Klimaatcrisis: Cruciale Atlantische oceaanstroming dichter bij totale ineenstorting dan gedacht

Nieuw onderzoek toont aan dat het veel waarschijnlijk is dat de Atlantische oceaanstroming Amoc in elkaar zal storten dan tot nu toe werd aangenomen, zo meldt The Guardian op basis van een studie die woensdag verscheen in het wetenschappelijk tijdschrift Science Advances. Wetenschappers combineerden klimaatmodellen met echte oceaanmetingen en kwamen zo tot een betrouwbaarder beeld: de stroming vertraagt tegen 2100 waarschijnlijk met 42 tot 58 procent, een afname die vrijwel zeker op een instorting uitloopt.

De Amoc is een cruciaal onderdeel van het wereldwijde klimaatsysteem dat vanuit het zuiden warm tropisch water naar Europa en de Arctische regio transporteert. Als gevolg van de klimaatcrisis was deze stroming al zwakker dan hij in de afgelopen 1600 jaar is geweest. Door de door mensen veroorzaakte opwarming stijgen de temperaturen in het Noordpoolgebied razendsnel, waardoor het oceaanwater er langzamer afkoelt en wegzinkt. Die verstoring zet een zichzelf versterkend proces in gang dat de stroming verder verzwakt. Een uiteindelijke instorting zal de regenpatronen verschuiven waarvan honderden miljoenen mensen afhankelijk zijn, West-Europa treffen met extreme winters en droogtes, en de zeespiegel langs de Atlantische kusten - van de westkust van Afrika tot en met Europa en van Zuid- tot Noord-Amerika - met vijftig tot honderd centimeter doen stijgen.

Klimaatwetenschapper Stefan Rahmstorf, die de Amoc al 35 jaar bestudeert, noemt het resultaat "uiterst zorgwekkend". De pessimistische modellen blijken het meest in overeenstemming met de werkelijkheid, en het omslagpunt waarop een instorting onvermijdelijk wordt is volgens hem mogelijk al halverwege deze eeuw bereikt. De werkelijke gevolgen zijn vermoedelijk nog ernstiger dan de nieuwe berekeningen suggereren, omdat het smeltwater van de Groenlandse ijskap er niet eens in is meegenomen.