Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

China klaar om Oceanië in te lijven

Nieuwe overeenkomst betekent grote machtsuitbreiding in gebied
Joop

Klavers ‘zwaktebod’ is juist een sterke zet

  •  
27-02-2021
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
jesseklaver
Klaver geeft openlijk toe dat hij het niet alleen kan en de anderen nodig heeft.
Jesse Klavers flirt met de drie andere progressieve partijen ontmoet tot nu toe vooral schampere en cynische reacties (zie bijvoorbeeld NRC Handelsblad , 24 februari). Dat is jammer, maar ook voorspelbaar in het huidige klimaat van ‘eigen identiteitje eerst’. Terwijl een stembusakkoord tussen GroenLinks, D66 en PvdA (en zo mogelijk de SP) de enige manier is om de komende verkiezingen tot een werkelijk ‘Keerpunt 21’ te maken. De uitslag ervan is namelijk net zo voorspelbaar: allen tegen allen, en aan het einde wint Mark Rutte.
In de politiek hangt alles ervan af hoe stijlvol een bepaalde inhoud voor het voetlicht wordt gebracht. Een opvallend stijlverschil tussen GroenLinks en de anderen is dat Klaver openlijk toegeeft dat hij het niet alleen kan en de anderen nodig heeft. Samenwerking is beter dan soleren in de marge en elkaar vliegen afvangen. Zo kan een collectieve zwakte (drie van de vier partijen staan immers op verlies) worden omgebogen tot een collectieve kracht, die de macht van de rechtse partijen, vooral de VVD, eindelijk kan breken.
Het is te gemakkelijk om die ‘lieve’, inclusieve campagnestrategie af te doen als doorzichtig-opportunistisch of als een zwaktebod. De nieuwe houding is tegelijkertijd kwetsbaar én offensief: op de goede manier onzeker én ambitieus. Zij wordt wel degelijk aangejaagd door zelfvertrouwen en de wil om te winnen, maar ook door het nuchtere besef: winnen kan GroenLinks niet alleen. Geloven D66, de PvdA en de SP werkelijk dat ze dit in de nabije toekomst wél kunnen?
Klaver noteert dat de vier partijen complementair zijn en elkaar grotendeels overlappen in hun kernwaarden en hoofdpunten van beleid. Dat wil ook zeggen dat ze incompleet zijn zonder elkaar. Maar vaak zitten de vier nog hoog op hun eigen stokpaardjes. GroenLinks zelf denkt te vaak dat alles groen is en groen alles is. D66 beschouwt zichzelf graag als de redelijkheid zelve – en anderen snel als onredelijk. De SP koestert zich in het ware socialistische gelijk. En de PvdA gelooft nog steeds de enige echte volkspartij te zijn, vanwege haar spagaatstand tussen hoger en lager opgeleide kiezers.
In een flirt is het logisch dat de player de minder aantrekkelijke kanten van zijn partner met de mantel der liefde bedekt. Klaver roemt de vrijzinnigheid, de groene sensibiliteit en de onderwijsliefde van D66, maar ziet de harde meritocratische kant van die partij over het hoofd, of verluchtigt die tot het voordeel van een betere relatie met het grote bedrijfsleven. Ook met de SP worden niet de verschillen aangezet (Europa, de groene politiek, hij vergeet nog de autoritaire partijcultuur), maar juist de overeenkomsten: het bestrijden van ongelijkheid en armoede en het herstel van de verzorgingsstaat. Zo zouden de anderen de ‘elitaire groene Gutmensch’ in de boezem van GroenLinks misschien wat meer kunnen relativeren.
Is die mantel der liefde niet juist nodig om het eigen kleine gelijk in de spaarstand te zetten, ter ere van een hoger doel? VVD en CDA, PVV en FvD zijn de echte tegenstanders, niet de buurman met wie het zo gezellig kibbelen is. Klavers ‘zwaktebod’ is natuurlijk campagnestrategie, maar zijn bod is gedurfd en innemend. Juist nu moeten progressieve partijen zich een bredere blik aanmeten dan alleen die naar binnen en alleen recht vooruit langs de oogkleppen. Inderdaad: ‘De tijd na corona is de afspraak van deze generatie progressieve politici met de geschiedenis. Daarop zullen wij in de toekomst worden afgerekend’. Dat zijn grote woorden, maar er staat veel op het spel, en de tijd voor kleine politiek is voorbij.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (33)

Raymond Bhagwandin
Raymond Bhagwandin1 mrt. 2021 - 5:56

“Klaver geeft openlijk toe dat hij het niet alleen kan en de anderen nodig heeft.” Dat hoeft hij niet toe te geven, links staat er beroerd voor, dat weet iedereen, gl en de pvda zijn een verbinding aangegaan, de sp kan je sowieso afschrijven, die willen niet regeren, d’66 zou je met wat moeite in het linkse kamp kunnen trekken maar wil misschien geen slapende honden wakker maken, kiezers van zich vervreemden, dan wel rechtse partijen, ik weet niet wat daar de overwegingen zijn, dat Klaver in het openbaar deze oproep doet geeft de indruk dat hij zichzelf een voortrekkers rol toedicht, als hij dat achter de schermen doet en ze gezamenlijk een dergelijk akkoord wereldkundig zouden maken zou die verbinding levensvatbaar kunnen zijn, of dat tot het gewenste resultaat zou leiden blijft de vraag,

korheiden2
korheiden228 feb. 2021 - 10:37

Bij de peilingen van vandaag (De Hond en ja die is wat gunstiger voor rechts) staan alle rechtse partijen (VVD, CDA, PVV, FVD, JA21, Code Oranje en SGP) boven de 90 zetels. Links staat gewoon op verlies. Alleen de PvdA wint enkele zetels terug. Er is gewoon weinig steun voor de linkse plannen.

2 Reacties
Martin007
Martin00728 feb. 2021 - 14:55

De vraag is, Kor, waarom is dat zo? Wij hebben ongeveer 14 miljoen kiesgerechtigden, waarvan er 4 miljoen niet gaan stemmen. Nederland heeft naar mijn schatting minimaal 4 miljoen mensen met een uitkering (WAO, AOW, WW). Het lijkt mij niet zo slim om niet, of op een liberale partij te stemmen in die situatie. Wij hebben ongeveer 9 miljoen werkenden, waarvan er ongeveer 1 miljoen ondernemer zijn. De 8 miljoen met een baan in loondienst, betalen 0 euro voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering, het staatspensioen (AOW) of een aanvullend pensioen bij een fonds. Voor de zorgverzekering betalen mensen hooguit 120 euro per maand, waarbij de laagst betaalden grotendeels worden gecompenseerd door de zorgtoeslag. In ieder geval, datgene wat de werknemer NIET betaalt, wordt door de werkgever betaald. En dus uiteindelijk door de consument. De liberale partijen willen dat werknemers die premies volksverzekeringen ZELF betalen. En dus lijkt het mij niet zo'n goed plan voor die 8 miljoen werkenden om niet, of op een liberale partij te stemmen. Die 4 miljoen met een uitkering + die 8 miljoen werknemers zijn samen 12 miljoen mensen. De meerderheid. En die mensen hebben allemaal helemaal niets te zoeken bij een liberale partij. Mag jij mij uitleggen waarom de liberale partijen 75 % van de zetels krijgen.

LaBou
LaBou 1 mrt. 2021 - 6:55

"De 8 miljoen met een baan in loondienst, betalen 0 euro voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering, het staatspensioen (AOW) of een aanvullend pensioen bij een fonds. " Blijkbaar heeft martin007 nog steeds zijn salarisafrekening niet goed bekeken. Het wordt tijd dat hij dat eens gaat doen. Misschien laat hij dan dit soort domme opmerkingen achterwege.

teo
teo28 feb. 2021 - 10:34

Deze 4 partijen komen niet verder dan 55 zetels en dan?

1 Reactie
Martin007
Martin00728 feb. 2021 - 14:58

Hoezo en dan? Het spelletje van sociale voorzieningen afbreken om daarna de belastingen voor het grootbedrijf weer verder te verlagen, gaat gewoon door. Want blijkbaar vindt het volk dat een goed plan. Tot ze in de shit komen en vadertje staat nodig hebben om in leven te blijven. En dan is Leiden in last, maar is het wél te laat.

P Haan
P Haan28 feb. 2021 - 7:35

Voor mij is het een anti-democratisch zwaktebod. Klaver heeft als partijleider de verantwoordelijkheid om een goed verhaal te brengen, de partijstandpunten uit te dragen en uit te leggen, en in de debatten te laten zien waar zijn partij voor staat. Net als zijn collega's, natuurlijk. En dan komen de verkiezingen, en gaat het formatie proces lopen. Een statig geheel, waar de dans belangrijk is maar waar ook de ruimte is om aan te geven hoe je ideale wereld er met de dan geldende zetelverdeling uit gaat zien. In deze fase druk zetten op de informateur is ongehoord. En ook druk zetten op de kiezer, want een stem op hem is dus een stem op drie partijen? Of misschien vier? Of toch niet? Los daarvan, zijn gedrag van de afgelopen jaren maakt duidelijk dat alles wat hij in deze fase roept van nul en generlei waarde is, maar dit is nog wel een schepje bovenop zijn wens om de democratie af te schaffen.

5 Reacties
The Apple
The Apple28 feb. 2021 - 10:59

Aan de afkeuring door rechts kun je aflezen dat het en goede zet is.

P Haan
P Haan28 feb. 2021 - 18:50

Apple, En links is dan uit op een republiek?

The Apple
The Apple1 mrt. 2021 - 3:33

Niks er van, we hopen vol verwachting op Koning Klaver, ooit...

Zandb
Zandb1 mrt. 2021 - 7:46

Haan Een belachelijke reactie. Wanneer iemand duidelijk maakt, waar die voor kiest, wanneer die op een partij stemt, kan iedereen zijn of haar keuze (gebaseerd op een inschatting) maken. Zo gauw de uitslag van de verkiezing er is, en dan ontstaat er inderdaad een belangenafweging waardoor elke kiezer van welke partij ook uitermate verrast kan worden.

P Haan
P Haan2 mrt. 2021 - 6:16

@zandb, Ik begin te wennen aan je overdrijvingen, maar waarom belachelijk? Als de PvdA nu compleet verdwijnt, komt dat dan door de oproep van Klaver of doen ze dat helemaal zelf? Want als ik Klaver niet wil, kan ik nu ook niet meer op die partijen stemmen. Voor mij zit de kracht van ons systeem nou juist in de verschillen. En die mag je in verkiezingstijd benadrukken.

Kuifje3
Kuifje327 feb. 2021 - 21:54

Uiteindelijk draait het om de gunst van de kiezers. Hoe gaan de linkse partijen die gunst terug veroveren? In ieder geval niet met de huidige standpunten over de EU of het milieu (en dan met name de te nemen maatregelen) en ook niet door het steeds afgeven op rechtse politici. Eigenlijk kan ik deze zet van Klaver wel waarderen. Hij zoekt vrienden en dat is altijd een stuk slimmer dan het afgeven op anderen. Boos doen over tegenstanders is geen houding waarmee je nieuwe vrienden gaat vinden.

4 Reacties
Thuru
Thuru28 feb. 2021 - 10:29

Daar kan je asielbeleid en ontwikkelingshulp bij optellen. Een flinke reden om dan juist niet op links te stemmen en dan al helemaal niet op PVDA, GL, DENK, NIDA en BIJ1.

Norsemen
Norsemen28 feb. 2021 - 13:18

Thuru Elle keer als ik een reactie van je lees lijkt het wel of wij van verschillende planeten komen. Behalve dat wij beide mens zijn hebben wij verder geen enkel raakvlak. En het mooie hieraan is dat jij mij, ondanks dit, toch meer gunt dan een ander alleen maar omdat ik een blanke Nederlander ben. Bizar vind ik dat.

Martin007
Martin00728 feb. 2021 - 15:05

Thuru, wat jij blijkbaar niet door hebt, is dat de liberale partijen al 4 decennia een enorme meerderheid hebben en DUS verantwoordelijk zijn voor het asielbeleid. In 2015 kwamen er 86.000 mensen over de Middellandse Zee naar Nederland. In de Tweede Kamer zei iemand: maar wij hebben helemaal niet genoeg plek voor die lui. En dus kwam er een wet om het aantal AZC's uit te breiden. De PVV stemde vóór. Waarom? Geert is een liberaal, want was 6 jaar lid van de VVD fractie. Elk jaar gaan 300.000 mensen met pensioen, maar komen er nog geen 200.000 van school af. Als we niks doen, krijgen we een tekort aan werknemers. Dan gaan de arbeiders de dienst uitmaken en vragen zij om meer loon en stijgen de prijzen te hard. Dat vinden de liberale partijen onverantwoord en dus halen we jaarlijks vele tienduizenden mensen uit Azië en Afrika hier naar toe De partijen die jij noemt, hebben niets te vertellen en zijn dus ook niet verantwoordelijk voor het asielbeleid.

Zandb
Zandb1 mrt. 2021 - 8:03

Kuifje en Bobby Dat is waar, "Uiteindelijk draait het om de gunst van de kiezers." Maar in hoeverre moet/mag je daar een knieval voor doen? Door te je te neigen naar de gunst van de kiezer, loop je een groot risico dat je je van waar je voor staat verwijdert, of tot een zwalkbeleid komt. Of je moet de zaak willen belazeren en de gunst van de kiezer alleen maar als opstapje gebruiken om wanneer je de macht verovert, er je reet mee af te vegen. Vrienden zoeken is prima, maar wat mag zoiets kosten? Moet dat zover gaan, dat je maar niet als fout moet benoemen, wat je als fout ziet?

Sonic2
Sonic227 feb. 2021 - 21:08

Het is een zwaktebod. Omdat het van alle kanten niet deugt. Klaver wil D66 en SP in een blok. SP en D66 hebben heel weinig met elkaar gemeen. Waarom een blok samen met D66 en SP? Daar zit weinig logica achter. Waarom aandringen op een blok als andere partijen dat niet willen? D66 wilt het niet. SP zit er met tegenzin. Waarom wil je meedoen aan een blok als je van die vier het laagste staat in de peilingen? De linkse kiezer stemt dan op PvDA of D66. Die hoger staat. En voor de rest weet de kiezer heus wel dat Groenlinks het niet alleen kan. Het is meer een open deur. In het artikel wordt voor de rest al aangegeven dat als je een blok vormt dat je je ook aan de wat negatievere kanten van partijen koppelt. Ik zit niet bij Groenlinks in het hoofdbestuur, maar 18 Maart lijkt me een mooie datum om Klaver uit zijn functie te ontheffen. Mocht hij dat zelf tegen die tijd al niet gedaan hebben. Ik vond hem gisteren in het debat ook uitermate zwak en inspiratieloos. Het zal het uitputtende leven van een jonge vader wel geweest zijn.

3 Reacties
Pater
Pater28 feb. 2021 - 0:31

De logica van een blok van vier is, dat dat de enige manier is om de rechtse dominantie te doorbreken. Van fundamenteel belang. De kortzichtigheid van Sonic doet me schrikken. GL is trouwens niet de kleinste van de vier in de peilingen. Ik krijg de indruk dat de irrationele hekel van Sonic aan Klaver? aan GL? de overhand heeft op zowel zijn denk- als waarnemeningsvermogen. https://peilingwijzer.tomlouwerse.nl/p/laatste-cijfers.html

Sonic2
Sonic228 feb. 2021 - 19:44

@ Pater Ik denk dat u meer volstrekt irrationeel tegen mijn betogen aan kijkt. En kennelijk van andere overgenomen weerzin tegen mij koestert, want anders kan ik dit betoog namelijk niet duiden. Er klopt niets van. Groenlinks aan een links blok toevoegen is wat mij betreft VVD en CDA richting FvD en PVV jagen. VVD en CDA zitten niet op Groenlinks te wachten. En CDA en VVD kiezers al helemaal niet. In de peiling van de Hond is Groenlinks samen met de SP de kleinste traditionele linkse partij. Als de linkse kiezer zich achter grotere linkse partijen schaart dan worden ze leeggetrokken. En dan dan is oproepen om op andere linkse lijsttrekkers te stemmen een zwaktebod. Als je mij niet geloof. Pak 2012 erbij. Cohen en Spekman wilde eind 2011/ begin 2012 een links blok. Roemer wilde dat niet, omdat hij hoog stond in de peilingen. Dat ik een irrationele hekel heb aan Groenlinks of Klaver is onzin. Los van het sociaal leenstelsel( wat bovendien van 2014 was) vind ik dat Groenlinks het van 2012 tot en met zomer 2019 prima gedaan heeft. Tot en met de scorebord politiek. Ik stond helemaal 100% achter Klaver toen hij de stekker uit de formatie onderhandelingen trok en de schuld lag wat mij betreft bij het CDA. In Maart 2019 heb ik Groenlinks gestemd. De laatste anderhalf jaar vind ik Klaver veel minder sterk in debatten. Is hij aan het lonken naar regeringsdeelname. Hoor ik hem te weinig over sociale ongelijkheid en armoede. En hoor ik hem ook te weinig over klimaat rechtvaardigheid. Het kost wat kost bij andere partijen aan tafel willen zitten en kost wat kost willen regeren is niet iets wat bij het DNA van Groenlinks past. Weet u wat een sterke zet zou zijn? Dat Groenlinks alleen bij VVD en CDA aanschuift en dat Klaver dan de juiste dingen binnen haalt en de juiste dingen weg geeft. Klaver is bij de formatie tafel overal bij. Hetzelfde met Asscher vorig jaar. Die niet meer zonder Groenlinks wil regeren. Waarom heeft Asscher eigenlijk Klaver nodig? Als VVD, D66 en CDA de uitkeringen willen versoberen dan hoeft Asscher maar 1 ding te doen. Dat doen we gewoon NIET. En als VVD/ D66/CDA meer marktwerking hebben dan moet de PvdA of Groenlinks zeggen: Over mijn lijk. Dat is sterk. Als enige linkse partij in een coalitie leveren. Als je daar een blok voor nodig hebt. Of als je te klein bent om tegenwicht te bieden dan is dat zwak. Net als de KVP,ARP, CHU fusie een fusie uit zwakte was. Het was niet omdat het goed ging met die partijen dat ze samen gingen. Het was uit electorale zwakte. Natuurlijk is het een zwaktebod en een weergave van de deplorabele staat van links. En ook van Groenlinks.

Pater
Pater1 mrt. 2021 - 2:14

Behalve dat je niet snapt dat blokvorming in een formatie van fundamenteel belang is, en dat je peilingen verkeerd citeert (wat je nu zelf ook aangeeft) heb ik niks tegen je. Ik vind beide punten inderdaad irrationeel. Als GL solo met bijv. 14 zetels tegen CDA en VVD zegt dat ze iets niet pikken schuiven die partijen dat aanzienlijk makkelijker opzij dan wanneer vier partijen met bijv. 50 zetels dat zeggen, dat is niet zo moeilijk te begrijpen. Het gaat niet om stoer zijn, het gaat om resultaten. Ik ben het met je eens dat Klaver de laatste twee jaar minder zichtbaar is, ik vind dat ook jammer. Maar het is de les uit 2017: met name het CDA wilde absoluut niet met GL in zee, dat moet anders. Want GL wil wel graag regeren (en niet solo maar met andere linkse partijen): opnieuw een regering met een dominante VVD, maar dan nog erger, moet ten koste van veel vermeden worden. Ook als GL zich daarom minder profileert. Die keuze begrijp ik wel, sterker, ik ben het er meer mee eens dan oneens.

Mokker
Mokker27 feb. 2021 - 18:40

Ik vond het toch vooral lijken op een poging stemmen bij de linkse broeder- en zuster-partijen weg te kapen door te doen alsof hij de Grote Man op links is. Links als geheel wordt geen steek wijzer van deze ego-actie van Klaver.

1 Reactie
The Apple
The Apple27 feb. 2021 - 21:09

Het onderling wantrouwen overheerst blijkbaar het zicht op een gemeenschappelijk doel.

Norsemen
Norsemen27 feb. 2021 - 18:31

GL en D66 zijn progressief, PvdA een beetje, de SP niet.

Rechtse Bal -
Rechtse Bal -27 feb. 2021 - 18:22

Klaver zegt eigenlijk: GL kan het niet aan dus stem op een andere partij. 2e Kamer opnieuw een speeltuin met een hoog hek eromheen.

1 Reactie
Zandb
Zandb1 mrt. 2021 - 8:09

Bal En wat is daar nou weer verkeerd aan? In Nederland kan toch geen enkele partij het alleen aan. En ja, dan is het beeld van een speeltuin voor de gemiddelde niet ingewijde een leuke manier om lullig te framen. Trouwens, wat is er mis met een groot hek om een speeltuin? Lijkt me juist verstandig.

Phantom3
Phantom327 feb. 2021 - 16:15

Zelfs samen gaan we het op links niet halen als de huidige peilingen in de buurt van de waarheid zit.

1 Reactie
Zandb
Zandb1 mrt. 2021 - 8:16

Phantom Inderdaad. Wanneer de peilingen juist voorspellen. (Op dit moment zijn de peilingen 'de waarheid'. Of niet natuurlijk, dat kan ook maar dan wordt er gesjoemeld)

Poeh, poeh
Poeh, poeh27 feb. 2021 - 15:41

Aardig idee van Klaver, maar ze zitten alle vier in hetzelfde vijvertje te vissen waarin maar vier soorten vis zitten. Per saldo zal het dus niet veel opleveren. Het enige wat Klaver misschien voor ogen heeft, is dat hij de titel krijgt van de grootste vis. Tja, dan worden de anderen al snel pyranja's en gaan twijfelende kiezers voor alle zekerheid maar weg van de kant.

1 Reactie
Zandb
Zandb1 mrt. 2021 - 8:19

poeh Tja. Het kan natuurlijk ook heel anders gaan, dat weet u ook.

Fredje3
Fredje327 feb. 2021 - 15:05

Sterke zet? Het lijkt meer op een hitsig hondje die tegen de benen van anderen aan het oprijen is die er helemaal niet op staan te wachten.

1 Reactie
Zandb
Zandb1 mrt. 2021 - 8:21

Frd Dat zal dan blijken. U hebt Klaver in een leuk frame geplaatst. Denkt u niet dat datzelfde frame heel bruikbaar is voor veel meer (alle?) partijen, vooral naar de kiezer toe?

Kees van Bemmelen
Kees van Bemmelen27 feb. 2021 - 14:29

"Terwijl een stembusakkoord tussen GroenLinks, D66 en PvdA (en zo mogelijk de SP) de enige manier is om de komende verkiezingen tot een werkelijk ‘Keerpunt 21’ te maken." Dat is waarschijnlijk zo, maar het vreemde is dat dit een eenzijdig uitgeroepen stembusakkoord is (en daarmee dus in feite ook geen stembusakkoord is, want dat zou een gezamenlijk geschreven programma inhouden). Dat maakt het ook anders dan het bekende keerpunt '72. De enige wederzijdse afspraak die ik heb gehoord is dat Gl en de PvdA elkaar vasthouden bij eventuele formatiebesprekingen. Staat die deal eigenlijk nog?