuilers worden verder gespaard, waardoor Nederland helemaal niet van het slot gaat – dat is een illusie van Jetten.
Wat zouden onze rode lijnen moeten zijn, wat zou er minimaal moeten veranderen om wel tot een akkoord met Jetten c.s. te komen? Vooropgesteld dat ik niet geloof in zulke concessies, want ze staan diametraal op dit regeerakkoord. Maar ik noem ze toch, ook om nader te duiden wat er mis is aan dit regeerakkoord:
Alle (ja, alle, Jesse) bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid in dit regeerakkoord moeten van tafel. Er kan best efficiënter gewerkt worden in beide sectoren, maar de voorgestelde maatregelen leiden daar niet toe. Ze verleggen alleen de rekening van het collectief naar het individu, van de premiebetaler naar de patiënt. De doekjes voor het bloeden voor bijvoorbeeld chronisch patiënten maken opnieuw een recht op betaalbare zorg tot een mogelijke armoedevoorziening bij gemeenten. We moeten juist decentralisaties terugdraaien en investeren in meer personeel. De zorg en de sociale zekerheid, inclusief de AOW, zijn helemaal niet onbetaalbaar, als we ook onze welvaartsgroei in aanmerking nemen. Door de gekozen aanpak zal het aantal zorgmijders toenemen, wat op langere termijn de zorgkosten doet stijgen in plaats van dalen. De WW, AOW, de WIA en de bijstand moeten juist verbeterd worden voor de mensen die er afhankelijk van zijn, met extra investeringen. En ja werk is belangrijk, maar dat vraagt niet nog meer dwang en accent op activering, dat is bewezen contraproductief. Wij geloven in eigen regie, vertrouwen in mensen, belonen en faciliteren in plaats van straf. Ook de nieuwe coalitie spreekt weer over bestrijden van fraude in de sociale zekerheid, en niet in de fiscaliteit, terwijl bewezen is dat die laatste een veelvoud bedraagt.
Er is veel en ingrijpend wat er fundamenteel veranderd zou moeten worden in dit akkoord, wil het bespreekbaar worden voor een groenrode partij. Nu teveel inleveren met magere concessies zal onze jonge fusiepartij zeer schaden. Maar belangrijker: het zal ons land veel schade aanbrengen. En de mensen en de natuur die er leven. Er hoeft geen twijfel te zijn over hoe dit akkoord door ons bejegend moet worden. Ik verwacht een assertieve en zeer kritische inbreng van onze fracties in beide Kamers.
Meld je hieronder gratis aan voor Joop NL. Iedere donderdag een selectie opvallende nieuwsverhalen, opinies en cartoons in je mailbox.