Kerncentrale Borssele financiert Russische oorlog tegen Oekraïne, kabinet grijpt niet in

Het kabinet Jetten, dat machteloosheid tot politiek beleid heeft verheven, gaat concreet niks doen aan de afhankelijkheid van de kerncentrale in Borssele van Russische leveranciers. Het resultaat is dat de kerncentrale nog jaren afhankelijk blijft van brandstof die door Rusland wordt geproduceerd. Nederland betaalt zo indirect mee aan de financiering van de Russische oorlog tegen Oekraïne, terwijl tegelijkertijd hard moet worden bezuinigd op bijvoorbeeld de sociale zekerheid om de defensie te versterken tegen juist de dreiging van Moskou. Cynisch is dat Borssele wordt opengehouden met het argument dat Nederland minder afhankelijk moet worden van Russische energie.

Kamerlid Sjoukje van Oosterhout (PRO) stelde de kwestie aan de orde in de Tweede Kamer: "De staatssecretaris heeft eerder aangegeven dat strategische autonomie een belangrijke rol speelt bij de argumentatie voor het langer openhouden van Borssele. Kan de staatssecretaris bevestigen dat er op dit moment nog een indirecte afhankelijkheid van Rusland bestaat in de uraniumketen?" De staatssecretaris in kwestie, Jo-Annes de Bat (CDA), weigerde concrete maatregelen bekend te maken. Volgens de staatssecretaris is het "gewoon ontzettend ingewikkeld" om los te komen van de afhankelijkheid van Rusland, een topleverancier van fossiele energie.

Het AD schrijft:

De kerncentrale in Borssele gebruikt splijtstof als brandstof. Als dat is uitgewerkt, wordt het gebruikte uranium bewerkt (‘verrijkt’), zodat het opnieuw kan worden gebruikt. De exploitant van de kerncentrale, EPZ, heeft daarvoor in 2019 een contract gesloten met het Franse bedrijf Framatome. Dat laat het gebruikte uranium verrijken door een onderdeel van het Russische bedrijf Rosatom. Dit gebeurt ongeveer eens per vier jaar; de laatste partij staat voor 2028 of 2029 in de planning. Er is al eerder over de Russische connectie geklaagd, maar EPZ is gebonden aan het contract met Framatome. Dat is tientallen miljoenen euro’s waard. Bovendien zijn er wereldwijd nog geen echte alternatieven beschikbaar. De kerncentrale in Borssele blijft nog jaren afhankelijk van brandstof die in Rusland is bewerkt. Politiek Den Haag is niet blij met die link met Rusland, maar kan er ook niet zomaar vanaf. We blijven zoeken naar een uitweg; meer kon staatssecretaris Jo-Annes de Bat de Tweede Kamer dinsdag niet beloven.

D66-Kamerlid Felix Klos diende een motie met het verzoekt "de afhankelijkheid van Rusland in de splijtstofcyclus van de kerncentrale in Borssele zo snel mogelijk te beëindigen, en de Kamer uiterlijk eind 2027 te informeren over de voortgang." Het onderzoeks- en documentatie kernenergie Laka stelt dat het staken van de samenwerking met Rusland dan nieuwe problemen oproept:

Wanneer de Rusland-route stagneert, is er ook geen bestemming meer voor de verbruikte splijtstof van de kerncentrale. Die hoopt zich dan op in een bassin in het reactorgebouw, want verbruikte splijtstof kan niet als kernafval naar de COVRA. De back end van de brandstofcyclus van EPZ, en daarmee de hele bedrijfsvoering, loopt daarmee vast. Dat is geen "indirecte afhankelijkheid".De Bat stelt wel een grens: er moet een alternatief zijn voordat EPZ in 2029 de investeringsbeslissing neemt. Maar vervolgens schrijft hij dat het kabinet, als er geen alternatief komt, "een weging zal maken tussen het belang van hergebruik en deze afhankelijkheid." Met andere woorden: de afhankelijkheid van Rusland kan over drie jaar gewoon worden geaccepteerd. En de Kamer heeft dan het nakijken.

Kortom, ontzettend ingewikkeld die fossiele energie.