Klimaatcrisis: vakantiegangers moeten voortaan de kaart van de omgeving uit hun hoofd leren

Wie op vakantie gaat naar gebieden waar de kans op bosbranden reëel is, en dat is door de klimaatcrisis op heel veel plekken het geval, moet zich goed voorbereiden. Niks doen en er op rekenen dat de autoriteiten je wel op tijd komen redden is een luxe die niet meer bestaat. De omvang van het gevaar is daar veel te groot voor geworden.

De Vlaming Julien Chaubet verbleef in het Spaanse gebied waar deze week 12 mensn omkwamen in een plots snel naderende vlammenzee. Hij vertelt aan de publieke omroep VRT hoe hij wist te ontsnappen en geeft advies: “De belangrijkste les die ik onthouden heb, is dat je goed moet weten waar je bent en hoe je weg kunt komen op het moment dat er zich iets voordoet. Die informatie moet je in je hoofd hebben. Nu de klimaatverandering zo hard toeslaat, wordt het extra belangrijk dat mensen daar op voorbereid zijn. We hebben vrees ik inmiddels een kantelpunt bereikt waarbij preventie niet meer voldoende is.”

Vertrouwen op gps is riskant want dat systeem of je apparatuur kan uitvallen. Bovendien werkt parate kennis altijd sneller.

Een zoon van een vermiste Belg vertelt aan de VRT dat slachtoffers onterecht verweten wordt dat ze de instructies niet opvolgden. Hij had zijn vader aan de telefoon toen die trachtte te ontsnappen aan de vlammen:

"De mensen die overleden zijn, hebben geen bevelen genegeerd, want er zijn geen bevelen gegeven. Er is geen informatie verstrekt. Ze zijn pas beginnen te rennen toen de vlammen hen bijna bereikt hadden. Het was hun allerlaatste strohalm", vertelt Verdonckt aan Reuters. "Het is niet eerlijk dat ze de schuld krijgen, terwijl het niet hun keuze was."

De Spaanse autoriteiten stuurden wel waarschuwingen uit via onofficiële kanalen, zoals whatsappgroepen, maar zonden anders dan gebruikelijk geen SMS-alert uit omdat gevreesd werd dat de enige vluchtweg dan verstopt zou raken met mensen die helemaal geen gevaar liepen.

De brandweer zegt de natuurbrand in het gebied inmiddels onder controle te hebben. Er worden nog steeds acht mensen vermist. Twee Britse wandelaars die verrast waren en flinke brandwonden opliepen, werden op wonderbaarlijke wijze gered door zeer alerte hulpverleners.

De natuurbranden vinden niet alleen in Spanje plaats, ook bijvoorbeeld de Franse Pyreneeën worden getroffen. Aan TF1 liet een bewoner zien hoe zijn huis deze week op het nippertje gespaard bleef.

1500 mensen moesten het gebied ontvluchten.

De hitte blijft aanhouden. De Franse meteo waarschuwt dat vanaf maandag een wolk Saharazand over Europa trekt die afkoeling verhindert.

Het zijn overigens niet alleen bosbranden. Door de aanhoudende hitte ontstaat er een tekort aan drinkwater. In Frankrijk ligt de rivier de Loire er uitgedroogd bij.

In het Ierse Killdare wordt wegens tekorten het drinkwater voor de bewoners afgesloten. Zelfs het waterrijke Zweden ziet zich genoodzaakt tot maatregelen. Toeristen wordt gevraagd te gaan zwemmen in plaats van te douchen om zo drinkwater te besparen.

Ook in Nederland en Frankrijk worden burgers opgeroepen spaarzaam te zijn met douchen om een tekort aan drinkwater te voorkomen.

De zinderrende hitte leidt ook tot problemen bij typisch zomerse evenementen. De Tour de France bijvoorbeeld ziet zich genoodzaakt etappes in te korten en de Vierdaagse overweegt verplaatsing naar een ander seizoen. Verstandig zijn is geen vanzelfsprekendheid. In Gelderland is veel kritiek op een festival dat geen waterpunten aanlegde, het zelf meenemen van water verbood en 5,75 euro rekende voor een flesje water.