Je zult maar half Palestijns half Oekraïens zijn

Nico schrijft een serie artikelen over oorlog, dit is aflevering 87.

Aan het eind van het jaar verschijnen NRC en De Volkskrant traditiegetrouw met interviewspecials. Vol hoofdpersonen uit het nieuws van het afgelopen jaar en andere ‘usual suspects’. Wat mij betreft verdient Eva Peek de hoofdprijs. Zij interviewde de Palestijns-Oekraïense Rita Adel. (Zie NRC van 20/12/2025.) Het onderschrift bij de foto van Rita: ‘De twee grote oorlogen domineerden haar leven dit jaar. Ze voelt zich nauw betrokken bij beide, maar merkt dat solidariteit tussen Oekraïners en Palestijnen vaak ontbreekt. “In de Arabische wereld verliest Oekraïne de informatieoorlog”.’ Het gesprek symboliseert treffend het meest dominante nieuws van 2025, terwijl het bovendien overtuigend de idiotie van het verschijnsel oorlog illustreert.

Rita Adel groeide op in Oekraïne, waar de familie van haar moeder vandaan komt, met een Palestijnse vader die was geboren in Jordanië. “Maar in Oekraïne voelde ik mij vaak meer Arabisch dan Palestijns”. Vanuit de Jordaanse hoofdstad Amman, waar ze sinds 2003 woont, vertelt ze over het afgelopen jaar. Dat viel haar zwaar. Doordat ze na het afschaffen van USAID door Trump veel opdrachtgevers kwijtraakte. Maar ook door het leed dat familie- en burgerslachtoffers in Oekraïne en Palestina werd aangedaan. Ze zat tussen meerdere vuren. “Er werd steeds door de media benadrukt dat de Oekraïners het recht hebben om zich te verzetten tegen de bezetting. En toen zeiden mijn Palestijnse vrienden, in koor met zowat alle Arabieren op aarde: ‘Wij hebben ook het recht om tegen de bezetting te vechten, maar ons noemen jullie terroristen.’ Toen voelde ik al dat de steun voor Oekraïne problematischer werd.”

Toen in 2023 na de aanval van Hamas de oorlog in Gaza uitbrak, betuigde men in Oekraïne massaal steun aan Israël, wat Adel vervreemdde van de mensen daar, en in Jordanië werd het er ook niet makkelijker op. “Iedereen in de Arabische wereld zag hoe anders de Westerse media over de Palestijnse slachtoffers schreven dan over de Oekraïense. Door die dubbele moraal ervoer ik hier veel druk. Het was heel onaangenaam.”

Tijdens het interview stelt Peek relevante vragen over de dubbele moraal in de Arabische media en over de vraag waarom de Arabische wereld zo open staat voor het Russische perspectief? We krijgen een lesje geschiedenis. Over de trauma’s die door het westerse imperialisme zijn opgelopen. Onder het motto: De vijand van mijn vijand (Amerika en de NAVO) is mijn vriend. Rita Adel: “Oekraïne denkt: Amerika geeft ons wapens, dus dat zijn de good guys en Amerika steunt Israël, dus wij ook.”

Peek wil weten wat het effect van deze twee oorlogen op haar persoonlijke leven is geweest? “Ik ben in allebei de werelden vriendschappen kwijtgeraakt. Ik kan geen vrienden zijn met iemand die Israël steunt, en ik kan geen vrienden zijn met iemand die Rusland steunt. Ik heb deze strijd niet gekozen, maar het is wat het is, dus probeer ik mijn stem te laten horen.” Na vragen over overeenkomsten tussen de Oekraïense en Palestijnse strijd en een vraag over welke momenten van beide oorlogen Rita het meest zijn bijgebleven wil Eva Peek aan het eind van het gesprek weten wat voor haar de les is van 2025? Rita Adel: “Voor mij was 2025 het jaar waarin ik besefte dat ik geacht word door te gaan met mijn leven terwijl er mensen vermoord worden. Met een gevoel van wanhoop, waar ik maar aan moet wennen.”

Ik zoek contact met Eva Peek om haar te complimenteren en ik wil ook weten hoe dit mooie interview tot stand is gekomen. Via vrienden in Oekraïne kwam ze met Rita Adel in contact. “Ik heb haar gebeld in Amman. Liever had ik haar natuurlijk persoonlijk gesproken, maar die kans krijg ik hopelijk komende zomer wanneer ik haar in Oekraïne hoop te ontmoeten.” En passant verneem ik dat Eva ontslag heeft genomen bij de NRC. Kantoorjournalistiek is niet echt iets voor haar, denk ik. “Ik wil vrij zijn om een boek te schrijven”, zegt ze.  Als ik de NRC was, dan zou ik Eva Peek niet uit het oog verliezen.