Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Jesse Klaver wil met links blok Nederland gaan verbouwen

Een heldere linkse agenda moet de kiezer overtuigen van een betere toekomst
Joop

Journalisten die Wob-verzoeken indienen zijn volgens het kabinet 'misbruikers'

  •  
13-07-2012
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
Zij die in hoger beroep gaan komen uit bij de Raad van State: De man die daar de baas is, is de aanstichter van de nu voorliggende inperking.
U weet het nog niet, maar als journalist ben je een misbruiker. Dat zeg ik niet, maar dat zegt straks een ambtenaar tegen de journalisten. Het is een wetsvoorstel waarmee minister Spies (CDA) op de proppen komt. Zij presenteerde een wetsvoorstel om de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) in te perken. Het doel is het misbruik te stoppen, waarbij ze doelt op onwenselijke verzoeken van burgers en niet op de obstructie door ambtenaren met advocatenkantoren die worden ingezet om informatieverzoeken te frustreren.
Interessant daarbij is dat misbruik in haar ogen ‘onredelijk gebruik’ van de Wob is en omvangrijke verzoeken. Vooral dat laatste is interessant, omdat als argument geldt dat de beslistermijn niet gehaald gaat worden. Daardoor kan de burger om een dwangsom vragen. Een belachelijke regeling voor een overheid die niet in staat is om relatief eenvoudig documenten toegankelijk te maken.
Terugkijkend in mijn Wob-praktijk besef ik dat mijn informatieverzoek naar de inval in Irak onder de nieuwe regeling zou vallen. Daar ging het om veel documenten, omdat het een lijvig dossier betreft. Maar ja, een oorlog ga je niet zomaar aan en juist daar is controle belangrijk. Juist bij het CDA lag dit dossier gevoelig en toenmalig minister-president Balkenende verzette zich jaren tegen iedere vorm van transparantie. Deze wetswijziging zou maar wat prettig zijn geweest.
Ook kleinere dossiers zijn al snel lijvig. Een onderzoek naar de brakke beveiliging van de OV-chipkaart telde destijds ook duizend pagina’s. Had men die goed gelezen dan was voorkomen dat ik ooit het falen van de overheid moest aantonen. Maar mijn dossier van tienduizenden pagina’s zou minder onderbouwd zijn geweest als ik wat vaker als ‘misbruiker’ was bestempeld. Kennelijk is het normaal miljarden uit te geven, maar openbaarmaking van de documenten over het project is een onredelijk verzoek.
Maar journalisten misbruiken de wet in de ogen van de overheid vaker. Ooit kreeg ik te horen dat ik de wet misbruikte toen het CBP vroeg om het dossier rond de privacy van de OV-chipkaart. ‘Daarvoor is de wet niet bedoeld’, sneerde een voorlichter toen. Uiteindelijk bleek de wet er wel voor bedoeld en kreeg ik de stukken ook gewoon.
Ook verzoeken om inzage te krijgen hoe de overheid zich aan de eigen regels rond ICT hield, werden door diverse gemeenten als misbruik bestempeld. Daaronder zaten gemeenten die nog geen twee jaar later zo lek als een mandje bleken te zijn. Precies dat wat dit Wob-verzoek evident had moeten maken.
Zo kan ik nog wel even doorgaan. Een Wob-verzoek over het EPD, een nieuwe wet, ICT-projecten, financiële keuzes of een maatschappelijk onderwerp zijn eenvoudig mappen gevuld met tienduizenden pagina’s papier.
Natuurlijk is evident dat dit geen misbruik is, maar dat is het punt niet. De praktijk rond de Wob leert dat ambtenaren de wet graag oprekken en nooit in het voordeel van transparantie. Dus is het redelijk zeker dat ook de misbruikclausule volop misbruikt gaat worden.
Een voorlichter van BZK vertelde me niet te kunnen uitsluiten dat de vrije pers hier hinder van gaat ondervinden. Fijntjes wijst hij erop dat je dan naar de rechter kunt. Leuk, maar het hoger beroep is bij de Raad van State. De man die daar de baas is, is de aanstichter van de nu voorliggende inperking. Dat wordt helder uit de toespraak die deze ellende in gang zetten en duidelijk is dat meneer niet gediend is van wobbende journalisten. Die leiden alleen maar tot discussie en dat is wel het laatste wat je wilt in een democratie.

Meer over:

politiek, opinie,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (16)

msj_meijerink
msj_meijerink13 jul. 2012 - 17:31

Een typische gevalletje van obligate rechtse paranoia. Die zijn altijd (terecht) bang dat de oorzaak van het vingerlikken, het 'zaken doen' in de openbaarheid komt.

trujac
trujac13 jul. 2012 - 17:31

Natuurlijk maakt de overheid regels en wetten met opzet ondoorgrondelijk voor de gewone burger. Daardoor is de overheid instaat om de gewone burger buitenspel te zetten want als ze dat niet doet verlies ze onherroepelijk macht. Een wet voor meerdere uitleg vatbaar maken heeft het voordeel dat ambtenaren in die schemer marge hun gang kunnen gaan. Bijkomend voordeel is dat hoge pieten dankbaar gebruik kunnen maken om de belasting te tillen en om uit de bak te blijven. Openbaarheid maakt een overheid machteloos.

rbakels
rbakels13 jul. 2012 - 17:31

Van dichtbij heb ik meegemaakt dat een journalist een circulaire rondstuurde aan alle gemeentes in Nederland om met bepaalde informatie opde proppen te komen. Vragen gaat snel, maar beantwoorden kost veel tijd. De journalist gaat vervolgens de antwoorden analyseren en maakt daar een artikel van, dat hij publiceert in het kader van zijn (commerci"ele) beroepsactiviteit. Dat de journalist en vooral zijn publiek recht heeft op die informatie wil ik niet betwisten. Maar wie moet dat betalen? De gemeenten, dus de inwoners, via de belastingen? Of mag een commerci"ele gebruiker de rekening grepsenteerd krijgen, zodat zijn lezers/kijkers uiteindelijk betalen van de informatie vwaarvan ze profiteren (weet u nog? het profijtbeginsel). We moeten trouwens ook bedenken dat de WOB controle bovenop de politieke controle komt. Ik ben zeer voor openheid, maar de kosten moeten wel op de juiste plaats drukken, anders ontstaan "perverse prikkels".

rgeurtsen
rgeurtsen13 jul. 2012 - 17:31

Om eerlijk te zijn begrijp ik niets van nederlandse politieke partijen - of wil ik niet kunnen geloven dat de grotere partijen en raddraaiers als de PVV niet voor openheid van bestuur zijn. De onduidelijkheid over de werkelijke betekenis van de afspraken rond het krediet aan Spanje is net zo verontrustend als het gerommel rondom Irak. Zijn we in Nederland nu voor meer openheid of voor minder openheid bij bestuur: PvdA? D'66? VVD? GL? Dat dit gedrag van SGP, CDA en CU vandaan komt snap ik. Ik zie toch echt liever Zweden als een voorbeeld waar we naar moeten streven, en dan er voorbij.

eeweew
eeweew13 jul. 2012 - 17:31

Soms vraag ik me af of politici nog wel in objectieve waarheid "geloven". Als je zo in het leven staat dat ieder feit in jouw ogen ook maar een mening is, waarom zou je je mening dan openbaar willen maken? Iedereen kan een nieuwe formuleren.

Joeri2
Joeri213 jul. 2012 - 17:31

Er is opeens haast. http://www.binnenlandsbestuur.nl/digitaal-besturen/nieuws/nieuws/ombudsman-schaf-wob-liever-af.2152301.lynkx Nationale Ombudsman Alex Brenninkmeijer vindt de Wet Openbaarheid Bestuur een 'juridische jungle' en wil onderzoeken hoe dat allemaal veel beter kan. Hij wil de wob afschaffen en openbaarheid verplichten. Dat ziet het CDA niet zitten, ik snap wel waarom.

adriek
adriek13 jul. 2012 - 17:31

Altijd handig als je een te nieuwsgierige burger kunt afstoppen. In sommige landen wordt je in zo'n geval zonder proces in het gevang gestopt. Hier zijn de maatregelen wat minder rigoureus maar vrijwel net zo effectief. Big Brother is niet alleen watching, maar begint ook de controle vanuit een ander perspectief op te voeren...

1 Reactie
Joeri2
Joeri213 jul. 2012 - 17:31

...Maar houdt er niet van om zelf bekeken te worden. De camera's staan ook allemaal op plekken waar ze zelf nooit komen.

[verwijderd]
[verwijderd]13 jul. 2012 - 17:31

Kunduz weet echt wel wat goed is voor de burgers. Niet zeuren Pechtold en Sap gedogen dit soort fratsen. Zo hopendaar nog van te profiteren als ze zelf op het pluche komen te zitten. Is dit nu progressieve politieke vernieuwing?

1 Reactie
Alfred Blokhuizen
Alfred Blokhuizen13 jul. 2012 - 17:31

Beste Leen, "Niet zeuren Pechtold en Sap gedogen dit soort fratsen" Waar maak je dat uit op? En wanneer hebben deze mensen gezegd dat ze het ermee eens zijn? Waar staat dat in de programma's van GL en D66? Was dit niet een voorstel van de gedoogconstructie met de PVV en is de meerderheid niet juist in de rechtse hoek te vinden en niet de progressieve hoek? Het zou prettig voor de discussie zijn als je bij de feiten blijft. Ik vind het inperken van de WOB een uiterst schadelijke zaak voor de democratie en ook nergens voor nodig. Democratie kost nu eenmaal geld. Vertrouwen is goed, maar de mogelijkheid tot controle helpt het vertrouwen te versterken.

JoopSchouten
JoopSchouten13 jul. 2012 - 17:31

Wat een stiekum zooitje. Ambtenaren en politici die de burgers niet selectief dienen en/of misleiden moeten opstappen. Farizeeër Donner als eerste. Zonder wachtgeld en met een beroepsverbod op zak.

1 Reactie
Mitosis
Mitosis13 jul. 2012 - 17:31

beroepsverbod? goh, aan welke periode in de geschiedenis doet dat me denken. en ja, dat is een keiharde godwin.

Sylvia Stuurman
Sylvia Stuurman13 jul. 2012 - 17:31

Opvallend is dat je hier geen voorstanders ziet van het niet openbaar maken wat de overheid doet. Blijkbaar durft niemand zich daar expliciet over uit te laten, wat vreemd is, want Spies kan dit niet doen zonder steun van de VVD, en er zijn een groot aantal VVD-stemmers onder de reageerders...

1 Reactie
.2
.213 jul. 2012 - 17:31

Geen aandacht aangeven en er door heen drukken. Net zoals Acta 2, handelsverdrag met Canada.

Joeri2
Joeri213 jul. 2012 - 17:31

Tijd om wat aandachtiger naar de piratenpartij te kijken.

1 Reactie
reinouts
reinouts13 jul. 2012 - 17:31

De Piratenpartij? Misschien bent u in de war met GroenLinks, die onlangs een wetsvoorstel heeft ingediend voor een nieuwe WOB ( http://nieuwewob.nl/ )? Joop.nl berichtte er hier over: http://www.joop.nl/politiek/detail/artikel/14316_wob_op_de_schop/