Joop

Kiesrecht: het laatste stukje van de participatiepuzzel

  •  
19-02-2021
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
ANP-50191204
In 2017 ben ik lid geworden van een politieke partij. Ik had toen nog geen stemrecht.
Dit jaar mag ik voor het eerst stemmen in Nederland. Het stemrecht staat voor mij gelijk aan het ultieme gevoel van gelijkwaardigheid, dat je ook mee mag doen; zonder direct opgemerkt te worden. Zoals Descartes, ook vluchteling in 1620 schreef: “Iedereen is hier zo druk met de handel dat ik er mijn hele leven zou kunnen verblijven zonder opgemerkt te worden.” De werkelijkheid van onze huidige samenleving is helaas weerbarstiger dan het beeld dat Descartes 400 jaar geleden schetste.
Politieke participatie Het uitbrengen van je stem is misschien wel dé meest directe manier om mee te kunnen doen in een democratie en het land waar je deel van wilt uitmaken. Het is een universeel recht dat opgenomen is in verschillende mensenrechtenverdragen. Het kiesrecht heeft voor nieuwkomers ook een extra betekenis. Het is namelijk het laatste stuk van een puzzel waar ze vijf jaar over moeten doen. Namelijk: om met volledige burgerschapsrechten mee te kunnen doen met de samenleving.
De vijf cruciale jaren waarin nieuwkomers worden buitengesloten van politieke participatie (electorale participatie) beschouw ik als een belemmerende factor die een snel identificatieproces met Nederland behoorlijk verhindert en vertraagt. Politieke participatie wordt meestal door nieuwkomers gezien als een hoofdstuk waar ze pas over vijf jaar naar mogen doorbladeren. Er wordt verwacht dat ze vanaf de eerste dag participeren in een samenleving waar ze de facto geen recht hebben om het politiek proces te beïnvloeden.
Meedoen vanaf de eerste dag De nieuwe inburgeringswet heeft het “meedoen vanaf de eerste dag” als doel beoogd waar ik zelf een voorstander van ben. Ik kom echter in de praktijk voorbeelden tegen van de bureaucratie en juridisering waar de menselijke maat op de achtergrond lijkt te raken. Zo heb ik zelf ervaren hoe de opmaak van een ID-kaart je doet voelen alsof je een tweederangsburger bent.
Gedurende vijf jaar heb ik mij namelijk moeten identificeren met een tijdelijke verblijfsvergunning die vele vragen over mijn bestaan, verleden en mijn identiteit opriep. Elke keer bij een examen, of een gelegenheid waar ik me moest identificeren, wist ik dat de aparte (roze/blauwe) kleur van mijn ID-kaart, de nieuwsgierigheid van mensen opwekte. Dat je anders werd behandeld dan de mensen die achter jou in de rij stonden en die over je schouder meekeken om ook hun nieuwsgierigheid te bevredigen. Je had elke keer het gevoel dat je in het midden van een volle arena stond waarin alle ogen op je gericht waren: een onaangename en stressvolle situatie, die je langdurig mee moest maken.
Inmiddels wijzen diverse studies op de impact van de langdurige stress op psychische en lichamelijke gezondheid, en hoe dat het denk- en doenvermogen van mensen kan aantasten. Dit is één van de voorbeelden van belemmeringen die een snel en actief burgerschap in de weg kunnen staan.
Menselijk kapitaal en de rol van de politieke partijen In 2017 ben ik lid geworden van een politieke partij. Ik had toen nog geen stemrecht. Dit omdat ik de politiek als een podium zie waar je maatschappelijke wensen kunt agenderen, in actie kunt komen en kunt bouwen aan een betere toekomst waar vrijheid, gelijkwaardigheid en kansengelijkheid voor allen wordt nagestreefd. Artikel 4 van de Grondwet is de grondwettelijk bepaling, waarin wordt bepaald dat alle Nederlanders ongeacht hun afkomst of geaardheid mogen kiezen en gekozen worden, behalve bij de wet gestelde beperkingen.
Een relatief grote groep nieuwe Nederlanders mag dit jaar meedoen met de verkiezingen, onder wie ook veel capabele en talentvolle mensen die in staat zijn om op het lokale- en nationale niveau mee te doen en verkozen te worden. Ik zie hier een rol voor de politieke partijen: om ervoor te zorgen dat deze groep zich vertegenwoordigd voelt en om te investeren in competente mensen, door hen op te leiden tot volksvertegenwoordigers. Uit onderzoek blijkt dat het bestaan van deze groep politiek actieve nieuwkomers op verschillende manieren van belang is voor niet-westerse migranten. Ze kunnen namelijk fungeren als rolmodel, een “bruggehoofd” voor de integratie van de groep, en bij het articuleren van de wensen en eisen die bij de achterban leven. Je stemt tenslotte sneller op iemand die op je lijkt.
Tamar de Waal heeft in een scherpe analyse in 2015 voor de Correspondent het belang van de politieke participatie van migranten aan de kaak gesteld. Ik citeer haar als afsluiting van dit stuk:
"“Het onthouden van burgerrechten aan lang verblijvende migranten vanwege het zakken voor een integratietest, is net zoiets als het onthouden van burgerrechten voor Nederlanders die gezakt zijn voor hun eindexamen. Dat zien we als ongeoorloofd. Niet omdat we onderwijs onbelangrijk vinden, maar omdat we vinden dat het hebben van democratische grondrechten voorafgaat aan wie je bent, wat voor leven je kiest of welke examens je hebt gehaald. Tegelijkertijd is het onmogelijk in het huidige politieke klimaat te beweren, of slechts te opperen, dat dit principe ook voor migranten zou moeten gelden. Het is ondenkbaar. Maar hoe lang nog?”"

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (11)

MG1968
MG196820 feb. 2021 - 12:37

Er zijn nogal wat mensen die de burgerrechten (door geboorterecht) automatisch krijgen terwijl later blijkt dat ze helemaal niet geïntegreerd zijn in de Nederlandse samenleving. Je zou best kunnen beargumenteren dat mensen die niet geïntegreerd zijn het burgerschap onthouden dient te worden. Zou niet mijn keuze zijn. Maar indien wel... gelijke gevallen, gelijke uitkomsten. Waarbij de plaats waar je geboren bent an-sich natuurlijk niet relevant is t.o.v. de mate van inburgering. Dat is een short-cut op niets anders gebaseerd dan 'ons-kent-ons-maar-blijkbaar-niet-altijd'.

2 Reacties
Minoes&tuin
Minoes&tuin21 feb. 2021 - 6:33

Je kunt evenmin zeggen dat mensen ingeburgerd zijn omdat ze dat examen hebben gehaald en niet ingeburgerd als ze het niet hebben gehaald. Inburgeren doe je in de praktijk van iedere dag, door in de maatschappij en tussen de mensen te leven. Zorg naast die gratis cursus, voor een plaats waar mensen altijd terecht kunnen met vragen of laat ze nog samenkomen daarna voor als ze vragen hebben vanuit de praktijk. Dit betaalde 'examen' is juist een extra drempel opwerpen en in mijn opinie niet bevorderlijk omdat het stress en kosten met zich meebrengt, zelfs boete( hoe verzin je het) kan betekenen om het ;volwaardig' lidmaatschap te kunnen verwerven. Heeft ook iets neerbuigends alsof ze anders niet goed genoeg, niet volwaardig genoeg zijn. Nu is hier sprake van een jurist, iemand die in gemakkelijk in staat is de stof tot zich te nemen dan vele anderen die eveneens vluchteling zijn. Maar het idee alleen al dat je het nodig hebt om volledig burger te worden. Denk aan vrouwen die geen onderwijs kregen omdat dat niet voor meisjes was weggelegd bijvoorbeeld. Geef die cursus verplicht of niet maar geef hem gratis, hang er geen examen en verplichtingen aan vast, werp geen onnodige drempels op en beschouw ze al meteen als volledig lid. Mensen zullen met meer plezier naar die cursus gaan en alleen daarom al werkt het beter. Sommige mensen hebben meer tijd nodig, laat ze er langer over doen als ze dat willen, regeltjes van buiten leren zegt niets over inburgering in de praktijk evenmin als onzinnige vragen kunnen beantwoorden. Leer ze de grondrechten. Ik weet ook niet wat voor wetten en gebruiken er allemaal zijn in Spanje als ik daarnaartoe ga verhuizen. Toon mensen daarnaast wat filmpjes over Nederland bijvoorbeeld en vertel daarbij waar het is en wat ze zien. Schrikken ze ook niet meer als ze zien wat voor een raar volkje wij ook zijn.

DanielleDefoe
DanielleDefoe21 feb. 2021 - 16:46

Ook excursies kunnen nuttig zijn. Tijdens een van mijn laatste Noorse meerdaagse bergtochten merkte onze van origine Sri Lankaanse tochtgenote ironisch op dat dit een deel van haar inburgering was. Haar Noors was beter dan het mijne. Op de terugweg troffen we een groep somalische jongeren met begeleiders die nog aan hun tocht moesten beginnen.

Minoes&tuin
Minoes&tuin20 feb. 2021 - 6:59

Ik vind dat sowieso na 5 jaar als mensen officieel staatsburger zijn, men recht heeft op alle burgerrechten. Ik vind dat dat examen, geenszins een voorwaarde zou moeten zijn. Ik vind zelfs dat het geen examen zou mogen zijn. Is dat niet ooit een beetje uit Amerika komen overwaaien? Ik ben dus niet eens zo voor dat burgerrechten-examen en al helemaal niet dat daar kosten aan verbonden zijn die men zelf moet betalen, dat moet gewoon aangeboden worden van staatswege voor eenieder en zonder dwang van een soort examen dat men moet afleggen. Het gaat om de taal en informatie en niet iedereen heeft eenzelfde mogelijkheid meegekregen en zelfs niet alle informatie vind ik noodzakelijk. Dat leert men gaandeweg wel. Heeft men daar interesse in kan men zelf gaan ontdekken. Van mij mag dat helemaal afgeschaft worden. Niet het recht op en de mogelijkheid tot, maar de plicht tot examen. Alsof je door zo'n examen geïntegreerd bent. Dat is m.i., een misverstand. Men integreert al doende door hier te leven. Dat men enigszins lessen moet volgen om zich te kunnen bewegen in Nederland en je verstaanbaar te kunnen maken, weet wat je rechten en plichten zijn, de grondrechten etc.. en de taal een beetje leert, je weg leert kennen oke maar verder. Bovendien die pas de eerste vijf jaar kan echt wel zo gemaakt worden dat mensen nauwelijks het verschil ziet volgens mij. Daar is helemaal geen opvallende andere kleur voor nodig. Daarnaast behoef je je niet te schamen. En ja Nederlanders zijn soms onbetamelijk nieuwsgierig maar ook weleens gewoon geïnteresseerd. Ook begrijp ik niet wat partijen tegen houdt om je mee te nemen in de politiek als jij daarin geïnteresseerd bent.

1 Reactie
Minoes&tuin
Minoes&tuin20 feb. 2021 - 7:01

ziet=zien

MaxMax2
MaxMax219 feb. 2021 - 13:22

'“Het onthouden van burgerrechten aan lang verblijvende migranten vanwege het zakken voor een integratietest, is net zoiets als het onthouden van burgerrechten voor Nederlanders die gezakt zijn voor hun eindexamen.'' Ik ben het hier mee eens, ondanks dat het wel een stok achter de deur is.

2 Reacties
Minoes&tuin
Minoes&tuin20 feb. 2021 - 7:06

Jammer nu weer van die stok achter de deur.......

MaxMax2
MaxMax220 feb. 2021 - 11:12

@Minoes Waar een wil is is een weg, mensen die echt willen hebben die stok achter de deur uberhaupt niet nodig.

Fredje3
Fredje319 feb. 2021 - 13:17

Als stemmen zo belangrijk zou zijn, zouden we politici hebben die zich ook na de verkiezingen boeien voor wat er in de maatschappij gaande is.

2 Reacties
Zandb
Zandb19 feb. 2021 - 14:20

Fredje Je hebt weinig aan iemand 'die zich boeit'. Hoe wilt u dat stemmen weer belangrijk maken? Of kan het wat u betreft wel afgeschaft? En wat doen we dan?

Minoes&tuin
Minoes&tuin20 feb. 2021 - 7:17

Politici zo opvoeden dat als ze in de TK zitten, ze volksvertegenwoordiger zijn op persoonlijke titel en geen soort van vazallen van het kabinet, noch hun partij.