Kerst 2026: zolang het niet vriest in huis wil ik niet ondankbaar overkomen

Ik zit aan de laptop. En vraag me af hoe ik de komende tijd het beste samen kan vatten. Het wordt immers weer de mooiste tijd van het jaar. De kerstmarkten openen hun poorten. De glühwein pruttelt, de vuurkorven branden en overal hangen lichtjes. Mensen kopen cadeautjes die ze niet nodig hebben voor mensen die ze niets tekort willen doen. Na een paar drankjes wenst iedereen elkaar gezondheid, geluk en voorspoed. Een warme samenleving waarin iedereen meetelt. Hartverwarmend.

Dat zou ik allemaal op kunnen schrijven. Maar ik voorzie een gewetensconflict. Zelfs in een column is het niet de bedoeling om feiten te verdraaien omdat ze zo mooi klinken. Worden de feiten verdraaid? Ook niet echt. Ik beleef ze alleen anders.

Er springen wat woorden uit, die aangeven waar dat innerlijke conflict zit. Iedereen. Meetellen. Warm. Ze moeten nog een passende plek op het beeldscherm krijgen.

Ik heb intussen een trui aangetrokken. Een blik op de thermostaat liet zien dat het 12 graden in huis is. ‘Doe de verwarming dan even aan.’ Goede suggestie. Maar daar hebben we een keuze in moeten maken. Niet vanwege een ambitieus duurzaamheidsproject. Stoken zou inhouden dat een andere rekening niet betaald kan worden. We hebben dus geen betalingsachterstanden. Kwestie van pragmatisch handelen. Je stelt tandarts- en ziekenhuisbezoeken gewoon uit. Laat noodzakelijk onderhoud liggen. De planten in de scheuren van het huis laat je doorgroeien. Scheelt weer een kerstboom. En als je toch goed bezig bent, laat je de lekkende schoorsteen voorlopig lekker lekken. De nokbalk waar inmiddels druppels aan hangen, heeft gelukkig geen stemrecht. Hij kan dus ook geen bezwaar maken.

Op papier gaat het uitstekend. Zo las de rechtbank het gelukkig ook. We hadden er tweemaal een voorlopige voorziening aangevraagd. Op papier was de nood niet hoog genoeg.

De papieren werkelijkheid speelt steeds meer een hoofdrol in ons bestaan. Honderden pagina's. Ondersteuningsplannen, medische rapporten, beschikkingen, bezwaarschriften en rechterlijke uitspraken. Mijn partner heeft blijvende beperkingen door hersenletsel. Hij heeft begeleiding nodig. Dat is onderzocht, vastgesteld en geïndiceerd. Er is zelfs een persoonsgebonden budget toegekend. Passende hulp biedt de gemeente nog steeds niet. Dus sprong ik zelf in. Daar werd geen stokje voor gestoken. Dat kwam pas bij het zorgcontract. Ik zou overspannen zijn. De zorg zou dan niet veilig geboden kunnen worden. Zou en zou niet kunnen. Net zo veelzeggend als mits en tenzij. Uiteraard is achteraf nog onderzocht, of ik voldoende draagkracht heb. Met vlag en wimpel geslaagd. Niet dat daarmee een zorgcontract of bijbehorend zorgbudget in zicht is gekomen. De zorg zelf heeft gelukkig geen boodschap aan deze administratieve bijzonderheid. Die wordt gewoon verleend. Door mij. Helemaal gratis en voor niks. Er zijn vast meer manieren om de gemeentelijke begroting gezond te houden.

Ik schrijf nog even door. Intussen met een omslagdoek over de trui heen. Daarnet verscheen er een pop-up van mijn mail. Iemand is ongevraagd bereid om mijn website bij te werken. Dat is fijn. Dat er een reden is, dat deze gedateerd is, zag die persoon wellicht niet. Mijn onderneming, opgebouwd sinds 1999, staat ondertussen namelijk ongezond in de wachtstand. Soms vraagt iemand wanneer ik weer aan het werk ga. Een interessante vraag. Daar zal ik in de kerstvakantie eens over nadenken. Overdag begeleid ik mijn partner en probeer ik de ondersteuning geregeld te krijgen. 's Avonds schrijf ik absurdistische sprookjes die ooit nog gepubliceerd zouden kunnen worden. 's Nachts bestudeer ik de wet. Ik werk dus best veel. Als vrijwilliger, uiteraard. Maar ik krijg er wel iets voor terug: een gratis opleiding Bestuurlijk Nederlands. Een fascinerende taal waarin woorden van betekenis veranderen afhankelijk van wie ze uitspreekt. Zo kan een commissie haar advies een aantal weken aanhouden. Het college herkent daarin later een opschorting. In dat laatste geval schuift de datum waarop de gemeente moet beslissen op. Ook woorden krijgen onderweg wel eens een nieuwe betekenis. Praktische begeleiding heet opeens coaching. Wie niet gecoacht kan worden, krijgt een training. Wie die niet kan volgen, wil kennelijk niet leren. En met een beetje pech heet corticale blindheid opeens slecht zien. Niet omdat een arts dat heeft vastgesteld, maar omdat een Wmo-consulent die zich doorgaans met ondernemersregelingen bezighoudt het zo noemt. Een opmerkelijke uitbreiding van het vakgebied.

Intussen met een kruik op mijn benen. De temperatuur is een graad gezakt in huis. Wat ik tot nu toe teruglees, klinkt als zeuren. En als ondankbaar. En zolang het niet vriest in huis wil ik niet ondankbaar overkomen. Er zal heus wel een tijd aanbreken dat de zorgvraag gezien wordt. En dat er wat vergoeding tegenover komt te staan. De burger staat centraal. Dat is een feit. En er wordt ook nu al veel aan ons gedacht. Soms per mail, soms zelfs aangetekend. Een antwoord op onze vragen blijft weleens uit, maar een besluit waarop we binnen zes weken moeten reageren, komt keurig op tijd aan. Met een extra dure postzegel. Kosten noch moeite worden gespaard. Er loopt ook nog een beroep wegens het uitblijven van een beslissing. Dus er ligt perspectief. Wanneer de rechter zich daarover buigt, weten we niet. Misschien nog dit jaar. Misschien later. Alles bij elkaar genomen, is bestuurlijke tijd wat dat betreft best een bijzonder verschijnsel. Op papier kan een dossier wachten. Thuis gaat het leven gewoon door.

Ik zie dat de koffie op is. Er ligt nog instant chocomelk. Ook lekker. En dat zou ik vaker moeten doen, in plaats alles te beredeneren dat niet te beredeneren is. De consulent zei het al. Neus naar voren horen we regelmatig. Niet terugkijken. Vooruit dan maar. Dat gaan we proberen. We gaan vast een mooie tijd tegemoet. Mensen keren naar binnen. De gemeente gaat met reces. Net als de rechtbank. De kerstlampjes gaan aan. Er hangt een grote, glanzende kerstbal. Zo'n bal waarin alles wordt weerspiegeld. Het plein, de kerstverlichting, mensen met een beker glühwein. En helemaal aan de rand een huis waar de thermostaat op 11 graden staat. Mensen kijken gelukkig nooit naar randjes. Al helemaal niet als ze zwart worden. Want het laatste dat ik wil, is de feestvreugde voor anderen bederven.

Dus de beste wensen zijn onderweg. Voor iedereen. De vuurkorven branden. De glühwein wordt geschonken.

En wie zich toch licht ongemakkelijk voelt bij dit verhaal, kan altijd nog een tweede glaasje nemen.