Journalisten en Rusland-experts kritisch op Persvrijheidslezing Thomas Erdbrink vanwege Poetin-propaganda

Is Thomas Erdbrink, die recent een tv-serie over het Russische perspectief op de oorlog in Oekraïne heeft uitgebracht, de aangewezen persoon om dit jaar de Persvrijheidslezing uit te spreken? Verscheidene journalisten, schrijvers en Rusland-experts menen van niet. “Juist Thomas Erdbrink heeft dit jaar een wissel getrokken op de persvrijheid”, schrijven zij in een brandbrief aan de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ).

“Terwijl het Kremlin ook afgelopen jaar talrijke journalisten uit binnen- en buitenland strafrechtelijk liet vervolgen, deporteren of anderszins het werken onmogelijk maakte – recentelijk werd Geert Groot Koerkamp slachtoffer van de Russische repressie – heeft Thomas Erdbrink zich laten begeleiden door halve en hele propagandisten van dit regime. Een van zijn producers is Nikita Soetyrin, medewerker van staatskanaal RT dat dag in dag uit de Russische vernietigingsoorlog tegen Oekraïne bejubelt. Daarnaast werd Erdbrink geholpen door Maria Boetina, parlementariër van de regeringspartij Verenigd Rusland die in 2019 door de Verenigde Staten wegens spionage werd uitgewezen en nu onder toezicht van het regime een consultancybureau runt dat erop is gericht buitenlanders zo positief mogelijk over Rusland te laten berichten. Ook Erdbrinks tolken waren niet in staat/bereid om zich vrijelijk van hun taak te kwijten en hebben aantoonbaar geprobeerd om interviews met passanten te beïnvloeden. Dat wijst er niet op dat Erdbrink bewegingsvrijheid genoot, maar onderworpen werd aan de oude leninistische boutade ‘vertrouwen is goed, controle is beter’.”

De opstellers van de brandbrief, onder wie Beatrice de Graaf, Iris de Graaf, Pjotr Sauer en Joris Luyendijk, bepleiten extra context bij de Persvrijheidslezing. “Hetzij door een tweede spreker als coreferent uit te nodigen die de praktijk van persbreidel in Rusland kan schetsen, hetzij door een discussie achteraf met een of meer kenners van de Russische geschiedenis en samenleving.”

De NVJ laat in een reactie weten weinig te voelen voor een coreferent. “Jullie verzoek om een stevig debat naar aanleiding van de lezing willen we graag honoreren. Dat is immers een langjarige traditie, die we ook dit jaar zullen waarmaken.”