Kilometervreters in rapportenland

Nederland, onderzoeksland. Geen (doel-)groep zo klein of ze wordt onderzocht, geanalyseerd, in kaart gebracht en in een kloek rapport geboekstaafd. Bestuurders, ambtenaren, politici en overige beleidsmakers breken zich dagelijks het hoofd over belangrijke zaken die ons allen aangaan. Tot zover het gezond verstand.

Deze professionals worden bijgestaan en geadviseerd door een leger van commissies, stichtingen, instituten en maatschappelijk bewogenen die kilometers rapporten vol aanbevelingen uitpoepen welke vervolgens in laden en archiefkasten verdwijnen. Ongelezen. Soms (?). Zo blijkt.

Het bestaan van dit circuit waarin een gigantische papierstroom van hoogwaardig en kostbaar drukwerk wordt rondgepompt gaat grotendeels aan ons, de burgerij, voorbij. En dat is maar goed ook misschien.                                                                     

Soms echter bereikt zo’n bestuurder/ambtenaar de pensioengerechtigde leeftijd of valt gewoon om, waarna al die jaren rapportverzamelwoede samen met de rest van stapels ongelezen bestsellers bij een lokale kringloop belanden.

Bij hoeveel ambtenaren zouden hoeveel ongelezen kilometers aan maatschappelijke vraagstukken, de droevige neerslag van al die noeste arbeid, in de kast staan? Een ontluisterend beeld dat vast niet op zichzelf staat.                                   

Geen wegwerpbrochures, geringbande rapportjes of gestencilde vlugschriftjes maar veelal uitgegeven met harde kaft en op hoogglans papier. Knalharde, niet verkleurde ruggen. Geen vlek, geen ezelsoor en strak in hun omslag dat kraakt van het ‘nieuw’, alleen de plastic folie ontbreekt.

(Lokale-) bestuurders en politici worden in Nederland bedolven onder het goedbedoelde en zeer duur betaalde onderzoek maar wie controleert eigenlijk of die documenten ook daadwerkelijk gelézen worden? Uit continu veranderend (politiek) beleid is niets op te maken dus hoe lang nog door met die papier- en vooral geldverslindende industrie?                                                  

Zomaar eens de deprimerende oogst van een greep uit minstens vier (!) meter onderzoek:

ENERGIE IN 2030
(Maatschappelijke keuzes van nu) Rathenau instituut

VEELPLEGERS AANPAKKEN
(81 jonge veelplegers 15 jaar gevolgd)

DE HOOGSTE BABYSTERFTE VAN NEDERLAND
(Leven aan de onderkant in Amsterdam Zuid-Oost)

ECOSOCIAAL WERK
(Van klimaatneutraal naar klimaat rechtvaardig)

DE VREEDZAME WIJK-verwachtingen en resultaten- 
(Evaluatie van een community-programma voor de bevordering van burgerschap bij kinderen in de Utrechtse wijken Overvecht en Kanaleneiland)

SUPER DIVERSITEIT
(Een nieuwe visie op integratie)

FIETSEN MET TEGENWIND
(Over vluchtelingen en integratie) Vluchtelingenwerk Nederland

En tot slot, prachtig verzorgde boekwerken van een club die zo’n breed parplubegrip bedient dat hun uitgaven oververtegenwoordigd zijn binnen deze treurige collectie; ‘De raad volksgezondheid & samenleving’. Twee voorbeelden (uit een rijtje van minstens twaalf boekwerkjes):

MET DE STROOM MEE
(Naar een duurzaam en adaptief stelsel van zorg en ondersteuning)

ONVERSCHILLIG
(Gesprekken over het inclusiever organiseren van zorg)

De titels zijn zonder uitzondering saai maar zo klaar als de spreekwoordelijke klont. De ondertitels ruiken vooral naar het goedgeöliede, geitenwollensokkencircus dat vooral in de sixties en seventies door links-politiek Nederland trok. Bij het lezen ervan slaat de muffe lucht van oudbakken, goedbedoelde doch kansloze exercities de lezer tegemoet.

Aan hoeveel open deuren en dode paarden wil men eigenlijk blijven trekken? Uiteraard moet alles beter, kansvoller, (milieu-)bewuster, inclusiever en diverser maar de weerbarstige werkelijkheid laat zien dat de Westerse mens nu eenmaal een hedonistisch beestje is waarvan de aard zich nauwelijks laat veranderen.

Zou het geen geweldig verhelderende boodschap zijn als de politiek zich gewoon eens uitspreekt en in alle eerlijkheid laat weten dat een maakbare samenleving een naïeve, utopische wassen neus is en dat het blijvend herhalen van dezelfde antwoorden op dezelfde grote kwesties helemaal niets oplost?

Nog nooit hadden we zoveel kennis van zaken, doelen in het vizier, zaken in kaart, duidelijke afspraken en mondiale ijzers in het vuur. Onze maatschappij blijkt echter een nauwelijks veranderlijk perpetuum mobile waar men blijft zitten waar hij zit en niet bereid is zich noemenswaardig te verroeren.

Wie arm is blijft arm, wie rijk is wordt rijker en de kansarmen zijn aan God en het grillig lot overgeleverd. Bij deze de samenvatting van alle bovenstaande rapporten.