Klimaatcrisis: Eerste week juli breekt alle hitterecords, 'zorgwekkend nieuws voor de planeet'

De eerste week van juli was de warmste week ooit gemeten op de planeet. Dat heeft de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) van de VN laten weten. De uitzonderlijk hoge temperaturen in deze maand volgen op de heetste maand juni ooit.

"We bevinden ons op onbekend terrein,” zegt WMO-directeur Christopher Hewitt. “We kunnen verwachten dat er meer records zullen sneuvelen naarmate El Niño zich verder ontwikkelt. Deze gevolgen zullen zich uitstrekken tot in 2024.” Ook noemt Hewitt de ontwikkelingen “zorgwekkend nieuws voor de planeet”.

De wereldwijde temperatuur van het zeeoppervlak bereikte zowel in mei als juni recordhoogtes voor de tijd van het jaar, aldus Hewitt: "Het is niet alleen de oppervlaktetemperatuur, maar de hele oceaan wordt warmer en absorbeert energie die daar honderden jaren zal blijven."

De afgelopen jaren vond het weerfenomeen La Niña plaats wat een relatief verkoelend effect had op het klimaat. Tegenhanger El Niño doet het tegenovergestelde. Wanneer de oceanen aanzienlijk opwarmen, heeft dat een domino-effect op de atmosfeer, op het zee-ijs en op gletsjers. Volgens de WMO is het extra zorgwekkend dat El Niño “nog niet echt op gang is gekomen”.

Verschillende plekken op de wereld worden momenteel geteisterd door extreme weersomstandigheden. Het zuidwesten van de VS zucht al weken onder hittegolven. In Nevada, New Mexico en delen van Texas worden bewoners aangeraden binnen te blijven. Canada heeft ondertussen door droogte te kampen met een absoluut recordaantal bosbranden. Afgelopen vrijdag woedden er 670, volgens het Canadese ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen is de ellende pas begonnen met “een lange en moeilijke zomer in het verschiet”.

Ook Irak kampt met de zwaarste hittegolf in de afgelopen 40 jaar. Vooral het zuiden kampt met ernstige hitte. De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties heeft gewaarschuwd dat de temperaturen “een verwoestende impact” hebben op het ecosysteem, boeren en op de visserij. In het noorden van India vallen hevige moessonregens met overstromingen en aardverschuivingen tot gevolg. Delen van de Indiase hoofdstad New Delhi, waar ruim 27 miljoen mensen wonen, staan onder water. Daar viel in één dag tijd 153 millimeter regen, iets wat in geen veertig jaar is voorgekomen.

Eerder al had secretaris-generaal van de VN António Guterres gezegd dat de huidige weersextremen het bewijs zijn “dat de klimaatcrisis uit de hand loopt”. Ook voor Europa belooft de bovenmatig hete start van de zomer weinig goeds. De vorige record brekende hittegolven vonden plaats in 2022. Die zomer kwamen minstens 61.000 Europeanen om het leven als gevolg van de hitte.