Kies voor een echte nachtsluiting van Schiphol

‘Wij zijn morgen voor dag en dauw op weg richting Italië, lekker voor de files uit. Tot over drie weken!’

Je wenst je buren veel plezier. Tot je de volgende ochtend voor vijf uur ’s ochtends wakker wordt van ratelende rolkoffers, een hard dichtgeslagen kofferbak, diverse keren achter elkaar, luid geroep en een blaffende hond. Na geïrriteerde reacties in de straatapp staan de buren na hun vakantie op de stoep met excuses en een flesje goede Italiaanse wijn. Mea culpa, ze hadden er even niet goed bij stilgestaan.

Maar wat als diezelfde buren in het holst van de nacht, heel stilletjes, om niemand wakker te maken, richting Schiphol waren vertrokken. Wat als vervolgens hun vliegtuig richting Rome jou om vijf uur ‘s ochtends met brullende motoren uit je bed rammelde? Het resultaat is hetzelfde: je staat net zo goed voor het krieken van de dag koffiepoeder door je yoghurt te scheppen, maar nu volgen van niemand excuses. Sterker nog, de volgende dag zie je weer onvrijwillig de zon opkomen terwijl je wallen je knieën aantikken. En de nacht erna weer, en de nacht daarna.

Waarom? Waarom mag de luchtvaartsector jaar in jaar uit zorgen voor ernstige slaapverstoring van honderdduizenden Nederlanders?

We weten toch allemaal, uit eigen ervaring, hoe verlept je je al voelt na één slechte nacht, laat staan na een paar doorwaakte nachten op rij? Iedereen die kleine kinderen heeft of heeft gehad weet waar je in die periode naar verlangt. Je dagdroomt niet meer van het stoppen van klimaatverandering, een oplossing vinden voor de plasticsoep of de loterij winnen, nee, er is in je hoofd alleen nog ruimte voor een allesoverheersende wens; kon ik maar weer eens een nacht ongestoord doorslapen.

Slaapverstoring zorgt op korte termijn voor korte lontjes en slechte dagen, en op lange termijn draagt het bij aan ernstige aandoeningen als diabetes type 2, obesitas, depressie en hart- en vaatziekten.

In 2023 glooide er hoop aan de horizon, er leek even sprake van een nachtsluiting. Hoewel, nachtsluiting? Dat was wat de krantenkoppen suggereerden, maar bij nadere lezing bleek het te gaan om een heel kort nachtsluitinkje, van 00.00 tot 05.00. Na zo’n nacht staat nog steeds niemand fris en fruitig naast z’n bed.

Toch was zelfs het voornemen van deze zeer beperkte nachtsluiting genoeg om de luchtvaartsector en masse te mobiliseren. Transavia, dat het grootste gedeelte van de nachtvluchten voor zijn rekening neemt, trok in het groen naar de publiekstribune van de Tweede Kamer, en verkondigde aan iedereen die maar wilde luisteren dat een nachtsluiting het einde zou betekenen voor Transavia in zijn huidige vorm. Een nachtsluiting zal de prijs van vliegtickets namelijk iets opdrijven. Door ’s nachts te vliegen worden de vliegtuigen namelijk zo efficiënt mogelijk ingezet, wat de prijs drukt. Transavia stelt, wij voldoen overduidelijk aan een behoefte, want mensen willen nu eenmaal vliegen. Je kunt de conclusie eenvoudig omdraaien; vliegtickets zijn te goedkoop, onder andere doordat er ’s nachts gevlogen wordt, dus meer mensen gaan vliegen.

En stel nou dat je buren gaan verbouwen. Ze zijn helemaal blij, want hebben iemand gevonden die wel ’s nachts voor de halve prijs de tegelvloer van de badkamer en keuken eruit wil bikken. De bijkomende geluidsoverlast is heel vervelend voor jullie, vertelt je buurman, maar anders hebben ze nu eenmaal geen budget voor de voorgenomen verbouwing.

Niet oké, dat zal iedereen beamen. Maar wat is nou precies het verschil tussen geluidsoverlast van je buren of het café om de hoek en geluidsoverlast van de onvrijwillige bovenbuurman die honderdduizenden mensen uit hun slaap houdt? Waarom moet je speaker om 23.00 uit als je een feestje hebt, maar mag je wel over Nederland scheuren op weg naar een feestje in Torremolinos? Waarom is nachtelijk burengerucht strafbaar, behalve als je twee vleugels en een straalmotor bezit?

Het is tijd voor verandering, dat is duidelijk. Het is tijd om te kiezen voor wat echt belangrijk is. Tijd om te kiezen voor uitgeslapen topprestaties overdag, en een goede gezondheid. Daar worden niet alleen heel veel mensen heel gelukkig van, het is ook nog eens goed voor de portemonnee. Diabetes, hart- en vaatziekten en depressies zijn immers geen aandoeningen die je oplost met een paracetamolletje.

Maar, stelt Transavia, als we Schiphol ’s nachts sluiten verschuiven die vluchten naar wat in jargon ‘de randen van de nacht’ heet. Simpel uitgelegd, dan worden we tussen 22.00 en 23.00 helemaal horendol van de overvliegende Boeings en Airbussen, waarna je met een lijf vol stress naar het plafond kunt gaan staren. Vervolgens worden we voor de zon goed en wel op is uit ons bed geschud, want op vliegvelden duren de nachten niet zo lang.

Goed punt van Transavia. Dit is inderdaad een scenario dat we natuurlijk ten alle tijden moeten vermijden. Daarom moeten we de nachtvluchten, dit aantal ligt rond de 27.000, niet verschuiven. Volgens allerlei regels zouden geschrapte nachtvluchten namelijk kunnen leiden tot veel meer vluchten overdag. Ook dat leidt tot overlast en gezondheidsklachten.  Het kabinet zou dan ook volmondig moeten kiezen voor de gezondheid van zijn burgers, en ervoor moeten zorgen dat deze nachtvluchten gewoon verdwijnen. Het zou moeten kiezen voor een volledige nachtsluiting tussen 23.00 en 07.00, niet op basis van ingewikkelde berekeningen en vage beloftes over net iets stillere vliegtuigen, maar op basis van boerenverstand. Gewoon, omdat we allemaal weten hoe belangrijk het is om goed te slapen.