Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

De Nederlandsche Bank biedt excuses aan voor slavernijverleden

President Klaas Knot vertelt over de praktijken van zijn historische voorganger
Joop

'Kankerhomo' mag niet acceptabel zijn in een democratie

  •  
14-11-2018
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
8703236671_4e4a4967c9_z

© Cc-foto: Lynn Friedman

'Met deze uitspraak normaliseert de rechtbank beschimpingen die homoseksuelen marginaliseren'
Er was geen sprake van homohaat bij de mishandeling van twee homoseksuele mannen in Dordrecht, aldus het oordeel van de rechtbank op 1 november. De rechtbank ziet wat anders:
"Veeleer lijkt er sprake te zijn geweest van een giftige cocktail van sensatiezucht, geldbelustheid, een misplaatste opvatting van een gerechtvaardigde eigenrichting ten aanzien van pedoseksuelen en een fascinatie voor geweld…"
Het gebruik van de beschimpingen “flikker”, “pedo” en “kankerhomo” tijdens de mishandeling waren geen indicatie voor homohaat:
"Hoe laakbaar en kwetsend het gebruik van dergelijke termen ook zijn, het is meer illustratief voor het dagelijks taalgebruik van deze verdachten…"
Een uitspraak die niet alleen schandalig is, maar bovenal gevaarlijk.
Pedohaat Allereerst is het oordeel dat er alleen eigenrichting was ten aanzien van pedoseksuelen gevaarlijk. Tijdens de mishandeling werden naast “pedo”, ook de beschimpingen “flikker” en “kankerhomo” gebruikt. Waarom leggen deze zelfbenoemde ‘pedoseksuelenjagers’ op het meest verhitte moment opeens de nadruk op seksueel contact tussen mannen? Als er alleen woede was over kindermisbruik, dan was dit overbodig. Een verband met bestaande stigmatiserende overtuigingen die claimen dat kindermisbruik komt door homoseksualiteit ligt voor de hand. In de uitspraak vinden we echter geen verantwoording over mogelijke verwevenheid tussen pedohaat en homohaat. Iets wat de homogemeenschap in een kwaad daglicht zet, want nu lijkt het ‘alledaags’ om naar homoseksualiteit te verwijzen wanneer je het hebt over kindermisbruik.
En aan dat ‘alledaagse’ kleeft nog een ander gevaar. Door “flikker” en “kankerhomo” als ‘alledaags’ te bestempelen, koppelt de rechtbank deze beschimpingen los van de gebruikscontext. Ervaring leert dat wanneer iemand dit naar je hoofd slingert, dit geen compliment is, maar een beoordeling van iemand als falend of minderwaardig. Iets wat helaas niet alleen op straat vaak gebeurt: op scholen is homo nog steeds het meest gebruikte scheldwoord. De beschimpingen werken disciplinerend om mensen ‘op hun plek’ te zetten. Dit gaat ook gepaard met fysieke bestraffing, zoals recente mishandelingen in Amsterdam, Arnhem en Utrecht laten zien. Het is dan ook verschrikkelijk dat niet deze context, maar de ervaring van de agressor leidend is in de beoordeling van deze beschimpingen. Bovendien blokkeert het een serieuze aanpak van homohaat. Door de ervaring van de agressor als ‘alledaags’ te accepteren, impliceert de rechtbank dat homoseksuele mannen zich onterecht bedreigd voelen wanneer ze deze ‘alledaagse’ beschimpingen horen.
Kanker Tot slot is het gevaarlijk dat de rechtbank het noemen van kanker en homo binnen één woord relativeert tot hooguit beledigend. Hierin gaat de rechtbank voorbij aan het feit dat het woord homo gekoppeld wordt aan een ziekte die als het niet gestopt wordt door verwijdering, leidt tot de dood. Susan Sontag noemt kanker in haar boek Ziekte als Metafoor daarom de meest radicale van ziektemetaforen. Sontag, zelf van joodse afkomst, schrijft dat het niet toevallig is dat de nazi’s ‘rassenvermenging’ en Joden als een kanker beschreven. Ze stelt dan ook: “Het beschrijven van een fenomeen als kanker is een oproep tot geweld” en “een uitnodiging tot zelfrechtvaardiging, zo niet fanatisme”. Oftewel, “kankerhomo” is een haatterm die in combinatie met de mishandeling laat zien dat er wel degelijk een heteroseksistisch zuiveringsmotief aanwezig was bij deze verdachten.
Kortom, met deze uitspraak normaliseert de rechtbank beschimpingen die homoseksuelen marginaliseren. En het meest verontrustende: zelfs de overduidelijke haatterm “kankerhomo” is tegenwoordig geaccepteerd binnen onze samenleving. De gelijkwaardigheid en veiligheid van homoseksuele mannen staat door deze gerechtelijke uitspraak op het spel. En daardoor ook ons ideaal: een democratie waarin iedereen tot bloei mag komen. Gewoonte, alledaagsheid, is geen excuus voor onrecht. Politieke actie is noodzakelijk.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (33)

FransAkkermans1947
FransAkkermans194715 nov. 2018 - 16:17

Het verbod op godslastering is net een paar jaar opgeheven maar er wordt nu uit de progressieve hoek gepleit voor een verbanning van een aantal specifieke scheldwoorden uit onze woordenschat. Het gaat niet lukken voorspel ik.

johannn2
johannn215 nov. 2018 - 14:22

Als ik de rechterlijke uitspraak zo lees, dan zou deze de uitspraak "kankerrechter" niet veroordelen. .

2 Reacties
7anpau1
7anpau116 nov. 2018 - 7:54

U zou waarschijnlijk wel veroordeeld worden wanneer u vervolgd zou worden wegens belediging van een ambtenaar in functie. Als u daarentegen alleen vervolgd zou worden wegens vernieling van de auto van de rechter en u hebt daarbij dergelijke onsmakelijke taal geuit hebben, dan wordt u inderdaad niet veroordeeld voor uw populistische schuttingtaal, maar slechts voor vernieling (mits dat bewezen is natuurlijk).

DanielleDefoe
DanielleDefoe17 nov. 2018 - 12:56

Als taalstudent kreeg ik les in scheldwoorden maar we werden wel aangeraden ze niet buiten de klas te gebruiken. Het behoort tot de minder sympathieke kant van cultuur. Ik zie geen heil in een verbod. Belediging van een ambtenaar in functie is een andere kwestie.

Jan Wijn
Jan Wijn15 nov. 2018 - 9:05

Het scheldwoord kanker of tering wordt voornamelijk gebruikt in de Randstad en wel het meest in de regio Rotterdam. Deze niet capabele Dordtse rechter heeft die taal dus met de paplepel binnen gekregen zodat hij dat taalgebruik als normaal beschouwt. Toch blij dat ik in het beschaafde deel van Nederland woon.

JasDon
JasDon14 nov. 2018 - 20:08

"Dit gaat ook gepaard met fysieke bestraffing, zoals recente mishandelingen in Amsterdam, Arnhem en Utrecht laten zien." Elk geweld tegen mensen op basis van hun seksuele voorkeur is verschrikkelijk, maar laten we dan wel de voornaamste oorzaak achter dit geweld beter duiden. Onze homoseksuele tienerzoon die zich ondertussen een beetje meisjesachtig kleedt, hebben we al geleerd om richting school vooral niet te reageren op bepaalde opmerkingen en als het nodig is maar een omweg te maken wanneer bepaalde groepjes jongeren zijn pad kruizen. Dat is niet omdat we graag de racist uithangen, maar omdat ik graag wil dat hij heel thuis komt iedere dag. Ik kan er dan ook niet met mijn hoofd bij dat je na de genoemde recente mishandelingen bij Nazi's uitkomt. Ja, dat waren ultieme homo hatende klootzakken maar nee, die hebben maar weinig tot niets te maken met de huidige problematiek in de grote steden. Want die problemen komen o.a. uit een heilig boek.

4 Reacties
DaanOuwens
DaanOuwens15 nov. 2018 - 7:50

@ JasDon Jij schrijft: Onze homoseksuele tienerzoon die zich ondertussen een beetje meisjesachtig kleedt, hebben we al geleerd om richting school vooral niet te reageren op bepaalde opmerkingen en als het nodig is maar een omweg te maken wanneer bepaalde groepjes jongeren zijn pad kruizen. Lijkt mij niet verstandig om je zoon met racisme als oplossing op te voeden. Het zijn niet alleen moslims die homo's mishandelen. Volgens mij geef je hem meer jouw eigen haat en vooroordelen mee dan een effectieve manier om mishandeling te voorkomen.

JasDon
JasDon15 nov. 2018 - 12:18

@DaanOuwens "Lijkt mij niet verstandig om je zoon met racisme als oplossing op te voeden." Dat doe ik niet en racisme keur ik ook af. "Het zijn niet alleen moslims die homo’s mishandelen." Zeker niet, maar ik hoef hem niet voor groepjes kale mannetjes in bomberjacks te waarschuwen, want die komt hij nooit tegen. Als ik in een grefo-dorp had gewoond had ik misschien een instructie meegegeven voor andere groepjes jongeren. "Volgens mij geef je hem meer jouw eigen haat en vooroordelen mee dan een effectieve manier om mishandeling te voorkomen." Haat? Ik voel mee met de homosexuele Marokkaanse jongen bij mijn lokale AH. Ik ben maar al te blij wanneer ik Marokkaanse professionals tegenkom in mijn werk. Ik snap maar al te goed dat een Marokkaanse jongen/jongeman er niet bewust voor kiest om homo's te haten. Ze zijn ook maar een product van hun omgeving en opvoeding. Ik heb hoogstens een hekel aan het feit dat bepaalde religies zo een prominente rol hebben in onze maatschappij. Maar groepen mensen haten, het komt niet bij mij op en zo voed ik mijn kinderen ook niet op.

DaanOuwens
DaanOuwens15 nov. 2018 - 16:19

@ JasDon Jij schrijft: Ik snap maar al te goed dat een Marokkaanse jongen/jongeman er niet bewust voor kiest om homo’s te haten. En je schrijft: Dat doe ik niet en racisme keur ik ook af. Die beweringen kunnen niet allebei waar zijn.

michellekepen
michellekepen15 nov. 2018 - 17:28

@DaanOuwens, Jasdon beschrijft de ervaringen van zijn/haar zoon. Een situatie die bijna elke grote-stadbewoner bekend in de oren zal klinken. Of vanuit eigen observaties en ervaringen zal herkennen. Dat die werkelijkheid u kennelijk niet aanstaat is duidelijk. Sterker nog, u lijkt deze werkelijkheid tussen de regels door zelfs te ontkennen. U merkt een contradictie op, een tegenspraak. Ik zie eerlijk gezegd geen enkele tegenspraak. Om de conclusie te trekken dat deze twee 'beweringen' niet tegelijkertijd waar kunnen zijn, zult u (naar ik aanneem) minimaal één argument hebben. Goed idee om dit, of deze, met ons te delen? Ik wacht nieuwsgierig af.

DaanOuwens
DaanOuwens14 nov. 2018 - 17:32

Prima stukje. Inderdaad domme uitspraak van die rechter. Lijkt mij duidelijk een geval van niet geschikt. Kanker homo, kanker jood, kanker moslim zijn allemaal uitspraken die niet thuis horen in de samenleving. Mensen die dat soort kwalificaties gebruiken moeten een serieuze straf krijgen. Ook van een ongeschikte k..... rechter. Het gaat namelijk om het handhaven van omgangsvormen die fundamenteel zijn voor een leefbare samenleving. Daar is ruim voldoende rechtsgrond voor beschikbaar. Dat een rechter dat niet inziet maakt duidelijk dat hij of zij niet geschikt is voor zijn functie.

DanielleDefoe
DanielleDefoe14 nov. 2018 - 17:26

Scheldwoorden die verwijzen naar ziekten zijn typisch Nederlands. Allemaal bijzonder vulgair. Bij klerelijer gaat het bv om cholera, al zal dat niet voor iedereen onmiddelijk duidelijk zijn. Zelfs "krijg de ziekte" is, zij het ouderwets, nog steeds in gebruik. In andere talen hebben andere taboewoorden eenzelfde functie. Het is niet prettig op straat te worden uitgemaakt voor "kankerhoer", volgens de vanDale een vul­gair scheld­woord waar­mee die­pe ver­ach­ting je­gens een vrouw wordt uit­ge­drukt, maar ongewoon is het echter ook niet. De ziektes zijn soms zelfs als versterkers (intensifiers) in gebruik al zou ik zelf niet snel "kankerlelijk" gebruiken voor heel erg lelijk.

2 Reacties
Nick the Stripper
Nick the Stripper15 nov. 2018 - 1:00

@Danielle [ al zou ik zelf niet snel “kankerlelijk” gebruiken voor heel erg lelijk. ] Mee eens. Foei- of spuug- maken lelijk erg genoeg.

DanielleDefoe
DanielleDefoe15 nov. 2018 - 11:16

Absoluut. Intensifiers zijn een interessant onderzoekstopic maar het gebruik ervan is vaak afraadbaar.

Mostafa
Mostafa14 nov. 2018 - 16:25

Zij hadden het altijd en zeer trots op '' verlichting'', ik dacht waww, moslims moeten het ook doen. Maar nee Mostafa, zij hadden het over de verlichting van je fiets, nooit vergeten als het donker is want het is te gevaarlijk op de weg!

Geesteman
Geesteman14 nov. 2018 - 14:42

Het doet het tegenwoordig wel goed om bij alles wat iemand niet zint ter ondersteuning te roepen dat de democratie in het geding is maar schelden en vloeken heeft helemaal niets met democratie te maken.

punt2
punt214 nov. 2018 - 13:00

Helaas is het heel simpel, de rechterlijke macht treedt niet op tegen homohaat, het OM treedt niet op tegen homohaat. Het voorbeeld van de twee mannen die in Arnhem werden mishandeld met een betonschaar (waarvan de rechter niet bewezen achte dat daarmee was geslagen want één van de verdachten zat op kickboksen en ondanks het gebrek van tandensporen op zijn hand was het volgens de rechtbank aannemelijk dat hij de tanden uit de mond had geslagen met zijn hand) onder het uitroepen van "vieze homo, flikkers "etc... Het bezigen van deze scheldwoorden was geen bewijs voor zowel het OM alsook de rechter om van homohaat te doen spreken... Het gevolg was een "simpele mishandeling" met als straf een paar maanden dienstverlening......... Het aparte is dat de zowel het OM alsmede de rechterlijke macht moeite schijnen te hebben met dit soort van veroordelingen ...

2 Reacties
7anpau1
7anpau116 nov. 2018 - 7:57

Iemands motieven vaststellen is ook vaak lastig, want hoe kijk je in iemands hoofd. Nederland kent verder geen hate crimes, dus de juridische relevantie van een dergelijk motief is beperkt. Begrijpelijk dus dat men moeite heeft om met een motief mee te wegen in dit soort zaken.

DanielleDefoe
DanielleDefoe17 nov. 2018 - 12:50

"Iemands motieven vaststellen is ook vaak lastig .. " ik hoop ook van harte dat het recht daar terughoudend mee omgaat. Vrouwenhaat is ook niet strafbaar, mishandeling wel.

Kerja
Kerja14 nov. 2018 - 12:19

Gruwelijk wat hier gebeurd is, maar om het woord kanker als prefix nu met de nazis te relateren? No way. Kolere, terung, tyfus, kanker etc zijn typische Nederlandse scheldwoorden. In andere talen wordt er poep bijgehaald, incest of prostitutie. Maar goed - welke politieke actie stelt u voor?

4 Reacties
Simon van der Stoel
Simon van der Stoel14 nov. 2018 - 13:58

“Modern totalitarian movements, whether of the right or of the left, have been peculiarly—and revealingly— inclined to use disease imagery. The Nazis declared that someone of mixed "racial" origin was like a syphilitic. European Jewry was repeatedly analogized to syphilis, and to a cancer that must be excised. Disease metaphors were a staple of Bolshevik polemics, and Trotsky, the most gifted of all communist polemicists, used them with the greatest profusion—particularly after his banishment from the Soviet Union in 1929. Stalinism was called a cholera, a syphilis, and a cancer. To use only fatal diseases for imagery in politics gives the metaphor a much more pointed character. Now, to liken a political event or situation to an illness is to impute guilt, to prescribe punishment… Hitler, in his first political tract, an anti-Semitic diatribe written in September 1919, accused the Jews of producing " a racial tuberculosis among nations."* Tuberculosis still retained its prestige as the overdetermined, culpable illness of the nineteenth century. (Recall Hugo's comparison of monasticism with TB.) But the Nazis quickly modernized their rhetoric, and indeed the imagery of cancer was far more apt for their purposes.” (Sonntag 1977, p. 82-83)

W-74
W-7414 nov. 2018 - 19:00

Simon Ziektes gebruiken als retorische metafoor is natuurlijk niet hetzelfde als ziektes gebruiken als scheldwoord. In wezen is de ziekte, als het gaat om schelden, geheel ontdaan van zijn werkelijke betekenis. Zie bv de woorden tering of klere. Ook bij een woord als godverdomme is de betekenis (het verdoemen van god) op de achtergrond geraakt, enkel de emotionele negatieve lading is blijven bestaan. Dit in tegenstelling tot het gebruik van ziektes in een retorische context als metafoor. Daar staat juist de betekenis voorop en is daarentegen zeer belangrijk omdat die betekenis gebruikt wordt om het beschreven probleem aanschouwelijk te maken. Vb: Vluchtelingen als een plaag beschrijven,joden als een kankerend gezwel of moslims als een rottende zweer maar ook spreken over het land willen genezen van rechtsextremisme of over de heilzame werking van de vrije markt, dat soort werk dus. En dat is precies de wijze waarop ideologen ziektes of de kuur daartegen gebruiken. Het gebruik van een ziekte echter als bijvoeglijk naamwoord icm een ander scheldwoord is enkel bedoeld om de lading te vergroten en de belediging te maximaliseren. De ziekte wordt dan enkel gebruikt vanwege de negatieve bijklank die het woord heeft gekregen, niet vanwege de precieze betekenis. Het gekke is dat die vervreemding van woordbetekenis ook optreedt bij woorden als homo, pedo of jid. Het op GeeStijl vaak gebruikte woordje Fin om een Marokkaan pejoratief aan te duiden is daar op een bepaalde wijze ook een voorbeeld van. Het gaat om een betekenisverschuiving die afhankelijk is van de specifieke context waarin die woorden worden gebruikt.

JasDon
JasDon14 nov. 2018 - 19:34

Simon, In de stad waar ik opgroeide was schelden met ziekten gewoon. Dat waren geen Nazi's, maar gewoon arbeiders die niet echt tere zieltjes hadden of nooit geleerd hadden zich netjes uit te drukken.

DanielleDefoe
DanielleDefoe15 nov. 2018 - 9:58

Ziektes gebruiken als retorische metafoor is natuurlijk niet hetzelfde als ziektes gebruiken als scheldwoord. Dat klopt grotendeels. Daar is over geschreven door taalkundigen. Daarnaast is er veel voor het merendeel speculatief geschreven over het mogelijke schadelijke effect van sommige metaforen. In de oncologie worden nog wel eens "oorlogsmetaforen" gebruikt als de patienten worden aangezet te "strijden" tegen hun ziekte of juist bezwijken na een hopeloos gevecht. De schadelijkheid daarvan is niet aangetoond. Niettemin zijn artsen er niet zo blij mee. Er bestaat een zeer uitgebreide literatuur over, voor het merendeel speculatief, over de invloed van taal op gedrag en de alom tegenwoordigheid van metaforen in de alledaagse taal. Voor een artkel over ziekten: https://www.bmj.com/content/345/bmj.e4706

johannn2
johannn214 nov. 2018 - 11:54

Homo's zijn een gediscrimineerde groep, en kankerhomo mag dus. Zou dus kankerjood ook mogen? .

6 Reacties
Mostafa
Mostafa14 nov. 2018 - 16:22

Nee.

punt2
punt214 nov. 2018 - 16:24

Ja, dat mag !! de politieagent waarbij ik aangifte wilde doen wist mij te vertellen dat ik het mij niet moest aantrekken.. dat het een veelvuldig gebezigde uitdrukking was die nu toevallig werd gebruikt tegen iemand van joodse afkomst ... Maar dat het zeker niet persoonlijk bedoeld was (waarschijnlijk)

Hank Nozemans
Hank Nozemans14 nov. 2018 - 20:07

Totdat je het tegen de agent zegt, dan mag het opeens niet.

michellekepen
michellekepen14 nov. 2018 - 23:56

Jarenlang werd dat standaard geroepen als de politie langs reed. Heb nooit gezien dat er voor bekeurd werd. Is natuurlijk ook moeilijk, want het geschreeuw komt natuurlijk altijd vanuit een groepje, en bewijs dan maar eens wie het was. Maar ook tijdens observaties (i.v.m. criminele bezigheden) is er bij mijn weten nooit voor bekeurd. Kan me alleen herinneren dat als bijvangst van observaties ooit een 'billenknijper' gepakt werd. Maar toen weigerde het toenmalige slachtoffer aangifte te doen, want anders zou ze niet meer over straat kunnen..... (woon in een Vogelaar(achtige)wijk)

johannn2
johannn215 nov. 2018 - 13:05

Rob, Hartstikke goed van jou dat je aangifte ging doen. Maar de politie ontmoedigt aangiftes in het algemeen, omdat ze hen een hele berg werk bezorgen. En het feit dat het niet persoonlijk maar algemeen bedoeld is, betekent dus juist dat het discriminerend is. .

DanielleDefoe
DanielleDefoe15 nov. 2018 - 16:42

Voor een bloemlezing, vooral ontleend aan stadiontaal zie de site etymologiebank.nl van de onvolprezen taalkundige Nicoline van der Sijs. Een agent hoeft niet alles te slikken: nazi, SS’er, fascist en NSB’er kunnen een bon opleveren en kankerslet ook.. http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/kanker2

johannn2
johannn214 nov. 2018 - 11:52

" Hoe laakbaar en kwetsend het gebruik van dergelijke termen ook zijn, het is meer illustratief voor het dagelijks taalgebruik van deze verdachten…" Foute taal met een taalfout. .

johannn2
johannn214 nov. 2018 - 11:49

Wanneer dient het hoger beroep? .