Kerk, kerels en kapitaal: waarom miljardairs jou 'christen' willen maken

Judeo-christelijke normen en waarden: wat houdt dat nou precies in? Het hangt ervan af  aan wie je het vraagt. De meeste Joden zouden zich überhaupt niet identificeren met dat label. Toch was het een manier om ervoor te zorgen dat Amerikaanse soldaten solidariteit hadden met de Joden die door het Derde Rijk werden onderdrukt. In die zin was het op een positieve manier zeer effectieve propaganda.

Tegenwoordig zien we echter dat de antifascistische lading van joods-christelijke normen en waarden is verdwenen. Nu lijkt het meer een wapen om bepaalde hiërarchieën in stand te houden: het roofkapitalisme, het patriarchaat en zelfs het kolonialisme.

Hoewel er nu een risico bestaat dat de rechtse taalpolitie op theevisite komt, gaan we gewoon verder met de inhoud. Als men echt diversiteit wil qua ideeën, moet de ‘vrijheid van meningsuiting’-kliek ook bereid zijn dit stuk volledig uit te lezen.

Christendom en kapitalisme

Laten we beginnen met het christendom en het kapitalisme. Wie overtuigd is dat deze twee ideologieën altijd twee handen op één buik waren, moet het werk van Richard Henry Tawney nog eens erop naslaan. In de middeleeuwen werd winst maken ondergeschikt geacht aan religieuze en maatschappelijke normen. Winst maken was geen doel op zichzelf en hebzucht gold als een ernstige zonde.

Jezus heeft nooit een geheim van zijn mening over rijkdom gemaakt: tegenover een rijke man zei hij dat het voor een kameel gemakkelijker was om door het oog van een naald te gaan dan voor een rijke om het koninkrijk van God binnen te gaan.

Uiteraard wordt dit in kerken die religie met kapitalisme hebben samengesmolten uitgelegd als dat ‘de Naald’ een stadspoort zou zijn, die zo smal was dat een kameel/dromedaris er amper doorheen kon. Er is echter geen enkel historisch bewijs dat die stadspoort ooit heeft bestaan. In de Talmud Brachot 55b wordt ook door een rabbijn gesproken over een olifant die door het oog van de naald kruipt, in de context van het bijbelboek Daniël.

Hoewel het duidelijk is hoe Jezus denkt over rijkdom, zien we toch een charismatische stroming van prosperity preachers. Vanaf de 17e eeuw, tijdens de opkomst van het calvinisme, wordt het nastreven van rijkdom niet per se als iets zondigs gezien. Toen kon het een zegen zijn van jouw ijver, soberheid, discipline en harde werk. Toch was het idee van een vrije markt waarin de winst het enige kompas is volstrekt onacceptabel.

Dat idee is door Ronald Reagan succesvol aan de man verkocht. De vrije markt werd in de retoriek van het neoliberalisme net zo heilig als de kerk zelf: een hiërarchie, zoals God de schepping ooit had bedoeld. Zo kon het roofkapitalisme van Reagan ook niet bekritiseerd worden, want dan bekritiseer je Gods eigen hiërarchie. Dat zou alleen een goddeloze communist doen. Wie ben jij om als nietig mens de economische hiërarchie van God in twijfel te trekken?

Daarom moeten we niet verbaasd zijn dat Donald Trump Ronald Reagans slogan heeft gejat en ingekort voor zijn politieke campagne: ‘Let’s Make America Great Again.’ Zo kon Trump al inspelen op een ideologie die zijn eigen economische positie niet in twijfel mag trekken. Hij is namelijk een succesvol zakenman en uiteindelijk president geworden, omdat God hem heeft gezegend.

Volwassen mannen zijn van zichzelf; kinderen en vrouwen zijn van de man
Deze heiligverklaring van de economische orde is geen op zichzelf staand fenomeen. Het past in een veel oudere, dieperliggende patriarchale structuur. Door de geschiedenis heen is de hiërarchie tussen man en vrouw namelijk op een vergelijkbare manier 'natuurlijk' of 'godgewild' verklaard.

Vrouwen zijn gelijkwaardig, maar niet gelijk – zo luidt de redenering die nog altijd doorklinkt in conservatieve kringen. Die hiërarchie begint al bij het allereerste bijbelverhaal. Daarom moeten vrouwen ook niet willen leiden, want kijk maar naar de zondeval. Adam wees direct naar Eva: "De vrouw die U mij hebt gegeven..."

Hij verlegde de schuld, terwijl Jezus zich later juist over de overspelige vrouw ontfermde en haar beschermde tegen haar aanklagers. Patriarchale mannen reageren meer zoals Adam en minder zoals Jezus.

Als Eva nou niet bestond, was de zondeval er ook niet geweest. Eigenlijk is het de schuld van God, want Hij had Adam geen vrouw moeten geven. Hier zie je al dat Adam, vanuit Adams perspectief, van zichzelf is – maar Eva is ook van hem. God gaf hem die vrouw.

Die logica – de vrouw als bezit van de man – is door de geschiedenis heen consequent doorgevoerd in wetten over abortus. Veel christenen denken dat de Bijbel abortus verbiedt, omdat het leven begint bij conceptie en heilig is, maar dat is theologisch niet echt hard te maken.

In de Codex Hammurabi (Babylonisch wetboek) en in het bijbelboek Exodus moest een man die een miskraam veroorzaakte bij een vrouw een boete betalen aan de echtgenoot. Pas als de vrouw zelf stierf, gold de regel 'oog om oog, tand om tand'. De foetus was in de praktijk eigendom, want op doodslag/moord stond de doodstraf.

In Numeri 5 wordt beschreven hoe een vrouw die door haar man van overspel wordt verdacht, voor een priester moet verschijnen. De priester mengt stof van de tempelvloer met water en laat haar dit 'bittere water' drinken, terwijl hij een vloek uitspreekt. Als de vrouw schuldig is, zal haar buik opzwellen en zal ze onvruchtbaar worden. Is ze onschuldig, dan zal ze gezond blijven en in de toekomst kinderen kunnen krijgen.

Aangezien je praktisch wordt vergiftigd, mag je hopen dat God jouw weerstand ‘zegent’. Zo zie je dat het leven in de buik niet altijd even heilig is. Mocht die vrouw toevallig zwanger zijn, verliest zij doodleuk het kind, wat neerkomt op een abortus door God zelf. Dat is blijkbaar acceptabel, omdat het eigendom van de man ‘bezoedeld’ is’.

Een pijlenkoker vol kinderen en koloniaal gedachtegoed

Voor wie nog meer bewijs wil dat zelfs levende kinderen als eigendom worden gezien in plaats van als individuen, moet zijn blik werpen op het quiverfull-gedachtengoed. Geïnspireerd door Psalm 127:3-5 zouden vrouwen alle anticonceptie moeten afwijzen, omdat kinderen functioneren als pijlen in de koker van een geestelijke strijder.

De lijn tussen een geestelijke strijder en een cultuurstrijder wordt tegenwoordig dunner en dunner. Kinderen zijn niet alleen een spirituele zegen van God; ze worden demografische munitie in een cultuuroorlog. In Quiverfull-kringen wordt openlijk gesproken over the Great Replacement. Vaak wordt het ook ietwat verhullend gedaan: ‘Moslims krijgen veel meer kinderen dan christenen.’ Toch is het duidelijk dat bijvoorbeeld de Koptische christenen daar niet bij horen. Blanke vrouwen moeten zoveel mogelijk kinderen baren.

In Nederland zijn we bekend met de term omvolking. De nazi's gebruikten 'Umvolkung' voor de "germanisering" van veroverde gebieden, inclusief deportatie van de Slavische bevolking. Dat waren toch een stel bolsjewistische Untermenschen. Hoewel het nu door een christelijk-kapitalistische bril wordt gezien, zijn het nu een stelletje wokerts die van God los zijn en moslims die een afgod aanbidden.

De Arabieren stammen volgens de meeste theologische interpretaties af van Sem, maar ‘de vloek van Cham’ heeft in het verleden een behoorlijk nare theologische uitleg gekregen, die door sommige predikanten – ook bijvoorbeeld in Zuid-Afrika – nog steeds wordt verkondigd. De Amerikaanse Pastor Doug Wilson – een goede vriend van ‘defensieminister’ Pete Hegseth – is overtuigd dat slavernij – ‘bijbels gezien’ – ethisch verantwoord is. Waarom? Omdat Afrikanen volgens veel theologische interpretaties afstammen van Cham.

Even een korte bijbelcursus voor dummies: Noach – de bootbouwer – had drie zonen: Sem, Cham en Jafeth. Toen Noach weer aan land was en de boel weer opbloeide, zoop hij te veel en werd dronken. Toen hij in slaap was gevallen, ging Cham zijn vader uitlachen, terwijl Sem en Jafeth hem toedekten.

Vanwege dit tafereel werden Sem en Jafeth gezegend en Cham niet. Zelfs zijn kleinzoon Kanaän werd vervloekt en dit is ook waarom dat volk later helemaal uitgeroeid moest worden. Toch wordt de vloek vaak aan Cham toegerekend om slavernij goed te praten en Afrikanen te verontmenselijken.

Hoe slaat dit alles op miljardairs?

Toevallig zijn twee witte Zuid-Afrikaners heel dicht bij het Witte Huis: Peter Thiel en Elon Musk. Het zijn ook nog eens twee hele rijke witte Zuid-Afrikaners. Ze identificeren zich met het label (cultuur-)christen.

Thiel, geboren in Duitsland maar opgegroeid in Zuid-Afrika en Namibië, zat in Swakopmund op school, een stad die in de jaren '70 nog berucht was omdat mensen er openlijk "Heil Hitler" riepen en Hitlers verjaardag vierden. Zijn vader Klaus werkte aan een geheime uraniummijn voor het illegale nucleaire programma van het apartheidsregime.

Musk groeide op in Pretoria, het bestuurlijke hart van de apartheid, met een grootvader die een openlijke neonazi was en naar Zuid-Afrika verhuisde omdat hij het apartheidsysteem aantrekkelijk vond, en een vader, Errol, die beweert dat hij nooit onderdrukking heeft gezien, die zijn rijkdom aan emeralden uit een niet-geregistreerde mijn haalde, omdat anders de "zwarten alles van je zouden afpakken". Musk heeft zelf ook twee nazigroeten gedaan op het podium.

Begint het nu duidelijk te worden waarom miljonairs jou ‘christen’ willen maken? Zolang jij meer kinderen krijgt dan jij eigenlijk kunt bekostigen, zodat zij de cultuurstrijd kunnen winnen, hoeven deze gasten niet hun rijkdom te delen met de rest van ons. Het moet dan ook geen verrassing zijn waarom Musk absurd veel kinderen heeft bij zoveel verschillende vrouwen. Thiel is niet aangetrokken tot vrouwen, dus moeten anderen maar de wereld omvolken.

Beiden hebben genoeg geld om de wereldhonger op te lossen. We hebben niet te weinig geld om de armen te voeden; wel om de rijken te bevredigen. Daarom ruilen ze de klassenstrijd in voor een spirituele cultuurstrijd. Dan is de aandacht niet gefocust op de gevaarlijke minderheid: roofkapitalisten zoals zijzelf.